Busulla

Lopët, bëjnë mu!

2011-08-09T07:58:00.000-07:00

Sot vetëm lopët jetojnë,

hanë bar, e bëjnë mu.

Bëjnë mu në rrugë,

në sheshe, në gardhe,

lugje e luadhe.

Bëjnë mu kudo!

Bëjnë mu të gjitha!

Bëjnë mu duke mbllaçitur filiza,

bari. Bëjnë mu duke përzënë miza,

me bishtin si fshesë,

gjithë përtesë,

dhe pastaj ai varet si akrep i një ore,

e prapë lëviz, në mënyrë ritmike,

si një çantë dore,

i një gruaje në nxitim.

Bëjnë mu dhe shfryjnë

zgavrat madhore

mbushur,

me mukozë hundore

ngjyrë të bardhë, (veshtullore),

e pastaj me gjuhë,

i lëpijnë.

Duke bërë mu!

Lopët bëjnë mu,

e vijojnë heshturazi,

në monopate, një pas një,

në udhën shenjuar,

me mbetje ekstrakte,

që sigurisht,

të çon diku...

Fatkeqësia II.

2011-08-06T05:47:00.000-07:00

Aksiomë: një grek bën çfarë është e mundur që të zgjerojë hapësirën midis dëshirave dhe realitetit.

Këtë e arrin ose duke zmadhuar në formë të ekzagjeruar dëshirat e veta, ose duke shkatërruar mjedisin ku jeton, Ose, akoma më mirë, duke i kombinuar të dyja

Greku kur shikon veten e vet në pasqyrë, dallon ose Aleksandrin e Madh, ose Kollokotronin, ose (të paktën), Onasin. Asnjëherë Karagjozin.

Në të vërtetë, në realitet, ai është Karagjozi që imagjinon veten e vet si Aleksandri i Madh. Është Karagjozi me profesionet dhe dyfytyrësinë, përherë i uritur dhe me vetëm një zanat të vërtetë: atë të aktorit

Greku synon në çdo fushë të jetë jashtë realitetit. Dhe pastaj ndihet fatkeq, sepse është jashtë realitetit. dhe pastaj akoma, ndihet i lumtur, për shkak se është fatkeq.

Në fakt, greku e injoron realitetin. Jeton dy herë më lart nga sa i lejojnë kushtet e veta ekonomike. Premton trefish më shumë sesa mund të realizojë. Di katërfish më shumë, sesa ato që realisht ka mësuar, ndjen (dhe ka empati) pesëfish më shumë nga sa realisht ndjen.

Prej këtij injorimi, në formë të ndërgjegjshme ose jo të realitetit, buron komedia dhe tragjedia. Që të dyja marrin jetë, prej hiperbolës dhe konfliktit.

Greku duket i lumtur, kur është fatkeq. Kur gjithçka shkon mirë, ndihet i shqetësuar dhe i turbulluar. Nëse nuk ka arsye të jetë fatkeq, do kërkojë t’i gjejë.

Lumturia prej fatkeqësisë së grekut, shprehet mrekullisht nëpërmjet gërnjës.

Mbetje e skllavërimit? Shenjë njohjeje e popujve të nëpërkëmbur? S’e di. E shumta që do dëgjoni, është një psherëtimë e thellë dhe shprehja...”e! le të themi se jemi mirë”

Ka një lidhje të çuditshme mes grekut dhe fatkeqësisë së vet. Për këtë arsye, momentet më të mira, ai i përjeton kur është fatkeq. Ose kur kërcënohet. Krizat dhe konfliktet, e forcojnë. Mohimi, bëhet qëndrim.

Ligji grek i Parkinsonit “dy grekë mund të bëjnë për dy orë, punën që njëri prej të dyve do e bënte për një orë” – për shkak mosmarrëveshjesh.

Cilido popull, (nëse) do ishte pasardhës i grekëve të lashtë, do të ndihej në mënyrë automatike fatkeq. Kjo nuk do ndodhte, vetëm nëse do mund t’i harronte, apo tua kalonte.

Lidhja jonë me grekët e lashtë, është një nga burimet e kompleksit të inferioritetit. Burimi tjetër është krahasimi sipas vendndodhjes, jo sipas kohës. Ai me popujt modernë “të zhvilluar”. Me “Evropën”.

Vërtet, sa evropianë jemi? Prej Evropës na ndajnë shumë gjëra, mbase më shumë sesa na bashkojnë. Grimca të vogla prej lëvizjeve të mëdha kulturore që krijojnë civilizimin e sotëm evropian, kanë arritur tek ne (nuk po flasim për minorancat greke të iluminuara). As Mesjeta Skolastike, as Rilindja evropiane, as Reformacioni, as Iluminizmi dhe as Revolucioni Industrial. Mbase, kulturalisht jemi më afër me Rusinë e Sllavofilëve, sesa ndaj Evropës së racionalistëve. Po ndikimet lindore?

Në rrënjët e fatkeqësisë greke, qëndrojnë dy sindromat e inferioritetit. Njëri është në kohë – me paraardhësit, dhe tjetri në vendndodhje – me “evropianët”. Këto komplekse, nuk mund të justifikohen, jo se nuk janë ama reale.

Realiteti grek.

(mostra studimi)

Institucione

108

Burokracia është ajo sëmundje të cilës vetë ajo mendon se e ka gjetur ilaçin përmes ekzistencës së vet.

109

Grekët vazhdojnë ta trajtojnë shtetin e tyre, si të ishte akoma vilajeti turk i hyqmetit. Kanë të drejtë.

Ekonomi.

118

Idili i fundit i grekëve me shoqërinë e konsumit, i ngjan një fejese të gjatë, por pa martesë.

Αrsim

120

Problemi i arsimit grek, është problem arsimtarësh. Vetëm një njeri me personalitet, mund të ngjizë personalitete. Pas çdo njeriu të formuar, qëndron të paktën një mësues i mirë.

Shoqëria (sociale)

128

Gjëja më e keqe që mund të thotë dikush për klasën e mesme greke, është që kjo nuk ekziston.

129

Të ashtuquajturit “grekë aristokratë”, janë në të vërtetë përfaqësues të klasës tonë qytetare të paktë – njerëzit e oxhakut. Të ardhurit rishtas qytetarë, janë në thelb neo-pasunarë dhe katnarë të trullosur. Dhe të paktët fshatarë të mbetur nëpër zonat rurale, janë grekët safi.

131

Katundari i ardhur rishtas dhe dhunshëm në qytet, është kafsha më e mjerë në Greqi. Jeta e tij, ka degjeneruar komplet. Ka humbur gjithë traditën patriarkale – pa e zëvendësuar atë me diçka tjetër. Nuk kishte as klasa qytetare greke diçka t’i ofronte, por edhe të kish, do të ishte e pamundur që disa mijëra qytetarë, të mundeshin të absorbonin disa milionë syresh njerëz të ardhur prej katundeve, gjatë një brezi të vetëm.

132

Kështu katundari i qytetarizuar rishtas, jeton në boshllëk. Nuk ka tokë, nuk ka gjuhë të vetën (vij prej Omonies), që shkruante dhe Seferi, nuk ka fe. Nuk di më si të gëzohet, si të vajtojë. Nuk di të jetojë.

Emigracioni

136

Ndërsa gjysma e grekëve kërkojnë të kthejnë Greqinë si vendet e tjera, gjysma tjetër ikën në emigracion.

137

jemi një nga pak vendet e botës që ka më shumë emigrantë sesa banorë.

Gjinia

143

Jeta seksuale e grekut mashkull ndahet në dy nivele. Në nivel real dhe atë imagjinar.

Diferenca mes dy niveleve, e pamasë.

144

Jeta seksuale e grekes femër, ndahet edhe kjo në dy nivele. Në nivelin real, dhe atë tregëtar. Diferenca midis të dyjave, e papërfillshme.

Mjedisi.

151

Diku brenda nesh besojmë se nuk jemi të denjë të jetojmë në një vend kaq të bukur. Dhe përpiqemi me mish e shpirt, ta kthejmë ‘sipas kokës edhe festen”, në nivelin ku ndodhemi. Kështu e ndërtojmë me beton dhe plehra.

152

Greqia kurrë nuk vdes! (Mos u dëshpëroni, le të përpiqemi edhe pak)

156

Kudo ku shkoj, Greqia më lëndon.

157

Provo e fute Greqinë të gjithën brenda në zemër, dhe do pësosh infrakt.

Fund.

p.s Po sigurisht që libri ka edhe të tjera, gjithsej janë 176 paragrafë. Përzgjodha disa që janë tepër pikante dhe duhet të isha me gjithë mend kurnac të mos i ndaja. Gjithashtu në përzgjedhje, jam ndikuar duke u përpjekur të gjej fatkeqësitë e përbashkëta që 'bota greke' ndan me 'botën shqiptare'.

Fatkeqësia...

2011-08-05T05:32:00.000-07:00

... e të qënit... grek?

Nga Nikos Dimou.

(fragmente)

Prolog....

Ka grekë, të cilët meditojnë mbi qënien e tyre – dhe grekë që nuk e bëjnë këtë.

Përsiatjet më poshtë, kanë të bëjnë më shumë me të dytët. Por u dedikohen të parëve.

Hyrje

Fatkeqësia e të qënit njeri.

Mund të përkufizojmë lumturinë si gjendjen (zakonisht të përkohshme),

në të cilën realiteti, përputhet me dëshirat që kemi.

Analogjikisht, fatkeqësia duhet të jetë mospërputhja midis dëshirave dhe realitetit.

Me fjalë të tjera, fatkeqësinë do të mund ta përkufizonim si distancën midis dëshirave dhe realitetit.

Sa më e madhe kjo distancë, aq më fatkeqë ndihemi.

Lumturia, apo fatkeqësia, varet prej madhësisë, intensitetit dhe sasisë së dëshirave, nga njëra anë, dhe nga ana tjetër, prej ndjesisë së realitetit që përjetojmë.

Mund të ndihemi fatkeqë, sepse kemi jashtë mase shumë dëshira, të panumërta dhe, të cilat me të drejtë, janë të paplotësueshme. Por, nga ana tjetër, mund të kemi dëshira shumë të plotësueshme dhe normale, ama përsëri të ndihemi fatkeqë, sepse realiteti është i tillë (si puna e Jovit). Atëherë flasim për fatin e keq, atë që na ka zënë derën.

Kemi pra një koncept statistik, të lumturisë. Besojmë se një njeri me dëshira “normale”, do të kishte një shpërndarje të drejtë midis sukseseve dhe dështimeve.

Vërtetim do të ishin shprehjet: “do të kthehet rrota e fatit”, “do na vijë fati në derë” etj.

Megjithatë, jeta nuk e vërteton qëndrimin më lart. Zakonisht, ata që kanë dëshira të shumta, arrijnë që të plotësojnë më shumë se prej atyre që kanë më pak. Vetëm se, natyra e pangopur e të parëve, rrallë u lejon që të shijojnë momentet e ekuilibrit mendor, të asaj që quajmë lumturi.

Distanca të cilën e quajtëm fatkeqësi, ka modul pozitiv, ose negativ. Dmth nëse nuk kam çfarë dëshiroj, apo kam diçka që nuk e dëshiroj (psh një sëmundje)

Të gjithë ata që japin receta lumturie, zakonisht përpiqen që të ndërhyjnë duke pakësuar dëshirat – meqë nuk është e lehtë të ndryshohet realiteti. Sigurisht, sa më pak dëshira të kemi, aq më pak rrezikojmë të zhgënjehemi dhe të lëndohemi.

Hapi i rradhës, është ideja e Budës, i cili mëson si të mos kemi më dëshira, si antidot i sigurtë kundër fatkeqësisë. Apo akoma më mirë: mohimi i burimit të çdo dëshire, të Egos.

Ndër kafshë, distanca midis dëshirave dhe realitetit, është e vogël. Zakonisht kafshët arrijnë të përmbushin nevojat e tyre, përmes aftësive që kanë. Ato janë tërësisht të përshtatura me mjedisin ku jetojnë.

Është e vështirë të flasë kush për kafshë të lumtura, apo fatkeqe – përderisa ato nuk përfshihen prej intensitetit (njerëzor) që ekziston midis dy poleve. Diçka ama më thotë se zogjtë e qiejve, duhet të jenë të lumtur...

Ndryshe prej kafshëve, njeriu ka dëshira që prej natyrës së tyre dhe mundësive, janë të paplotësueshme. Njeriu synon pavdekësinë. Në të njëjtën kohë që, e vetmja gjë e sigurt që di, është se një ditë do vdesë.

Mund të përkufizonim njeriun, si atë lloj kafshe që dëshiron më shumë sesa mund të arrijë. Kafsha e papërshtatshme. Do mundnim pra, me fjalë të tjera, të përkufizonim njeriun si qënia që sjell dhe e ka pjesë të qënies së vet- fatkeqësinë.

Ose ndryshe, do mund të përkufizonim njeriun si ‘kafsha tragjike’. Se tragjedia nuk është gjë tjetër, veç përjetimi i ankthit të distancës midis njeriut dhe botës.

Sa më shumë njeri të jetë dikush, aq më shumë dëshiron dhe kërkon, aq më e madhe bëhet distanca. Dhe nëse është hero, lufton dhe harrohet. Nëse është artist, mundohet përmes formave të mbushë distancën.

Nëse njeriu në qënien e vet, e përmban fatkeqësinë, ka disa kategori njerëzish, që janë më të prirur drejt saj. Kjo kategori mund të përfshijë edhe kombe. E midis kombeve, Grekët, sigurisht. Grekët e rinj.

Qëndrimi i këtij libri është të tregojë se si greku i ri, për shkak të historisë së vet, trashëgimisë dhe karakterit, shfaq distancë më të madhe, midis dëshirave dhe realitetit, nga mesatarja e njerëzve të tjerë.

Nëse pra, të jesh njeri, do të thotë se është tashmë e sigurt se do kesh një lloj mase fatkeqësie, të jesh grek, do të thotë, të kesh një dozë ca më të lartë të saj.

Po flasim pra, për fatkeqësinë e të qënit grek.

(vijon... )

KANË THËNË...

2011-07-24T07:56:00.000-07:00

Bledi Mane e tha i pari... në mënyrën e vet, pa rregulla etike, pa konvecionalitet të pranuar, me një fjalor që për shumë vetë do ishte i papranueshëm, ama E THA.

Mero Baze, e tha; brenda asaj që tha, shtohen dozat e mospranimit, për shkak të personalitetit, të kaluarës së Mero Bazes, etj ama E THA.

Andi Bushati e ka thënë më mirë se të gjithë.

Berisha vetë, e përforcoi: Pak ditë pasi ishte bërë votimi krejt i paligjshëm, me futje duarsh në votën e tjetrit nga kolegët deputetë, shkoi dhe i mburri këta të fundit duke u thënë: Ju keni votuar ligje të rëndësishme. Aprovoi shkeljen ligjore! Madje e përgëzoi.

Përpara se ta thoshin këta të tre, të njëjtën gjë kanë thënë nëpër intervista: Spartak Ngjela, Bashkim Kopliku, Preç Zogaj, etj!

Të gjithë kanë thënë të njëjtën gjë: Berisha shpërblen shkelësit, i përbuz, ama i mban afër dhe I SHPËRBLEN. Rregullisht.

Kush ka veshë, le të dëgjojë.

Të tjerët, mund të pirdhni lirisht nëpër komente.

Bledi Mane - the comeback

2011-07-23T13:38:00.000-07:00

ARISTOKRACIA E SHKËRDHYER E TIRANËS

Pardje debatoja me këngëtaren Besa Kokëdhima dhe gazetarin Koloreto Cukali pse elitat e këtij vendi janë strukur dhe nuk ndjehen për asgjë. Me shaka e lidhnim pasivitetin e tyre me vapën e korrikut dhe largimin me pushime jashtë Tirane. Ishim dyshues deri diku kur thoshim se elitat i druhen pushtetit së politikës por gaboheshim rëndë. Elitat ndaj janë paria e çdo vendi, nuk i tremb as politika dhe as krimi ordiner, nuk frustrohen apo yshten, nuk komandohen dhe as përdoren. Duke gëzuar një lloj pushteti të paprekshëm, elitarët qëndrojnë aty në qoshen e vet dhe prej andej shpërndajnë rezonancat e pushtetit të tyre historik, të trashëgueshëm dhe të patjetërsueshëm. Elitat mbeten busulla dhe njëkohësisht opozita e çdo lloj pushteti, elitat ndikojnë në formime a shkatërrime qeverish, elitat e mirëfillta jobatakçije qëndrojnë përherë si rubini më i shndritshëm e më i madh i kurorës së trashëguar të çdo monarku. U zgjata paksa por në të vërtetë unë jam skeptik, ende nuk jap dot një përgjigje të prerë dhe të saktë. Unë nuk besoj se ky vend, Shqipëria ime dhe e juaja ka formuar tashmë klasën e saj të lartë, atë kastë njerëzish aristokratë nga portofoli, mendja dhe shpirti gjithashtu.

Ky vend deri në përfundim të Luftës së Dytë Botërore kishte trashëgimtarët dhe familjet e mëdha me emër. Një pjesë kishin mbetur si relike të vjetra të ish Perandorisë Osmane me prona të mëdha, një pjesë tjetër me shkollimet perëndimore që u kishin bërë pasardhësve të tyre, ndërsa pjesa e mbetur e Dyerve Fisnike kishin emigruar jashtë sapo kuptuan që Shqipëria do të bolshevikohej tërësisht dhe çdo shtetas i saj do të ishte i barabartë me shoqi-shonë.

Ndryshe nga monarkia e Zogut, Enver Hoxha i ra shkurt me të marrë pushtetin. Elitën vendase e shpronësoi, e burgosi, e vrau, e përdori për interesa partie dhe emrat legjendarë të Bargjinasve, Vrionasve, Vlorajve, Toptanasve, Zogollëve, Vërlacëve, Bushatllinjve, Frashërllinjve, Markagjonëve, Këlcyrajve, Kryezinjve dhe shumë të tjerëve i fshiu nga historia e re e Republikës Popullore Socialiste, por jo nga memoria kombëtare. Post ’90 ringjalli shpresat për një shtresëzim alla kapitalisto-meritokraci të gjindjes shqiptare, por dy dukuri absurde shkatërruan gjithçka.

1-Trashëgimtarë të lodhur

Ish pinjollët e Elitave të dikurshme përveç mbiemrit ose ndonjë prone të rimarrë me shumë sakrifica u shfaqën të plakur, të lodhur, të rrënuar dhe të trembur për tu përballur me realitetin e ri dhe tepër të egër të tranzicionit shqiptar. Kujtuan se Partia Demokratike me ardhjen në pushtet do t’ju rezervonte honorin që meritonin, por u gabuan. Më pas të grumbulluar rreth Partisë Republikane të Sabri Godos kuptuan se loja politike në Shqipëri nuk kishte rregullat që u kishin mësuar paraardhësit e tyre dhe i ranë shkurt duke lenë partinë më konservatore politike shqiptare në duart e Fatmir Mediut në dejet e të cilit nuk qarkullon “gjak blu”, por thjesht ajo adrenalina që të ysht të vjedhësh shpejt, saktë, shëmtuar.

2-Portofoli plot, mendja fyell

Mes një kaosi model xhungle ku majmuni me krahët më të fortë e me më shumë lesh vjedh, grabit dhe ha për qejf të gjitha bananet e pemës, edhe në Shqipëri grabitja me apo pa edukatë e çdo lloj prone dhe aseti publik a privat krijoi një shtresë të re popullsie.

Ndryshe nga Britania e Madhe konservatore, e cila gjatë viteve ’40 “pranoi në klubin e aristokracisë” edhe individë apo familje të cilat nuk trashëgonin tituj kalorësiakë a prona, por kishin çliruar impakte mbresëlënëse dhe historike në shoqëri me arritjet e tyre në shkencë, politikë, akademizëm, art apo pasurim të ndershëm, kasta e re e tranzicionit shqiptar ishte dhe është një kasolle me dyer të shpartalluara ku futen e dalin modele hajdutësh, fajdexhinjsh, grabitësish me maska a me kollare, ministra a gjykatës 6 mujorësha, kryetarë partish a shoqëri civi(ha)le, kurva bjonde a fitues telebingoje, shoferë maunesh a burgaxhinj të regjur, malësorë trima a zaptues plazhesh, administratorë universitetesh apo pronarë tavernash tallavaje… Kjo elitë e re model Moskovito-Jelciniano-Putinian fatkeqësisht shpronësoi dhe mbivendosi asetet, vlerat, meritat, traditat dhe deformoi totalisht historinë e Elitarëve të vërtetë vendas. Riktheu në pikën zero 100 vitet e establishmentit të aristokracisë modeste shqiptare dhe pa respektuar asnjë lloj rregulli zaptoi me forcë edhe piedestalin honorifik të rezervuar për Ata.

Shikoni me vëmendje çfarë liderësh politikë kemi, kontrolloni mes deputetësh për ndonjë pinjoll të familjeve të denja, numëroni dhe listoni miliarderët e rinj dhe mes tyre nuk do të gjeni askënd që nuk gënjen sesi u pasurua brenda 24 orësh. Ndryshe nga Zani Caushi i Çoles (Vlorës) heroike që nuk diti të mbijetonte si një skifter i lirë, këta milionerët e tjerë të rafinuar kopjuan disi hajdutin Robin Hud, por me një përjashtim të vogël: çka vodhën dhe vjedhin nuk ia falin popullit, por e investojnë për fushatat elektorale të individëve me fitore të garantuar me procedurë.

Ndryshe nga milionerët e rinj, inteligjenca e këtij vendi në dukje më e rafinuar (me përjashtime të rralla) ende vazhdon të përdoret nga pushteti dhe të pasurit. E varfër financiarisht, inteligjenca elitare shqiptare për hir të ushqimit të përditshëm apo pushime verore në Bodrum të Turqisë përkulet si shufër alumini sa herë që pushtetit, medias apo biznesit privat i duhet për fasadë. Me disa plus-minuse të vogla kemi qysh prej 60 vjetësh në qarkullim rreth 500 emra të njëjtë të spikatur intelektualësh, të cilët i qëndruan afër shokut Enver kur u prishëm me Bashkimin Sovjetik dhe me Kinën, i qëndruan pranë shoqes Nexhmije Xhunglinit në ditët e kobshme të vdekjes së Komandantit, këshillonin Ramiz Alinë dhe shoqen Lenka deri në dhjetor të 1990-ës e ndërkohë kthyen timonin djathtas drejt yllit të ri që po lindte në horizont, Sali Berishës. I bënë fresk Doktorit deri sa Fatosi i Rexhina Nanos doli nga burgu më 1997 dhe ende pa gëzuar ky i fundit lirinë dhe të qenit kryeministër përqafuan plot dashuri djelmoshat freshistë Majko dhe Meta. U rikthyen dhe një herë pranë Fatosit të Xhoana Nano Nanos dhe qysh nga korriku i 2005 u ka shpërthyer një dashuri e madhe për Sali Berishën e sado që kanë kaluar 6 vjet nuk u shterron kollaj. Kjo Elitë shihej shpesh nëpër ekspozitat e pikturës së Edi Ramës, por që nga 15 maji i këtij viti po shijojnë më shumë karikaturat e Bujar Kapexhiut që i ekspozon në korridoret e Universitetit Evropian të Henri Çilit. Pa frikë mund të firmosin edhe peticione kundër vetëdeklarimit të kombësisë, fesë, kundër prishjes së piramidave apo vrasjeve me çadra pistoletë, por nëse Doktori shfaqet i brengosur në foltoren e Parlamentit, nuk e kanë për gjë ta bëjnë hasha çka kanë thënë një ditë më parë e për tu justifikuar mallkojnë mediat e Tiranës për manipulim lajmi.

Pra kemi dy modele të ndryshme Elite “made in Albania” futur në një thes:

-milionerët arrogantë hajdutë me zë të trashë, me BMW X5, veshur me pantallona të zeza, këpucë të zeza me majë dhe çorape të bardha, ndërsa grupimi tjetër janë intelektualët e pispillosur rrogëtarë që vegjetojnë dhe i bëjnë fresk pushtetit pavarësisht se lideri është një monark me sy bojëqielli nga Mati, një diktator bukurosh nga Gjirokastra, një xhuxh vjenez kapadai me dy gra, një doktor tropojan që të bën synet sa herë që nuk i pëlqen modeli, apo një ish kryebashkiak tiranas që e ka gjetur belaja me vjedhjen e votave. T’i klonosh këto dy modele dhe t’i etiketosh Elitë duhet të jetë përgjegjësi e madhe historike. Kam frikë t’ia ngop Atdheut tim këtë lloj Parie se duke kryqëzuar milionat e grupit të parë me inteligjencën e grupit të dytë mund të më lindë ndonjë specie e veçantë dhe e frikshme.

Ju të nderuar lexues mund të më kundërshtoni, mund të flisni me superlativa për Elitën e re të këtij vendi, mund të krahasoni Mit’hat Frashërin me Fahri Balliun, Jusuf Vrionin me Namikun e Majlinda Bregut, Hana Këlcyrën me Aurela Isufajn, Faik Konicën me Henri Çilin, por unë do tu kundërshtoj prerë dhe pa ekuivok:

Jo, Tirana nuk ka aristokraci të mirëfilltë, nuk ka fisnikë trima me gjak blu, mendjekthjellët e altruistë komunitarë (me përjashtime të vogla fare). Tirana ka vetëm sahan(bythë)lëpirës!

Dëshmi të ushtarëve grekë në Shqipëri, përgjatë viteve 40'

2011-07-09T04:42:00.000-07:00

Teksti i mëposhtëm, është një përkthim nga suplementi elektronik "O Ios" (Virusi) i gazetës "Eleftherotypia"

Jep dëshmi të ushtarëve përgjatë luftës në frontin Italo-Grek, luftime që më së shumti u kryen brenda territorit shqiptar. Artikulli është i gjatë dhe do përkthehet pjesë-pjesë. Përmbledh disa nga aspektet kryesore të luftës dhe shënime të ushtarëve mbi banorët vendas. Fjalët në thonjëza më poshtë, janë dëshmi ashtu si janë shkruar në ditarë apo shënime të ushtarëve, dhe në krah kanë emrin dhe faqen. Bibliografia, si dhe gjithë artikulli, mund të gjenden këtu: http://www.iospress.gr/ios2010/ios20101024.htm

***

Dëshmi të ushtarëve grekë.

Shqiptarët në eposin e Shqipërisë.

Eposi i dyzetës, nuk u shkrua në shkretëtirë, por në shtëpinë e tjetër kujt. Banorët e vendit në fjalë, “u harruan” nga përvjetorët, po jo dhe prej veteranëve të asaj lufte.

Nga të gjitha përplasjet e historisë neogreke, lufta italogreke e viteve 1940-41, shfaq një veçanti unike: në rast se heqim ditët e para të pushtimit italian, të gjitha operacionet ushtarake u zhvilluan jo në territorin e vendeve ndërluftuese, por në atë të një vendi të tretë. E pushtuar ushtarakisht që prej Prillit të vitit 1939, Shqipëria fqinje – dhe në veçanti, territoret e jugut të saj, u kthyen në poligon qitjeje, por edhe hambar furnizimi për të dy ushtritë pjesëmarrëse.

Në rast se veçojmë minoritetin grek, në rolin e duartrokitësit të forcave ushtarake greke, popullata civile e këtij teatri luftarak mungon zakonisht në mënyrë totale prej rrëfimeve të përvjetorëve. Roli i tij, si një spektator anonim i sukseseve greke, nuk mjafton, siç duket, që tu lërë një vend nëpër festat e përkujtimoreve, të organizuara sipas bipolaritetit në të cilin ndarja kryesore është ajo midis “tanëve” dhe “armiqve”.

Por ama, nëse dikush do të rrëmonte në kujtimet autobiografike të atyre që morën pjesë në eposin e 40-ës, del në pah, se citimet për ta, nuk mungojnë aspak. Kujtime dhe ditarë të ushtarëve, janë të mbushura me informacione, ndonjëherë lakonike, dhe herë të tjera shumë më përshkruese, për banorët e vendit që u kthye në teatër të përplasjes italo-greke. Në njëzet burime të tilla informacioni, të botuara në tridhjetvjeçarin e fundit, bazohet dhe artikulli i sotëm. Bibliografia nga janë marrë informacionet, është vendosur në fund të artikullit.

GOLGOTHA.

Luftë, mbi të gjitha do të thotë zi dhe shkatërrime materiale, dhe Shqipëria e viteve 40’, nuk përjashtohet prej rregullit.

“Kalonim nga fshatra të braktisura, të bombarduara dhe me shumë shtëpi të shkatërruara prej predhave, që pëlcisnin si të ishin plagë”, kështu mban mend një ushtar prej Kretës, për zonën e Korçës, në dhjetor të 1940-ës. Pak më poshtë shkruhet: “Erseka ishte e rrënuar nga bombardimet dhe e braktisur prej banorëve. Vetëm një dyqanxhi pamë që shiste uzo”. (Rumeliotakis fq 40 dhe 52). Një rumeliot, mbështet dëshminë më lart: “Kaluam nga qyteti i Ersekës, e cila ishte shkatërruar nga bombardimet e aviacionit armik. Është qytet i bukur, por i pabanuar, vetëm pak xhandarë pashë aty” (Nikolaou, fq. 35)

Në 7 Janar, i njëjti ushtar, viziton Përmetin: “Qytet i bukur dhe i madh. Aty pashë shkatërrimet e aviacionit grek, pashë çati, ndërtesa, automobila dhe armë e të tjera gjëra, të shkrumbuara në rrugë”. Ditën tjetër, qyteti bombardohet dhe prej italianëve: “Pasdite do shkoja në Përmet, por zoti dhe Shën Mëria më ruajtën dhe ndërrova rrugë, sepse Përmeti u dogj prej bombave të aeroplanëve italianë”.

Korça gjithashtu ishte: “mjaft e bombarduar. Shumë shtëpi, nuk janë gjë tjetër tashmë, veç rrënoja”. (Daskulis fq. 67). Natën arritëm në Viglicën e shkretuar dhe shkatërruar prej betejave” kështu mban mend një i transferuar “Aty fjetëm grupe-grupe me pushkët në krah, duke zgjedhur atë shtëpi që na pëlqente”. (Karis fq. 14). Në datën 21 Shkurt, një artilier pireot, dallon Peshtanin “ me shtëpitë e vogla të bardha”. Pas tre javësh, Peshtani “shkatërrohet komplet prej artilerisë të dy forcave ndërluftuese”. (Karatzikas fq. 95 & 111)

“Kalojmë fshatin e parë shqiptar”, mban shënim në 3.12.40 në ditarin e vet laografi Dimitris Lukatos. “ Artileria e rëndë, ia ka rrënuar shtëpitë e para. Muret e jashtëm të rrënuar, lënë të duket çka brenda shtëpive” (fq. 76). Një muhaxhir i ri në moshë përshkruan përsëri “tmerrin dhe frikën që kishin mbjellë bombarduesit tanë në Pogradec (Siskos, fq. 83).

“Këlcyra është një fshat i madh, me shtëpi të mëdha”, mban mend një nëntoger nga Patra. “ama është kthyer në një gërmadhë. Është djegur dhe nxirrë nga bombat e grekëve dhe italianëve. Rrënoja të nxira sheh gjithkund, dhe rreth e rrotull shumë varre të të vrarëve” Progonati përsëri, “ishte afër frontit dhe goditej edhe ky, në mënyrë të përsëritur” Njësoj dhe Golemi “fshat i vogël i tmerrshëm, që shumë herë u bombardua prej artilerisë, por më së shumti aviacionit italian. Fshati u kthye në rrënojë dhe i nxirrë nga baruti. Vetëm varre të të vrarëve sheh tanimë aty”. Përsa i përket jetës së civilëve, na ndriçon përshkrimi i të njëjtit ushtar për Paleokastrën fqinje: “Banorët e fshatit, me të rënë predha e parë, fshihen nëpër ca shpella që gjenden aty rrotull, në të dalë të fshatit”. (Anastasopoulos, fq. 80, 64, 60, 57)

Dhe në fund, përshkruhet gjithsashtu migrimi i brendshëm.”Përgjatë gjithë rrugëtimit, ndjeva nostalgji, për të kthyerit nga shpërngulja në fshatrat e tyre, pasi kishin braktisur fshatrat, të detyruar prej italianëve”. Shënon në 23.11.40 një këmbësor prej Azisë së Vogël (Kutsodontis fq. 29). Ndërsa Dimosthenis Zades, është akoma më përshkrues: “Kisha parë dramën e njerëzve prej fshatrave që ose i mbanin vetë mbi shpinë, ose ua ngarkonin hajvanëve gjithë çka mundeshin, prej shtëpive të veta, dhe iknin në drejtim të kundërt me atë që ndiqnim ne. Merrnin rrugën e mërgimit, sepse lufta u shkeli në fshatin e tyre. Për “arsye strategjike”, duhet të largoheshin. (fq 40)

SKAMJE DHE SHTRËNGIME.

Greqia e 40-ës, nuk ishte ndonjë vend i pasur me infrastrukturë moderne. Ushtarët e saj ama, u shokuan prej skamjes që panë në terrenin shqiptar.

“Mjerim dhe katastrofë si kjo që heqin këta njerëz, nuk mund t’i shkojë kujt në mendje”, shënon më 3.12.40 një avokat i thirrur nën armë. “Këta nuk shohin as Zot, e as Djall me sy. Kam lekë nëpër xhepa, dua të blej diçka. Të gjej cigare. Një çaj. Një zarf. Fjalë goje. Lekët janë të papërdorshme. Një pulë kërkova, pa ditur se ku t’a zjej, dhe lekët tona, nuk i marrin arvanitët. E tmerrshme.”

Dhe më poshtë:”Mish derri, pulë, dele, i sheh vetëm me dylbi. Nuk ka. Dyqan, apo kafene. Je në vete? As prona nuk ka.” (Gotzinas fq. 44 & 46)

Të njëjtat vërejtje, ndajnë dhe ushtarët e tjerë, më pak të ndikuar prej mjedisit qytetar. “Greqia ndryshon shumë prej Shqipërisë, tek ne ka fshatra të vogla të mirëmbajtura, dhe jo si këto në Shqipëri”. Kështu mban shënim një këpucar nga Distomo (Nikolaou fq.92)

Dhe më tej një mësues flet për rrethinat e Korçës:” Vendi është i varfër, dhe njerëzit janë të varfër. Në shumë fshatra nuk gjetëm shkolla”

Leshnja, një fshat i krishterë shqipfolës “ishte në buzë të rrugës, dhe mbi të kalonin telat e korrentit për në Korçë, por shtëpitë e fshatit, nuk kishin as llampë vajguri. “Shtëpitë ishin nga më të këqiat, qeramidhe nuk kishin dhe dyshemetë i kishin të lyera me bajga lope. Mbase kjo e fundit përdorej si izolues”. (Mixelidis 1984 fq 77-78).

Ka edhe njerëz të kamur, sigurisht: “Unë kisha detyrë të gjeja shtëpi për oficerët dhe për veten. Ishte një shtëpi e madhe, e hijshme. Kishte dy oda të mëdha. Gjeta edhe zjarrin ndezur. Bekim nga zoti. I zoti, ishte një shqiptar i mirëmbajtur- dukej si pari këtu- na priti me zell, por surrati i tij mu duk i dyshimtë, dhe matrapaz si njeri. (Gkotsinas fq 121)

Nevoja e strehimit, ngrohjes dhe ushqimit për dhjetëra mijëra ushtarë këtu, e rëndonte jashtë mase ekuilibrin social. Ditari i avokat Gkotsinës, toger përgjegjës i furnizimit në front, zbulon shumë gjëra nga kjo anë.

“7.12.1940. Duhet të gjeja mish për togën. Nesër është e dielë. Arvanitët thonë se nuk kanë. “Ska”, nuk ka. Gjithë ska dëgjon. Është vështirë. Gjithë ç’kanë e fshehin megjithëse u japim shpërblim të mirë. Duke kërkuar nëpër kasolle, kisha dhe Stel. Afër meje të armatosur, për t’i paraprirë çdo gjëje. Kështu zbulova një tufëz të vogël me qingja e dele, nja 25 copë. Ndava 4 qingja. Arvanitë e arvanite, dëgjova të vinin kujën nga jashtë. Nuk e di se çfarë thonë. Nga t’a di? Qingjat i vlova diku. Do t’i therrim nesër. (fq 55-6)

”11.12.1940. Mishi është i pamundur të gjendet. Sa berra nuk kapi ushtria jonë duke parakaluar, i zhdukën shqiptarët e çmeritur. Ska pra, kudo ku pyesim” (fq 68)

26.12.1940

Mezi gjetëm nja dy shtëpi për strehim. Arsyeja ishte se a) kishte kaluar tjetër ushtri para nesh në fshat 2) Kërkonin dhe formacione të tjera për vendstrehimi. Bëra çka munda të gjeja shtëpi, duke provuar çdo lloj mënyre me arvanitët. Fq 122-23

“Disa na shikonin si perëndi e të tjerë si djaj, kjo sidomos kur disa pjesë të ushtrisë kapnin tufa të tëra kafshësh të tyre dhe u ndanim dëmshpërblimin në valutë greke” kështu mban mend një koleg i ushtarit, nga messinia, duke folur për fenomenin në fjalë që shkonte “deri në kufijtë e grabitjes” Panajiotopoulos fq. 171.

Përveç përkujdesit zyrtar të ushtrisë, ishte dhe ajo informale. “Uria e përditshme, është e zorshme. Shumë ushtarë nuk mund t’a durojnë këtë shtrëngim dhe dalin për shkëmbime në zonën rrotull, të blejnë çka mundin: misër, grurë etj. Por, më të shumtët nuk kanë një kacidhe, kështu detyrohen që ose të vuajnë, ose të vjedhin. Për këtë arsye bubrrojnë afër hambarëve të çuditshëm me majë të misrit, që ndodhen jashtë shtëpive të fshatarëve, dhe vjedhin misër. Fshatarët ankohen dhe toga u detyrua të vendoste roje.” (Mixelidis fq. 53).

Raste të ngjashme janë të kudogjendura në rrëfime “E vërteta është se ne aty nuk vuajtëm për bukë”, rrëfehet një ushtar kafshar prej Akarnanisë. “Gjenim ndonjë dhi. I piqnim nëpër shpella. (Krampis fq.29) “Përpara se të fekste”, shprehet një tjetër ushtar, “gjahtarë të natës nga evritania kishin të shkuar në hell mish dhe ndiznin zjarr. Të gjithë fajtorë për këto veprime”. (Lois fq. 47). Mësuesi përsëri, duket se e ka gati sloganin “Qingjat dhe pulat, janë bërë me krahë. Ose më mirë, të dytave, po u bien krahët...” (Siskos fq. 49)

Pasojat, si ndodh rëndom, i vuajnë më të dobëtit “Një plakush, me një sy, shqiptar, më ndalon në rrugë “Kam uri or djalë, bukë nuk ka”. I them të vijë në kamp, që t’i jap. Më tepron buka dhe gjella” (Lukatos fq.222 & 244)

Vështirë nuk ishte vetëm për të ngrënë. Dimri i egër, rëndon edhe ai, me mënyrën e vet, shoqërinë vendase. “5.12.1940. Fjeta mirë dhe ngrohtë. Kishte zjarr të bollshëm, sepse drutë dhe gardhet e shqiptarëve rënoheshin këtu ku ndodhemi” (Gkotsinas fq.53)

Toga, pasi dogji drutë që kishte mbledh për dimër Qirjakoja, filloi të digjte dhe gardhet nga kopshtet e tij. Dhe kur mbaruan edhe këto, filluan të prisnin drurët që kishte mbjellë rreth shtëpisë. I shikonte Qirjakoja dhe i dhimbte shpirti. Po çfarë të bënte? (Tsaros fq. 72)

Grimca nga Elytis

2011-07-03T00:31:00.000-07:00

ELENI

Ngrinte kafazin, një këtu, një aty
Dhe Dielli kthehej mat’anë
të përndriste kokën e bukur
një këtu një aty.
Dielli, çdo të Dielë.

Ndillte në oborr, psi, psi
Dhe maçoku ngrinte këmbën
Përmes syve të saj të marrë,
Psi, psi
Vetëtimën e tyre të artë

Shkonte e ngjitej, shkallë-shkallë
Në pëqinë me rroba mbushur
Dhe thoshin ëngjëjt, ja!
Shkallë-shkallë,
Motra jonë e vogël.

Jasemi, i tërëbardhë, -mi, -mi,
Dhe yll i mbrëmjes mistik
Më merrni, më merrni në Kretë
Dhe mos, mos
Mos pyesni përse.

***

Me pikën e parë të shiut, u vra behari.

Me pikën e parë të shiut, u vra behari
U lagën dhe fjalët që kishin lindur drita yjesh
Të gjitha fjalët që kishin si qëllim të vetëm, Ty!
Ishe dritë, përpara se të ishin sytë e mi,
Përpara Dashurisë, ishe dashuri
Dhe kur puthja të rrëmbeu,
Femër.

Drejt kujt do t’i hapim duart,
Tani, që koha nuk na vë në llogari
Ku do t’i vendosim sytë,
Tani, që horizonti i largët, u përmbyt nëpër re.

Dhe jemi vetëm, krejt vetëm,
Të rrethuar prej imazheve të vdekura të tua.

Ishe dritë, përpara se të ishin sytë e mi,
Përpara Dashurisë, ishe dashuri
Dhe kur puthja të rrëmbeu,
Femër.

***

Ishulli i shkretë.

Mirupafshim Prill e Mars
Dhe ti e hidhur Sarakosti
Po vë kiç e po vë bash
Dhe një ishull po kërkoj
Që nuk gjendet dot në hartë
Po vë kiç e po vë bash.

Mirupafshim armiqësi e urrejtje
Dhe inati i çdokujt
Nëse gjen të shkretin ishull
Çdo gjë tjetër është kot.

E mbajnë në ajër
Katër zogj të artë
Nuk gjen aty la’
As hajdutë as vrasës.
As nënë as baba,
Nuk gjen aty la’

Përmes shkretisë së erës
gjithçka ndryshon tak-fap
Dorën Zotit i jep
Dhe nëpër dallgë prek.
Si një pëllumb i egër,
Dorën Zotit i jep.

***

Tërfili nga deti.

Një herë në një mijë vjet
Doganat e detit vetë
përmes fiqve në errësirë
midis guralecëve jeshilë,

E mbjellin edhe del.
Pa i thënë diellit dil,
E magjepsin edhe del
Nga deti, një tërfil.

Tërfilin nga deti,
Kush do ma sjellë po e gjeti?
Kush do ma sjellë po e gjeti,
Tërfilin nga deti?

Një herë në një mijë vjet,
Bilbilat ndryshe këndojnë.
As qajnë e as gëzojnë,
Vetëm thonë ato që thonë.

Një herë në një mijë vjet
Dashuria vlen përjetë.
Fat të kesh, e fat të kesh,
Atë vit që vjen, ta gjesh.

Tërfilin nga deti,
Kush do ma sjellë po e gjeti?
Kush do ma sjellë po e gjeti,
Tërfilin nga deti?

***

Midis Syro dhe Tzia*.

Midis Syro dhe Tzia, nerënxë e vogël është mbjellë

Vashëza ime e bukur, hedhur rrënjët në det thellë,

Dhe degët në qiell, vashëza që unë dua.

Hajde moj gocë e detit, sa dyer ke për të mbyll

Me diellin si fustan dhe zogjtë që si pajë i mban

Kur i ulet një zog mbi kokë dhe këndon

Oh furtunë që më gjeti, humb timonin edhe lopata,

po më fut ujë varka, Perëndi! Krisht e Shën Mëri.

Në u bëftë mrekullia, të më duash, e kam taksur,

do të marr, do të të sjell një bracierë* dhe Yllin Polar.

***

Atdhe i bukur dhe i çuditshëm.

Atdhe të bukur e të çuditshëm,

Si ky që më ka rënë për hise nuk kam parë

Hedh grepin të zërë peshq dhe kap shpendë

Lëron me varkë, në ujë hedh parmendë

Vajton, puth dhenë, pastaj largohet

Kur ngelet në katër rrugë, burrërohet

Atdhe të bukur e të çuditshëm

si ky që më ka rënë në hise, nuk kam parë

Kur do të godasë gurin zë, pastaj e lë,

Provon ta skalisë, bën mrekulli me të.

Me një varkëzë të vogël, pushton oqeanë

Kryengritje kërkon, dëshiron tiranë.

Atdhe të bukur e të çuditshëm,

Si ky që më ka rënë për hise nuk kam parë...

*** ***

*Syros dhe Tzia, janë dy ishuj.

**braciera, është një varkë e cila qëndronte në fund të flotës dhe përdorej për të pushuar zhytësit dhe marinarët. Ishte një lloj "hoteli" ujor

Slogane, pankarta!

2011-06-11T08:16:00.000-07:00

Meqënëse është kohë protestash kudo nëpër Evropë (përveç Shqipërisë), mendoj se duhet përfituar nga rasti për të "kapur" sloganet dhe pankartat më imagjinative dhe përshkruese që përdorin protestuesit.

Nga sa kam parë në Greqi, imagjinata dhe kreativiteti nuk u mungon.

Në vijim do postoj disa.

Por fillimisht, për t'a bërë më interesante, ja një pankartë nga kampionati i përfunduar gjerman:

(kliko për t'a parë të zmadhuar foton)

Pankarta thotë në gjermanisht: "Bq pa traditë, e kanë vendin këtu poshtë". Dhe tregon me shenjë sektorin e përcaktuar për tifozët e Hofenheim, në një ndeshje me Stuttgardin.

NJË KOMB GJEN SHPIRTIN E VET

2011-06-05T21:45:00.000-07:00

Mbrëmë, datë 5 Qershor 2011, grumbullimi i përditshëm i ditëve të fundit në qendër të Athinës, tejkaloi çdo parashikim.

Rreth 200.000 njerëz u mblodhën përsëri në qendër të Athinës, përpara parlamentit; madje lëvizja e të "Indinjuarve" përfshiu dhe disa qytete kryesore të Greqisë.

Më poshtë fotot.

Athinë

Selanik.

Patra

Disa foto të tjera nga youtube:

http://www.youtube.com/watch?v=Wow26rOIbrQ

Më shumë foto këtu

CERBERI TULIPAN

2011-05-29T11:00:00.000-07:00

Do ketë qënë viti 1994, atëherë kur e kam parë për herë të parë, në një kostum shumëngjyrësh, karakteristik për një portjer, dorezat e verdha, ashtu si flokët, fytyrë imët dhe ekstremisht i gjatë dhe i hollë. Ishte Edwin Van der Sar.

Kishte një pamje qesharake në dukje, me atë fytyrën e hollë, si hundën e vet, të stërgjatë, si për të qënë në sintoni me pjesën tjetër të trupit. Të jepte përshtypjen se ishte një djalë i turpshëm... të qënit gardiani i portës së Ajaksit, nuk i shkonte fare, fillimisht. Dhe me veshët llapushë, që i dilnin prej flokëve, të cilat nuk di pse i mbante më shkurt se tani, plotësonte dekorin e një portjeri që nuk ofronte shumë siguri. Lëre më kur ishte edhe më shumë prepotent sesa mund të pranohej prej pamjes që kishte. E mbante gjithnjë shumë topin në këmbë, dilte jashtë zonës me të. Të ngrinte gjakun kur e shikoje, sidomos nëse ishe tifoz i Ajaksit dhe akoma naiv për futbollin.Çdo pasim tek portjeri konsiderohej me rregull, prej lojës në lagje, si rrezik i jashtëzakonshëm.

Ja kjo ishte përshtypja e parë për Edwin. Por sa herë Ajaksi fitonte dhe Ajaksi e bënte shpesh këtë gjë atë vit, ai bëhej edhe më simpatik, megjithëse gjithnjë shënjestra e tifozëve kundërshtarë. Shprehja e preferuar e tyre ishte gjithnjë: Çe keni atë portjer ashtu, me ato veshë? Unë ua kisha gjetur ilaçin dhe u përgjigjesha se veshët i duheshin për të mbajtur ekuilibrin.

Ishte po viti 1994, kur Oranjet ndërmorrën fushatën për të pushtuar formalisht botën nëpërmjet futbollit në USA94. Dhe atëherë në portë ishte Ed de Guey. Me mustaqet e veta karakterisike. Pasi mposhtet nga goditja e lirë e Brankos në çerekfinale me Brazilin, vendin do ia zërë Van der Sar.

Portjeri im i preferuar prej Hollandës, kish qënë paraardhësi i De Guey. Van Brukelen. Ai bjondi që me kokën lart, pasi kishte provokuar një penallti në 1988, me BRSS, më pas e pret po vetë. Një prej heronjve të Evropianit nga Hollanda.

Van Brukelen, kishte qënë edhe heroi i Van der Sarit vetë, siç e kishte pranuar në një intervistë. Ëndërronte të kishte një moment të tillë me Hollandën, ku të bëhej ai heroi. Shpëtuesi, ruajtësi i portave të Ferrit. Nuk e bëri dot, me Hollandën, asnjëherë.

Në vitin 1996, pas kohës së rregullt dhe shtesës, në finalen e C.L me Juventusin, u vërejt edhe pika e dobët e tij: Nuk priste dot penallti.

Pak vite më vonë (1999), vetë Juventusi do të ishte dhe pika tjetër e dobët e karrierës së vet. Pasi u bë portjeri i parë i huaj që Juventusi vendosi t’i besonte portën, ai dështon. Nuk i shkonte stili italian i lojës. Zonja e vjetër kërkonte një shotstopper, Van der Sar ishte portjer krijues. I pëlqente loja me këmbë, zhvillimi i aksioneve prej mbrojtjes, gjetja e lojtarit të lirë për të filluar aksionet etj.

Kështu zbarkon në Angli, tek Fulham. Ku? Fulham. Skuadrë londineze, relativisht e panjohur, skuadër e mesit të tabelës në Angli, me raste aventuriere në Evropë, kur ia lejonin kushtet. Aty tek Fulhami, për pak ndeshje e humbi dhe vendin e titullarit. Megjithatë hollandezi shtatlartë uli kokën dhe iu përkushtua përmirësimit të lojës së vet. Edhe u kthye përsëri më i fortë se më parë.

Aq i fortë, sa Alex Ferguson nuk mund t’a injoronte talentin e hollandezit. Pasi kishte eksperimentuar edhe ai me disa portjerë në skuadrën e vet, një talent amerikan si Tim Howard, një italian i çuditshëm si Taibi, Barthez etj... qetësinë në portën e vet, nuk e kishte gjetur akoma. Dhe e kërkoi tek Van der Sar. Pasi e mori në skuadër, u shpreh se duhej që t’a blinte Van der Sarin, që kur Schmaikel u tërhoq nga futbolli.

Transferta tek United, e ktheu Van der Sarin në vendin që i takonte, përsëri në Olimp. Disa kampionate të fituara, një kupë Champions League, kupë Anglie, portjeri më i mirë i dekadës, sipas trajnerëve të Premierit anglez, duke tejkaluar rivalë të tillë si Cheh, Reina, Dudek, Lehman. Gjatë këtyre viteve, djaloshi me pamje qesharake, u kthye në një gjigand të vërtetë.

Aty tek Manchesteri, pati mundësinë të kthehej në hero. Madje jo një herë. Tre penallti të pritura njëra pas tjetrës në ndeshjen finale të kupës së Anglisë me Chelsean. Dhe qershia mbi tortë: Një finale Champions League e fituar prej tij, kur priti penalltinë e Anelka në 2008.

Çdo njeri ka një moment kur arrin Everestin e vet. Për Van der Sarin, kjo ishte penalltia e pritur në 2008.

Klipi ndodhet këtu.

Ndeshja e rregullt ka mbaruar 1-1 po ashtu edhe shtesa. Loja vendoset me penallti. Dy prej skuadrave më të mira të Anglisë, bashkë me dy portjerët më të mirë që luajnë në Angli. Van der Sar dhe Cheh. Dy penallti nuk janë konvertuar prej 6 gjithsej për çdo skuadër. Rezultati është 6-5. Anelka përballë Van der Sarit. I pari duhet të shënojë, i dyti është më i qetë. Duke u vendosur në portë, ngre dorën e tij të majtë dhe i tregon se ku duhet të godasë Anelka. Ky gjuan, nga e djathta e portës. Van der Sar kupton anën... dhe pret penalltinë. Ferguson në një intervistë kishte thënë se në momentin kur hidhet për të kapur topin, në fytyrën e Van der Sar vihet re një buzëqeshje që gati ia prek të dy veshët e vet të gjatë.

Pas kësaj performance, “the big eared cup” shkon tek “the big eared man”. Duket se janë bërë për njeri tjetrin, përderisa janë puthur dy herë.

GOOD BYE VAN DER SAR.

FALEMINDERIT PËR GJITHÇKA.

Dy të pavdekshme

2011-05-20T12:01:00.000-07:00

( + guximin për t'i përkthyer - bonus)

http://www.youtube.com/watch?v=a-xDLAM847o&feature=related

Djali i gjeraqinës.

As dyshek ku të fle.

As qiri për të lexuar

Kam, për letrën tënde të ëmbël moj nëna ime.

Behar dhe bën ftohtë

Një metër me dy

është qelia, o nëna ime.

Po unë nuk jetoj i përgjunjur

Se jam djali i gjeraqinës

Jam djali i gjeraqinës

Dhe ç’ë se do më hapin plagë

Unë zjarrin e duroj,

Unë zjarrin e duroj

Nënë mos të vijë keq, nënë mos më qaj.

Një rrobë të përgjakur

Shtroj përdhe për tu qetuar

Në çimenton e lagur, moj nëna ime

Në qelinë ngjitur

Më sollën dhe një vëlla tjetër

Ah çka për të hequr, moj nëna ime

http://www.youtube.com/watch?v=l2dNk8q9dS4&feature=player_embedded

... Samos

Ata, që dorën e bronztë

Të rëndë e të frikës ndjejnë,

Peshën e skllavërisë le të kenë.

Kërkon virtyt dhe guxim Liria.

Ajo (dhe miti e fsheh të vërtetën)

Mbrujti Ikarusin;

dhe nëse ra ai me krahë

dhe u mbyt në det

Nga lart ra

Dhe vdiq i lirë

Nëse kthehesh në dhjamë qeni

Viktimë e një tirani,

Atëherë mendo të tmerrshëm varrin

Nëse kërkojmë

që ta kemi përsëri

me djersë dhe gjak

e mirë do të jetë

lavdia e kohës së lashtë.

DHËMBI I QENIT

2011-04-22T00:38:00.000-07:00

Fare rastësisht para pak ditësh pashë një film shumë interesant me këtë titull, prodhim grek të vitit 2009, nga regjizori i talentuar Yorgos Lanthimos. Së pari bëj pak habi me veten, sesi një eveniment i madh kulturor i tillë, dhe shokues si ky film, për gati dy vjet më kishin shpëtuar nga duart.

Informacioni për filmin me titull “Dogtooth” në anglisht, mund të gjendet këtu dhe këtu.

Shkurtimisht, tematika përmblidhet rreth një familjeje e përbërë prej dy prindërve dhe tre fëmijëve të tyre, dy goca dhe një çun, që jetojnë diku në një vilë të izoluar prej botës, në periferi.

Jeta familjare e personazheve, është krejtësisht e izoluar, për shkak të kufizimeve që prindërit u vendosin fëmijëve të tyre. Vila rrethohet nga një gardh me kangjella të larta, bota e jashtme është diçka e ndaluar, e keqe dhe e egër. Prej kufijve të vilës, lejohet të dilet vetëm me automobil, dhe fëmijët do jenë të gatshëm ta bëjnë një gjë të tillë, kur njëri prej dhëmbëve të qenit, do të bjerë. (i majti apo i djathti nuk ka rëndësi).

Rreth këtij skenari vërtitet gjithë komploti. Me skena surreale por të ndërtuara me thjeshtësi, japin një shfaqje makabre të dhunës reale në miniaturë, përmes dhunës artistike të regjizorit, që godet rëndë, ndjeshëm dhe shumë herë në stomak. Këshillohet që ky i fundit të jetë në gjendje optimale për t’u bërë i mundur shikimi i filmit në fjalë.

Një prej problematikave shumëplanëshe të trajtuara në film, është ajo e deformimit. Deformim, dizinformim për realitetin jashtë, deformim gjuhësor, llogjik, konceptual. Deformim deri në marrëdhëniet më sublime, si dashuria e prindërve, dashuri vëllazërore, deformim që prek palcën e shtyllës kurrizore të njeriut. Mjeshtëria me të cilën këto deformime shfaqen të bën për vete. Autori i filmit ka njohuri glosologjike, mprehtësi dhe aftësi analitike të jashtëzakonshme.

Filmi, në këtë mënyrë, bëhet pothuajse formulë dhe antidot i propagandës fashiste moderne, një hije e keqe kjo që ka përfshirë vetë Greqinë e sotme.

Receta e antihelmit artistik, jepet me skena të thjeshta, të goditura dhe kuptimplota:

Një gjysh imagjinar nën emrin e Frank Sinatrës dhe një përkthim akoma më origjinal i “Fly me to the moon”

Një botë ku kafsha dhe armiku më i egër dhe i rrezikshëm është macja, njerëzit, detyrohen prej frikës të shndërrohen në qenër.

Dhe frika vetë, herë shfaqet si fytyrë dhe duar me “gjak”, që prindi ua ofron fëmijëve me pëllëmbë hapur, për të demonstruar përmasat.

Dhe herë të tjera, në kujtimin e një heroi të panjohur, por edhe (surealisht) të afërt, të rënë në betejën me “botën tjetër”.

Dhëmbi i qenit kafshon, godet, bie në stomak rëndë dhe nuk tretet. Hyn aq thellë në përmasa personale, sa kur mbaron filmi, të vjen të pyesësh veten: Sa e drejtë është vërtet shtylla jote kurrizore, ajo që të mban në këmbë?

Sot në Champions League

2011-03-09T06:31:00.000-08:00

Pas ndeshjeve të mbrëmshme, Barça-Arsenal dhe Shakhtar - Roma, dy skuadrat pritëse, kanë prerë dy biletat e para për fazën 8-she të C.L. Ndërsa sot presin rradhën për të mësuar për fatin e tyre, dy skuadra të tjera. Lavdia dhe suksesi i kalimit në 8-she do të ndahet midis Totenham- Milan dhe Schalke-Valencia.

Ndeshja e parë e sotme do të vendoset në fokusin e blogut për tu analizuar. Sfida e rradhës midis Spurs dhe Milanit, premton të jetë e fortë, me shumë emocione dhe gola. Besoj se shumë tifozë shqiptarë, dinë gati çdo gjë për skuadrën e Milanit. Kështu që më duket e nevojshme të hedh pak dritë mbi sfiduesin: Totenham Hotspurs.

Spurs.

Renditja: vendi i pestë në EPL (English Premier League)

Forma e skuadrës në pesë ndeshjet e fundit: WWWLD

Informacion mbi skuadrën.

Dy vitet e fundit në drejtimin e ekcentrikut Harry Redknap, Spurs është kthyer në një nga skuadrat më interesante të kampionatit anglez. Vjet në momentet e mbylljes së kampionatit, siguroi vendin e katërt në EPL bashkë me të drejtën për të marrë pjesë në kompeticionin më prestigjioz të Evropës. Dhe deri tani ka provuar se ka qënë skuadër e denjë për të qënë këtu ku ndodhet.

Karakteristikat kryesore të kësaj skuadre, përmblidhen në moton e saj që është: “Audere est Facere”. Dhe kaposhët e Londrës, gjatë këtij sezoni, i janë përmbajtur me përpikmëri motos në fjalë, duke mbledhur më shumë pikë nga pozita disavantazhi, se çdo skuadër tjetër në kampionatin anglez. Kulmin e saj kjo strategji, e arriti në përballjen direkte me rivalët kryesorë londinezë të Arsenalit. Kur nga disavantazhi 2-0, arritën të fitojnë ndeshjen 2-3! Kjo është nga të paktat gjëra që vetëm një skuadër si Spurs-at mund ta realizonin, do të mbështeste mendimin e vet tifozi mesatar londinez, ku sipas historikut Spurs mund të bëjë “të pabërën”, në të gjitha kuptimet. Një nga të pabërat më të famshme të kësaj skuadre, ka qënë edhe shënimi, dhe njëkohësisht pësimi i mbi 100 golave në një sezon të vetëm.

Spurs prezantohet kështu, si një skuadër neurotike, shpërthyese, por akoma jo mirë e balancuar, si një makinë sportive me sistem frenues të dyshimtë. Sot në mbrëmje do premtojnë se sido që të vejë puna, do bëjnë një gol më shumë sesa kundërshtarët.

Emrat më të dyshimtë për të hedhur firmën mbi atë premtimin më lart, u përgjigjen Van Der Vaart, Jermain Defoe, Peter Crouch dhe Gareth Bale.

Pozitat e Milanit, përballë kësaj strategjie do të ishin shumë premtuese, sidomos sepse kjo mënyrë u përshtatet më së miri skuadrave italiane. Por Djalli vetë, nuk i ka punët mirë, pas humbjes 1-0 në San Siro. Kështu në fortesën e Kaposhëve, në White Hart Lane, do i duhet ta fillojë ndeshjen në temperaturën -1. (anche il Diavolo ha freddo).

Harry i tmerrshëm, ka dhe ai disa llogari për të bërë. Sepse prej të dyshuarve kryesorë, i pari siguron rikthimin pas një dëmtimi, dy të tjerët është për tu parë nëse do luajnë prej fillimit të ndeshjes, apo njëri prej tyre, dhe i katërti dyshohet më shumë se është i dëmtuar, sesa për të shënuar.

Po gjithashtu duhet të shohë, çfarë ndodh nëse i shkon dora huq dhe ke Djallin përballë? Punë me rrezik, kur Djalli ka dhëmbë e brirë, si puna e Ibrahimoviç, Pato, apo Robinho.

I gjithë komploti ngelet për tu zbuluar sot në darkë.

Për t’i shtuar dhe pak aromë muzikore sfidës, besoj se përballja do i përgjigjej një kolone muzikore, Spurs-at të përfaqësuar me Talking Heads – Psyscho Killer dhe Milani me Rolling Stones – Sympathy for the devil.

KËMBANA MAKBETHIANE

2011-03-07T02:56:00.000-08:00

Data 21 Janar, po largohet gjithnjë e më shumë prej kalendarit. Tashmë ndodhemi në fillim të Marsit. Afërsisht po bëhen dy muaj që prej ngjarjes tragjike që u mori jetën katër qytetarëve shqiptarë, mu në mes të Tiranës.

Shumë ujë ka rrjedhur që atëherë deri tani...

Më së shumti ka qënë ujë propagandistik, ndotës, shpifës, ujë jo i pijshëm.
Kjo rrjedhë, ky burim ndotës, ka marrë përsipër të mbysë dhe të mbulojë çdo reagim qytetar ndaj krimit makabër që ndodhi atë ditë. Gjithashtu kjo përmbytje, ka nxjerrë në sipërfaqe shumë qënie veshtullore, krimba e kafshë pa shtyllë kurrizore. Ka nxjerrë në sipërfaqe, ato krijesa të shpifura të natyrës, që dalin mbi tokë pas shiut dhe ujit të ndotur (ndodhen në natural habitat-in e tyre). Sasia dhe qënia e tyre, e ka bërë të përditshmen shqiptare shumë neveritëse.

E kam fjalën për të gjithë ata analistë e gazetarë, njerëz të medias dhe mbështetës pa kushte të pushtetit, që kur nuk justifikojnë veprimet e ndyra të pushtetarëve, zgjedhin të neglizhojnë, atë ngjarje dhe atë krim që mori katër jetë.

I kam parë të shkruajnë gjithçka, analiza mbi të gjithë e të gjitha palët, por kanë neglizhuar sistematikisht, arsyen madhore për të cilën duhej shkruar, kërkesën e menjëhershme dhe të panegociueshme për drejtësi!

Kjo nuk është diçka për tu marrë lehtë. Nëse aty nuk do të ketë drejtësi mbi ngjarjen të cilën e pamë vetë me sytë tanë, do të thotë se do mbizotërojë ajo pjesë e njerëzve që kanë bërë kompromis me të vërtetën. Është një pakt i shkruar me djallin. Nëse drejtësia mungon, atëherë çdo pjesë e shoqërisë që do përfitojë si pasojë, do ta ngrejë suksesin e vet mbi këtë premisë. Mbi drejtësinë e munguar të asaj ndodhie, në atë ditë të ftohtë Janari. Në rast se drejtësia mungon, kjo do të thotë se ai vend do jetë dorëzuar në dorën e krimbave që ushqehen me kufoma. Nga këta lloj njerëzish, sot, nesër dhe në të ardhmen, gjithçka mund të presësh. Prandaj është e rëndësishme që drejtësia të vendoset mbi ta, për të sjellë përsëri qetësinë sociale dhe civile në vend.

Ndërsa për çdo qytetar të ndershëm, nuk ka më kohë për dilema hamletiane “to be or not to be”; a do të dëgjojnë “ata” liderin, do u besojnë shpifjeve, intuitës, oportunitetit, vendit të punës, militantizmit, e shumë të tjera. Nuk ka vend për të shprehur disfatizëm dhe pesimizëm. Një i vetëm në qoftë dikush, duhet t’i bjerë këmbanës së drejtësisë, këmbanës makbethiane. Kjo është rruga e vetme.

Këmbana Makbethiane.

Prej Shekspirit, dimë se në tragjedinë e tij “Makbethi”, sinjali që e fton personazhin kryesor për të kryer krimin e neveritshëm, është tingulli i një këmbane, të cilës i bie Lady Macbeth.

Noli, si mjeshtër i përkthimit dhe muzikalitetit të gjuhës, pjesën kur këmbana jepet si shenjë për atë çka e pret Dunkanin, mbretin legjitim të Skocisë, e shqipëron kështu:

“Dunkan, mos e dëgjo, se kjo këmbanë, po të thërret në qiell a ferr hapsanë”

Vini re muzikalitetin e gjuhës, në mbaresat e fjalëve.
“Dunkan...
këmbanë...
hapsanë...”
Dëgjohen si kumbimi i një këmbane, dang, dang, dang!

Është ajo këmbanë që fton Makbethin në krim, prej të cilit duart nuk iu lanë asnjëherë më pas. Dhe besoj që dridhej brenda përmasës njerëzore që i kish ngelur pas krimit të kryer, sa herë i dëgjonte tingujt.

Kjo këmbanë, që i thërret ndërgjegjies njerëzore, është në duart e kujtdo qytetari.

Këmbanat nuk duhet të pushojnë, sepse bien mbi ndërgjegjien e atyre që janë zënë në faj. Bien mbi ndërgjegjien dhe të atyre që vullnetarisht u bënë një me pjesën e fajtorëve, duke justifikuar, ironizuar dhe mashtruar paturpësisht opinionin publik.

Çdo qytetar i ndershëm i këtij vendi, duhet t’i bjerë këmbanës për drejtësi, për të parë nëse do tkurret njeriu makbethian brenda qënies së vet, për të mbizotëruar kafshërorja, apo përmasa njerëzore do gjejë një shteg për të triumfuar mbi të.

Bjerini këmbanës pra, dhe shurdhojini, mundojini, nga mankthet e tyre mos i çlironi. Sa të keni duar dhe zë, bjerini këmbanës!

Bjerini këmbanës si refuzim për të pranuar të uleni në nivelin e atyre që sugjerojnë se në këtë vend nuk mund të ketë drejtësi.

Bjerini këmbanës mbi çdo justifikim, që pengon të dënohet një krim makabër.

Bjerini këmbanës për të ardhmen tuaj dhe atë të fëmijëve tuaj, bjerini këmbanës!

Bjerini këmbanës për sytë e Anës...

Është rruga e vetme, zgjidhje tjetër nuk ka.

Perëndi dhe institucione

2011-02-12T22:04:00.000-08:00

Gjithnjë më ka pëlqyer bota mitologjike. Jam njohur me të ashtu si shumë të tjerë, që fëmijë i vogël nëpërmjet përrallave të gjyshes. Mbaj mend kur ajo ulej e më tregonte ndonjë përrallë, butë dhe shtruar, duke tundur pak kokën për të shtuar dramacitetin, me një mënyrë origjinale dhe thjeshtësi epike, ashtu si mund të bëjnë vetëm gjyshet. Nëpërmjet moralit që shprehnin përrallat, më pas zinin fryte përfytyrimet e para të një bote magjike. Që andej e kanë zanafillën përfytyrimet e vetes si princ, për të shpëtuar “të bukurën e dheut”, apo ndonjë personazh tjetër femëror, për emrin e të cilave, edhe në moshë të rritur, kam patur gjithnjë debulesë. Vetëm për shkak të përrallave...

Mitet, ato rrëfenja të vogla, të ndërtuara me thjeshtësi dhe humor popullor, igrendientë të mjaftueshëm për të kthyer miell dhe ujë në brumë.

Me kalimin e kohës, më pas kërkoja vetë të lexoja përralla, “Gishto-n”, “Qerosin”, “Tërfilin me katër fletë”, derisa rashë në një përrallë të madhe, më të madhen që kam lexuar ndonjëherë. Ishte një libër i madh biblioteke, me fletë të zverdhura nga koha. Vetë ngjyra e fletëve ia shtonte misterin që mbante brenda. I gjithë libri i shkruar në vargje, fliste për njerëz, heronj, perëndi dhe gjysëmperëndi, të gjitha të ardhura prej një kohe të shkuar, nga një vend që dukej të ndodhej shumë larg në hapësirë dhe kohë. Vetë bota brenda atij libri, ishte e paanë. Për heroin që kishe lexuar në një faqe, e kishe humbur në faqen tjetër dhe kishe gjetur dikë tjetër. Duhet të riktheheshe përsëri pas, për t’i lexuar kartën e identitetit. E cila nuk ishte gjë tjetër veç një shënim në fund të faqes: Hektori, biri i Priamit, Ajaksi, mbreti i Salaminës,bir i Telamonit, Odisea, mbret i Itakës, bir i Laertit etj. Kurioziteti i adoleshentit, më kishte çuar pra tek Homeri. Iliada.

Por ky shkrim nuk është për librin në fjalë, megjithëse ka lidhje me të. Sepse nëpërmjet këtij libri mu zgjua interesi për të mësuar më shumë mbi botën mitologjike të lashtësisë.

Atëherë ndihesha i mahnitur mbi shpjegimet e atyre njerëzve 3000-4000 e më shumë vjet më parë, për botën, për fenomenet natyrore, për evente dhe evenimente. Ishte tmerrësisht bukur të mendoje psh, se diellin e mbart në një karrocë me kuaj një perëndi, që e nxjerr shëtitje mbi horizont çdo mëngjes në qiell, për ta ulur në darkë.
Apo që stina e pranverës, tregon se Dhimitra, perëndesha e natyrës, është e lumtur që e bija Persefoni, vjen prej Hadit drejt e në duart e saj.

Ajo që më bën përshtypje tani, në këto kohë që po kalojmë, është se ata njerëz të lashtë, u kishin dhënë status perëndie shumë virtyteve. Kështu psh Afërdita ishte perëndeshë e Dashurisë, Athina e Diturisë, Hera apo Estia e Familjes, Dhiki e Drejtësisë etj.

Besoj se botëvështrimi i atyre që e kishin bërë këtë gjë, duhet të ishte diçka me të vërtetë për tu vlerësuar.

Kjo sepse, duke ua njohur vlerën virtyteve dhe duke i vendosur në rang hyjnish, sipas emërtimit dhe funksionit që kryenin, kishin ndërtuar një sistem vlerash të cilit i besonin, dhe me anë të këtij, kishin ngjizur bashkësinë sociale të cilës i përkisnin.

Hyjnia e virtytit.

Është interesante të analizohet, përse njerëzit e atëhershëm virtytet i kishin shndërruar në perëndi. Sepse është një gjë të njohësh vlerat e një shoqërie, dhe tjetër gjë krejt e ndryshme t’i hyjnizosh ato. Hyjnizimi i atëhershëm, kishte kërkesa më të larta sesa thjesht njohja e vlerave. Sepse hyjnive njerëzit u bënin flijime, u këndonin himne, u ndërtonin tempuj dhe statuja, u luteshin, dhe mbi të gjitha... U BESONIN.

Pashmangshmërisht më shkon mendja tek krahasimet e këtyre hyjnive, me analoget e tyre në kohën e sotme. Krahasimi më i afërt, do të ishte me institucionet përfaqësuese në atë ne sot quajmë “shtet laik”; dhe tempujt e atëhershëm, do të ishin përfaqësueset e shtetit të sotëm. Konkretisht, ministritë psh ajo e drejtësisë, arsimit, mbrojtjes, rendit etj.

Si në shkrimin e mëparshëm i cili fliste mbi ndryshimin që ka mbrojtja e rendit, nga mbrojtja e qytetarit, edhe këtu ka një shmangie, nga besimi i hyjnisë, në besimin e përfaqësimit.

Çka ndodh kur përfaqësimi hyjnor i virtyteve çalon?

Kur ndodh diçka e tillë, atëherë vetë ekzistenca e bashkësisë, arsyet për të ekzistuar, dobësohen. Njerëzit humbasin besimin tek përfaqësimi, tek të ngjashmit, tek shteti i tyre dhe kjo mund të rezultojë deri në prishje të bashkësisë.

Institucionet nuk përmbushin rolin për të cilin janë ngritur, as respektojnë virtytin përfaqësues. Parlamenti psh është institucioni përfaqësues i vullnetit të shumicës. Në rast se në rradhë të parë, ky institucion nuk pasqyron vullnetin (zgjedhjet vidhen, vidhet dhe vullneti), në rast se nuk ushtron detyrimet e veta siç duhet (ligje të padrejta, mungesë respekti, edukate, etike) atëherë ky institucion, e ka humbur qëllimin për të cilin është ngritur.

Marrim presidentin. Përfaqëson unitetin. Në rast se nuk e bën detyrën dhe detyrimet siç duhet, përsëri kemi një dështim të qëllimit për të cilin institucioni ekziston.

Po kështu me ministritë, prokurorinë, avokatin e popullit etj.

Këto janë gjëra të njohura, nuk dua të ndalem më tej këtu.
Aty ku dua të ndalem, është tek pasojat që kanë këto dështime institucionesh ndër qytetarët e thjeshtë të vendit. Që përfaqësimi i virtyteve dhe vullnetit të dështojë, është diçka e keqe, po më keq se kaq, është humbja e besimit në virtyte.

Të jetë dikush skeptik ndaj formës në të cilën ushtron pushtetin shteti, është e pranueshme. Por nuk është e pranueshme të humbasë besimin në vetë virtytin. Ata njerëzit e lashtë që kishin për hyjni drejtësinë, moralin, familjen, do ta dënonin për herezi. Dhe do të bënin shumë mirë.

Është detyrë e çdo qytetari, të kërkojë drejtësinë për këdo, sado që institucionet përfaqësuese të drejtësisë, nuk ia ofrojnë këtë gjë.

Është tmerrësisht e shëmtuar të rrënohet virtyti, për hir të përfaqësimit jo të denjë. Në këtë aspekt, kushdo që promovon mungesën e drejtësisë, në çdo lloj forme, qoftë duke ofruar shembuj pesimizmi, mosbesimi në të, zhvlerësim të çdo lloji të saj, duhet kritikuar.

Në fund të fundit, drejtësia, uniteti dhe vullneti i njerëzve, janë institucionet e vërteta. Gjithë të tjerat, janë tempuj të padenjë.

Ministria për Mbrojtjen e Qytetarit

2011-02-09T22:18:00.000-08:00

Mbaj mend para pak kohësh, Mustafa Nano bënte një pyetje tek adresa e tij e internetit, se “çfarë emërtimi jo i zakonshëm është ky për një ministri?” Dhe vërtet emërtimi është jo i zakonshëm. Kam dashur t’i përgjigjem që atëherë, dhe meqë tani mu krijua mundësia, po e bëj këtë gjë.

Në pamje të parë, dikujt nuk i shkon në mendje se për çfarë ministrie mund të bëhet fjalë dhe me se merret, cili është qëllimi, funksioni dhe detyrat që ka një institucion i tillë. Por nuk bëhet fjalë për tjetër gjë, veç për homologen e vet shqiptare që ndryshe quhet “Ministria e Brendshme”.

Pak historik.

Që prej rënies së Juntës ushtarake, në vitin 1974, në Greqi kjo ministri ka pasur emërtime të ndryshme.
Në rend kohor, po i vendos si më poshtë.

- Ministria e Rendit Publik
- Ministria e Brendshme dhe e Rendit Publik.
- Ministria e Rendit Publik (përsëri)
- Drejtoria e Rendit Publik (e përfshirë nën vartësi të Ministrisë së Brendshme.)

Që prej Tetorit të vitit 2009 pas zgjedhjeve të reja, që rezultuan në fitoren e PASOK-ut dhe ndryshimit të qeverisjes, kjo ministri u riemërtua me titullin “Ministria për Mbrojtjen e Qytetarit”.

Por pika kyçe e ndryshimit të emërtimit, shkon pak më përpara në kohë, në Dhjetor të vitit 2008. Atëherë kur ndodhën trazirat sociale në Greqi. Ngjarja tragjike që ia ndryshoi emërtimin, bashkë me qëllimin kësaj ministrie, është ajo e vrasjes nga një polic, të një djali të ri 15 vjeçar në datën 6 Dhjetor 2008.

Shkurtimisht:

Në një nga rrethinat e Athinës, Eksarhia, një patrullë policie, ndaloi disa adoleshentë dhe u përplas me ta. Gjatë procesit, njëri prej dy policëve, nxjerr pistoletën dhe qëllon djalin fatkeq në gjoks, duke e lënë të vdekur.

Pas ngjarjes në fjalë dhe revoltave popullore, pati një debat qytetar mbi rolin e forcave të rendit dhe mënyrën sesi e ushtronin këto detyrën e tyre.

Për më shumë shikoni këtu.

Në këtë debat u përfshinë tema si abuzimet e policisë ndaj qytetarëve në të kaluarën, por edhe abuzimet e forcave të rendit ndaj emigrantëve. Shumë besoj e mbajnë mend atë videon ku disa policë vendosin dy emigrantë të qëllojnë me shpulla njeri tjetrin.

Gjithashtu u diskutua mbi trajnimin fizik dhe psikologjik të forcave të rendit, diferencimet e tyre në sjellje ndaj qytetarëve të “njohur” apo të “dorës tonë”, me ata të panjohurit, abuzimet në detyrë, të drejtën për të mbajtur dhe përdorur armë dhe shumë çështje të tjera. Ishte një debat i madh publik mbi këtë temë, me shumë emisione televizivë, reportazhe gazetarësh, blogerësh, opinionistësh, analistësh, njerëzish të thjeshtë etj. Një debat i tillë, u mbajt me muaj dhe pas ndërrimit të qeverisjes, solli frytet e veta. Një ndër këto ishte emërtimi i ri i ministrisë, ndërsa të tjerat kishin të bënin me pavarësinë e institucionit prej ministrisë së brendshme, nevojën për reforma të forcave të rendit dhe nevojës për ta parë shërbimin e tyre nën një këndvështrim tjetër. Ndër këto reforma, vihej re gjithashtu kërkesa për punësim në forcat e rendit të emigrantëve, që për shkak të diferencimit gjuhësor dhe kulturor, do t’a kishin më të lehtë të komunikonin me bashkatdhetarët e tyre që do ndodheshin në marrëdhënie me këtë ministri.

Por ia vlen të ndalem pak vetëm tek riemërtimi i ministrisë. Nga “rendi publik” në “mbrojtje të qytetarit”. Një riemërtim i tillë, nuk është aspak vetëm gjuhësor, por në rradhë të parë konceptual.

Ku qëndron ndryshimi?

Ndryshimi qëndron në shpalljen e qëllimit të institucionit. Forcat e rendit, nuk mbrojnë më rendin, por qytetarin. Ky i fundit është subjekti kryefjalë i qëllimit të ekzistencës së institucionit dhe përparësia e vetme tashmë, bëhet mbrojtja e tij.

Nëse të mbrosh rendin psh do të thotë të rregullosh trafikun, përqëndrimi i policit rrugor do të ishte trafiku vetë. Mbarëvajtja e trafikut, rregullimi i tij, heqja e pengesave që e pengojnë mbarëvajtjen etj. Ndërsa të mbrosh qytetarin në një situatë trafiku, do të thotë të përqëndrohesh tek siguria e tij kur ky i fundit ndodhet në këtë situatë.

Ky këndvështrim i fundit, sigurisht që është më njerëzor. Sepse është humano-centrik, ndërsa “trafiku” është koncepto-centrik. Trafiku është diçka abstrakte, jo humane.
Një polic që siguron mbarëvajtjen e trafikut, do të shprehej ndaj një qytetari:
- Ec, se po pengon trafikun!
Ndërsa një i dytë, që mbron sigurinë e qytetarit do të thoshte:
- Ju lutem lëvizni se po pengoni njerëzit e tjerë të qarkullojnë!

E njëjta situatë, pas ngjarjeve të 21 Janarit, ku dëgjoj të shprehen se forcat e rendit duhet të mbrojnë “institucionet”.

Forcat e rendit, paguhen prej taksave të çdo qytetari të republikës. Në varësi të kësaj, çdo punonjës i FR është një shërbyes ndaj nevojave të tyre, për të vendosur rend, qetësi dhe mbarëvajtje. Këto forca nuk janë njësi e shkëputur, apo tejhuazuar ndaj punëdhënësve të tyre – pra qytetarëve. Madje FR vetë, janë qytetarë të cilët janë caktuar pët tu marrë me një detyrë të posaçme për të mbrojtur qytetarët e tjerë. Për pasojë, ato duhet të vendosen në shërbim të tyre. Në një organizim ku FR dhe qytetarët janë të shkëputur nga njëri tjetri, kjo tregon se ka diçka që nuk shkon në këtë mes.

Në 21 Janar, institucione dhe njerëz u përplasën, ndër ndodhitë e tjera. Dhe opinioni publik u vendos përballë zgjedhjes së prioriteteve. Rend publik, institucione – apo njerëz? Disa duan të “mbrojnë me çdo kusht institucionin”, po nga kush? Shoqëria civile brenda të cilës ndodhemi, nuk mund të trajtohet me fjalor të denjë për ushtarakë.

Parimi i mbrojtjes së rendit, duke qënë jo njerëzor, shndërrohet shumë herë në të pamoralshëm. A mundet një punonjës i FR të pretendojë se mbron rendin, përballë njerëzish të papunë që protestojnë, pa u interesuar për gjendjen e tyre më parë? Në fund të fundit, qëllimi i vetëm dhe madhor i institucioneve, është tu sigurojë njerëzve mirëqënien e jetës së tyre.

Një sistem që mohon qënien, lëre më mirëqënien, është antinjerëzor në thelb.

Këto çështje dhe qëndrime, duhet të bëheshin subjekt i një debati publik, dhe nuk duhet të kalonin kaq lehtë. Politizimi personal i skajshëm që ndodh në Shqipëri, po mohon jo vetëm debatin mbi çështje të tilla, por mohon gjithashtu përfshirjen e qytetarëve në të.

TË TREDHUR

2011-02-04T18:22:00.000-08:00

Kësaj rradhe po kapem me një frymë artikujsh që mbizotëron në mediat tona. E kam fjalën për ato lloj artikujsh të cilët tentojnë të përshkruajnë situatën ku ndodhemi, me një ton apatik, të distancuar në dukje dhe pesimist... mua më pëlqen t’i quaj këta lloj artikujsh “reportazhe sportive”. Zakonisht i komentoj me rezultatin e fundit të Barçës.

Cilat janë shenjat dalluese të simptomës?

Së pari, artikullshkruesi, bën një reportazh të gjendjes ku ndodhemi, duke kapur një aspekt specifik. Psh gjendjen ekonomike, reformat politike, strategjinë e partive apo liderëve kryesorë etj. Edhe këtë gjë e bën relativisht mirë.

Në rast se i vjen ndoresh ndonjë metaforë qëndrore, shprehje nga njerëz të njohur, apo ndonjë punch line, apo proverb kinez, aq më mirë!

Por kryesisht thelbi i artikujshkruesve të tillë qëndron në mbështetjen e idesë themelore, statike, strategjike dhe teoremë tashmë se: të dyja palët janë njësoj, ose pala tjetër, është potencialisht po aq e keqe sa ajo në pushtet.

Këta artikuj, i ngjajnë atij njeriu që shkon të ngushëllojë dikë që ka pësuar një dëmtim permanent fizik.

Për shembull...

- ah, shikoj se e ke humbur një këmbë. Sa keq! Si ja bën të çohesh në mëngjes? Besoj se edhe për të kryer nevojat personale, do ta kesh të vështirë. Po shkallët e pallatit, si i ngjit? Oh po këtu nuk ka as ashensor, kati i tretë! Sa keq! Sa i mjerë që je o njeri! Gjynaf nga zoti!

Po mirë do pyesni ju, çfarë të keqe ka në këtë mes?
E keqja e një fryme të tillë të shkruari, qëndron se stimulon apatinë, fatalizmin, inaktivitetin, pra idiotizmin.
E keqja e artikujve të tillë, është se i shikon njerëzit të cilëve u drejtohet si qënie pa vullnet, forcë dhe mundësi ndryshimi. Artikullshkruesi merr në dukje anën e lexuesit, të paanshmit, popullit, dhe pasi vendoset midis tij dhe pushtetit, politikës, shtetit etj, synon të krijojë një distancë fiktive, duke u mohuar njerëzve që u drejtohet pjesëmarrjen në procesin demokratik. Dhe këtu dallohet paanshmëria e shtirur, në mos naiviteti. Ndërsa empatia e shtirur, shërben si injeksion mpirjeje të mendjes. Duket sikur thonë, hej, jam dhe unë këtu dhe po vuaj me ty. Po ku po shkojmë dhe çfarë të bëjmë? ASGJË! Mjerë ne!

Një nga gjërat më të bukura që ofron sistemi demokratik i qeverisjes, është aftësia e tij për tu rregulluar dhe vetërregulluar. Për të zbuluar forcën e vullnetit dhe potencialin e njerëzve mbi të cilët ushtrohet. Madje kjo forcë e shprehur, është e tillë që ndihet edhe aty ku nuk e pret. Ndërsa opinionistë të tillë, fatalistë të tredhur, ua mohojnë forcën që mbajnë njerëzit për të ndryshuar gjendjen ku ndodhen.

Nuk është skenar i ri, është diçka e vjetër. Që ka rrënjë që në manipulimin e njëpasnjëshëm të zgjedhjeve përgjatë 20 viteve të fundit. Sepse manipulimi i zgjedhjeve, është kastrim, tredhje që i bëhet forcës që duhet të ketë populli, njerëzit, masat, votuesit, quajini si të doni.

Shtirja në këta artikuj, është e dallueshme dhe në ofertën e zgjidhjes. Sepse opinionistë të tillë, bëjnë sikur ofrojnë një zgjidhje. Ose duke i dërguar të pavullnetshmit vulëhumburit njerëz, nëpër disa rrugë qorre, si peticione, struktura paralele, ose në thjesht “mjerë ne”.

Por zgjidhje ka, nuk është se nuk ka. Dhe me zgjidhje, nuk e kam fjalën thjesht në revoltat mbarëpopullore dhe protestat të pavarura, apo opozitare, por zgjidhja ndodhet edhe brenda sistemit vetë.

Në reportazhin e fundit sportiv që lexova, flitej për “aferat e Rrulit” në ministrinë e energjitikës, shoqëruar (domosdo) me grykësinë potenciale të socialistëve që kanë gjashtë vjet në opozitë. Fatalizmi pas këtij përshkrimi është i lehtë.

Po, ka dhe një rrugë tjetër. Si do ju dukej psh që çdo tratativë ekonomike e qeverisë mbi një vlerë të caktuar, të paraqitej në internet? Se mua nuk më mjafton si arritje e madhe (e paparë, më e madhja etj) e qeverisë, të ishte që një milion shqiptarë janë tashmë facebuksa.

Në net të paraqiteshin ofertat e firmave pjesëmarrëse në të, konditat në të cilat zhvillohet procesi, udhëzimet juridike etj. Fjala magjike: TRANSPARENCË.

Edhe kjo e zgjidhjes, qoftë kësaj të veçantës, ashtu dhe të përgjithshmes, është rrugë e njohur: forcimi i institucioneve dhe mjeteve të kontrollit ndaj pushtetit. Përdorimi gjithashtu i transparencës, i mendimit kritik dhe parimeve demokratike.

Po këto të fundit, që të artikuloheshin dhe përdoreshin, do të donin një nxitje më të madhe sesa mllefi dhe inati ballkanik i një sy mua dy gjitonit. Do të duhej gjithashtu të tradhëtonin parimin e pashkruar të equidistancës...

COPA MISHI

2011-02-03T03:09:00.000-08:00

Pas ngjarjeve të datës 21 Janar, u panë të shpreheshin shumë njerëz të shtypit mbi to, edhe shumë komentues të thjeshtë. Një shprehje që më bëri përshtypje në arsenalin e të thënave të tyre, ishte kjo: mish për top. E shikoj të shprehur dhe të rishprehur shumë herë, prej disa analistëve të njohur në tregun e mediave. Më bën përshtypje lehtësia e të shprehurit e një thënieje të tillë e cila duket të jetë shumë makabre. Mish për top.

Është normale, (brenda kufijve të normalitetit) që beteja politike të konceptohet si njëmend e tillë, si betejë. Me të gjitha të dhënat e saj. Duke filluar që nga përplasja e ideve dhe mendimeve për të vazhduar tek gjuha e nxitjes së dhunës, retorika e fortë, deri në përplasjen e formave më të dhunshme si demonstrimet në rrugë.

Në një vend demokratik, ndodhemi gjithashtu në kufijtë e normalitetit kur njerëzit mblidhen në të drejtën e tyre për të protestuar mbi diçka. Kjo është e drejtë e njohur madje prej konventës së të drejtave të njeriut. E drejta për tu tubuar dhe protestuar (demonstruar) gëzim apo pakënaqësi, ndaj arritjeve apo shkeljeve të regjimit.

Ndodhemi gjithashtu brenda kufijve të normalitetit të gjykojmë mbi një tubim apo protestë (demonstratë) të arsyeve pse po ndodh. Gjykimi i kujtdo që do të japë arsyet pse ndodh diçka, është i lejueshëm, madje për mendimin tim, duhet stimuluar.

Çka është e paarsyeshme, jo normale, e egër dhe makabre, është konsiderimi i një forme proteste si diçka kaq anormale, të egër dhe të dhunshme sa të justifikojë humbjen e jetëve njerëzore. Sepse pikërisht ajo shprehje, “mish për top”, këtë gjë bën.

Të thuash me lehtësi madje që protestuesit u çuan si “mish për top” , do të thotë të justifikosh dhunën, do të thotë të trembësh forma demonstrimi të cilat janë normale në një vend demokratik. Do të thotë të instalosh kulturën e frikës.

Më lejoni të bëj një testim: Dua të pyesin veten të gjithë ata që përdorin këtë shprehje mesjetare, se sa e lejueshme u duket përdorimi i armëve të zjarrit me plumba të vërtetë, ndaj një proteste civile?

Sa e justifikueshme u duket më pas që këto armë të shkrehen, dhe TË VRASIN në mënyrën që u bë dhe që e pamë të gjithë?

Dhe në rast se ju kauzën e demonstratës e quani të padrejtë, a mund të bëhet një dallim cilësor midis humbjes së jetës të personave që morën pjesë aty, me persona të tjerë, të cilët luftojnë për një kauzë që ju e quani të drejtë?

A mund të thuhet për dikë, ndër të tjera bashkëkombasin tonë që për arsyen e vetme se vajti në protestë, jeta e tij shkoi “për lesh”, apo “dhjamë qeni”?

Kujtesë: Ndodhemi në vitin 2011.

IDIOTË

2011-01-30T12:03:00.000-08:00

Sistemi ynë i qeverisjes, është quajtur sistem demokratik, apo shkurt, demokraci.
Pa u futur në shumë shpjegime historike dhe të konceptit, vetë ky sistem, e ka origjinën në lashtësi. Në shek. 5 p.e.s ky sistem u aplikua së pari në Athinën e lashtë dhe babai i tij, u konsiderua një njeri i quajtur Perikli.

Për këtë burrë shteti, të parin e demokracisë athinase, mund të gjeni shumë gjëra falë internetit. Një nga gjërat më interesante për të cilat flet ky burrë, është një fjalim, dedikuar të vrarëve athinas në luftën e Peloponezit. Ky fjalim është quajtur "Elegjia e Perikliut", është përcjellë prej Tucidides (Thuqidhidhit) deri sa ka ardhur në botën tonë moderne.

Është interesante të shihet sesi e koncepton pjellën e vet babai i demokracisë.

Thotë ai, ndër të tjera:

"Ne kemi një sistem qeverisjeje që nuk kopjon ligjet e të tjerëve, por për më tepër, jemi ne shembulli në vend të kopjuesit. Dhe ky sistem qeverisjeje quhet DEMOKRACI, sepse në të nuk qeveris pakica, por shumica, dhe qytetarët përpara ligjit janë të barabartë, si për çështjet e tyre private, ashtu dhe për ato publike, prandaj mbizotëron dhe zgjidhet dikush për poste publike, më tepër sepse është i aftë, dhe jo sepse i ra fati."

Kështu flet Perikliu, babai i demokracisë, thotë edhe gjëra të tjera, të vlefshme për tu lexuar.

Por unë dua të ndalem në një dallim konceptual më sipër që ai u bën "çështjeve private" dhe "çështjeve publike"

Private në greqishte përkthehet "ιδιώτης". Lexohet "idhiotis".
Është fjalë shumë e njohur, është e njëjta fjalë që e ka marrë latinishtja dhe e ka kthyer në "idiota", e njëjta fjalë që e ka marrë anglishtja dhe është shkruar "idiot". Bëhet fjalë pra për idiotin në shqip, defiçentin mendor, të sëmurin mendërisht.

Po çne kjo fjalë, nga kuptimi "privat", kthehet në "idiot"?

Ky transformim i detyrohet përsëri, sistemit të qeverisjes, atij të quajturit demokratik, ku qeveris shumica dhe jo pakica. Në këtë sistem, "idioti", ishte ai njeri i painteresuar në çështjet publike, dhe për të Perikliu vetë, thotë se nuk është "i urti", por është defiçenti, i dëmshmi, i mefshti.

Atëherë, para 2500 vjetësh nga sot, i paangazhuari, inaktivi, snobi i sistemit të qeverisjes, karakterizohej si idiot. Atij ia hiqnin të drejtat e tij si qytetar, dhe madje e zbonin nga qyteti. Kjo sepse gjeneronte një sjellje të pavlefshme për shoqërinë civile (nuk e kam fjalën për OJQ-të, shoqëri civile kishte atëherë, nuk kishte OJQ).

Dhe atëherë të drejtat si qytetar shteti i Athinës ia hiqte nëse nuk ishte aktiv për çështje të ndryshme që kishin të bënin me mbarëvajtjen e shoqërisë civile, lëre më nëse nuk shprehej dhe nuk e thoshte fjalën e vet për një vrasje psh që kryente shteti...

Ndodhemi sot, 2500 vjet më pas, në një shtet, në veri të Athinës, ku në qendër të tij gjatë një proteste, janë ekzekutuar 3 shtetas.

Janë ekzekutuar, në mes të një dite me shi, pranë kangjellave të institucionit qëndror të shtetit, tre persona. Dhe idiotët e këtij shteti, nuk duan/shmangen/ nuk protestojnë për ngjarjen e ndodhur.

2500 vjet më pas, dhe teoria e Darvinit, vihet në pikëpyetje. 2500 vjet dhe njerëzit nuk kanë kurajon të denoncojnë vrasjet, nuk kanë kurajon të shprehen për çka ndodhi, nuk kanë kurajon që mbi të gjitha, të kërkojnë drejtësi!

Në asnjë vend të botës, nuk ka gjë më të vlefshme sesa jeta e njeriut. Për çdo sistem që e quan veten "demokratik". Kur ndodh një vrasje, merret një jetë, asgjë më pas nuk është e rëndësishme. Nuk të lë ndërgjegjia të diskutosh se kush do të vijë më pas, se a janë njësoj Rama dhe Berisha. Nuk të lë njeriu brenda vetes, vdekja që i shkaktoi qënies - njeriut ato jetë që u morën. Dhe megjithatë, ka idiotë që munden të flasin për çfarëdolloj gjëje, vetëm për këtë jo.

Sepse idioti sipas Perikliut, nuk ishte vetëm ai që nuk merrte pjesë në qeverisje, por edhe ai që kishte koncepte të gabuara për të. Kishte ide defiçente mbi sistemin.

A ka ndonjë gjë më të rëndësishme brenda këtij sistemi, sesa jeta e njeriut? Sesa sigurimi absolut i saj, sigurimi i privilegjit për të ekzistuar?
Mbi çfarë morali do të ngrihet një qeverisje e cila merr jetë njerëzish? Çfarë do të bëjë më? Si do të qëndrojë, urdhërojë, legjitimojë, formojë ligje një qeveri e tillë? Mbi cilat shtylla do të ngrihet?

Edhe megjithatë, idiotët dhe defiçentët, snobët dhe të vetëkastruarit njerëz pa fytyrë, munden të neglizhojnë, shpërfillin dhe zhvlerësojnë ato jetë që humbën mbi bulevard. Dhe meqë nuk vlerësojnë jetën, nuk ka sesi të respektojnë vdekjen, humbjen, tretjen, shuarjen e tre shpirtrave që sot nuk janë më.

Pa u vendosur drejtësia, unë nuk do jem po aq njeri sa isha dje.

(Jo vetëm) mendimi im

2011-01-23T01:25:00.000-08:00

Këtu do të bëj një përmbledhje shkrimesh dhe komentesh nga mua dhe të gjithë ata që kanë një mendim të ngjashëm apo të njëjtë me mendimin tim.

King of Bongo

2011-01-17T12:14:00.000-08:00

http://www.youtube.com/watch?v=vJMLJVha5sw

Mama was queen of the mambo
Papa was king of the Congo
Deep down in the jungle
I start bangin' my first bongo
Every monkey'd like to be
In my place instead of me
Cause I'm the king of bongo, baby
I'm the king of bongo bong

I went to the big town
Where there is a lot of sound
From the jungle to the city
Looking for a bigger crown
So I play my boogie
For the people of big city
But they don't go crazy
When I'm bangin' in my boogie

I'm the (king of the bongo, king of the bongo bong)
Hear me when I come baby
(King of the bongo, king of the bongo bong)

Nobody'd like to be in my place instead of me
Cause nobody go crazy when I'm bangin' on my boogie
I'm a king without a crown hanging loose in a big town
But I'm the king of bongo baby I'm the king of bongo bong
(King of the bongo, king of the bongo bong)
Hear me when I come, baby,
(king of the bongo, king of the bongo bong)

They say that I'm a clown
Making too much dirty sound
They say there is no place for little monkey in this town
Nobody'd like to be in my place instead of me
Cause nobody go crazy when I'm bangin' on my boogie

I'm the (king of the bongo, king of the bongo bong)
Hear me when I come, baby
(King of the bongo, king of the bongo bong)
Hear me when I come

Bangin' on my bongo all that swing belongs to me
I'm so happy there's nobody in my place instead of me
I'm a king without a crown hanging loose in a big town
I'm the king of bongo baby I'm the king of bongo bong
(King of the bongo, king of the bongo bong)
Hear me when I come, baby
(king of the bongo, king of the bongo bong)

Lavdi letrës së bthës!!

2010-11-15T10:27:00.000-08:00

Për të qënë i sinqertë, po krejt fare ama, si me veten, ashtu edhe me audicionin, këto festa e festime për liberalizimin e vizave, le që janë krejt patetike më së pari, por nuk e di se si, për mua lidhen me përdorimin e letrës higjenike ndër shqiptarët.

Çdokush e mban mend sesi pas viteve 90', u njohëm me këtë produkt tërësisht evropiano perëndimor, që e bënte më të lehtë jetën në nevojtore (...)

Në rast se do të duhej të festohej ndonjë ditë "historike", nuk besoj se do të gjendej rast më i mirë për ta bërë, përveçse në ditën që shqiptarëve, nuk u gërvishtej prapanica sa herë kryenin nevojën numër 2.

Stupid America

2010-07-30T08:39:00.000-07:00

Ndodh me raste që kur shikon nëpër internet, vendos të lundrosh në të pa ndonjë qëllim të veçantë. E lë veten në mëshirën e valëve që të çojnë sipas erës nëpër skaje e vise që përndryshe nuk do t’i zbuloje dot. Kështu më ndodhi dje... dhe rezultati ishte një faqe e veçantë, në të cilën autorët dhe ideatorët e saj, kishin mbledhur shkrimet, citimet dhe komentet nga faqe të ndryshme në sferën internetore amerikane më së shumti. Të gjitha këto kishin të përbashkët – budallëkun. Interesante, apo jo?

Duke lexuar nëpër të, sidomos në “Top 100” të këtyre, shikon cilat janë aspektet më të prekura dhe komentuara të jetës amerikane. Duke filluar që nga presidenti Obama, i cili tërheq një numër të konsiderueshëm citimesh, besimi fetar dhe bestytnitë rreth tij, pastaj në teoritë konspirative gjithëfarëllojshe, që nga rrotullimi i tokës rreth diellit, gjeologjia, racizmi, reptilët?, deri te ide politike inovatore, si psh arsyetimi pse duhet të ketë “librari private”.

Japin të gjitha një formë të mrekullueshme budallëku.

Në librin “Dashuria në kohët e kolerës”, një mjek thotë se njerëzit mund të ndahen rëndom në dy kategori kryesore. Në ata që jashtëqisin në rregull, dhe në të tjerët që në mënyrë amerikane do të përshkruheshin si “cant get the sh!t right.

Unë kam bindjen se një nga mënyrat e të kuptuarit të një populli, është të gjesh se në cilat fusha ushtrojnë imagjinatën e tyre, me përmasa të tilla groteske. Në këtë mënyrë mund të gjendet se çfarë është ajo që u bren shpirtin, sa mendjehapur/mbyllur/ngushtë bëhen kur preken këto tema dhe çfarë porcioni budallëku mund tu kushtojnë këtyre temave.

Për këdo tjetër që është fan i këtyre teorive dhe do të shkruajë librin fantastiko shkencor të rradhës është i lirë të hidhet në prehrin e këtyre mrekullive, të budallëkut.

Ce?

2010-07-23T04:30:00.000-07:00

Kjo më lart, ishte fjala ime e preferuar para 20 vitesh.

“Ce” do të thoshte “pse”, gjithnjë e shoqëruar rigorozisht me këtë “?” formë ovale që e ndiqte nga pas, me pikën poshtë si litar ku do të vareshin gjithë kuriozitetet e një fëmije... të vendosura nën mëshirën e më të rriturve. “?” do të ishte ekuivalente në realitet me një buzëqeshje të një trazovaçi plot quka dhe me dhëmbë... jo në gjendje optimale. Mezi kam pritur të më dilnin ata të pjekurisë...

Mbaj mend atëherë që më pëlqenin “ce”-të e rënda. Madje sa më shumë “ce” në seri, aq më e vështirë më dukej përgjigjia që do më jepnin. Po gjithnjë përgjigjet vinin duke më zhgënjyer. Kur të rriturit e ndjenin se pikëpyetja pas “ce”-së u shtrëngonte fytin, atëherë të bezdisur, “e hiqnin qafe”.

Gjithsesi... duke marrë shkas prej këtij frymëzimi fëminor, më lindi dëshira të hap një rubrikë, ku tanimë nuk do bëj vetëm pyetjen “ce”, por edhe do ekzekutoj përgjigjen e duhur. Është më argëtuese kështu...

Filloj me pyetjen e parë:

Ce dëshira që shfaqin miss-et, apo kandidatet për miss, se dëshirojnë paqe në botë, është në fund të fundit llogjike?

Së pari, dëshira për paqe në botë, është llogjike vetvetiu. Kush e do luftën në vend të paqes? Por pika më e rëndësishme ku dua të ndalem unë, për kategorinë e caktuar, është këtu që, një miss është shumë e dëshiruar prej një kategorie të madhe meshkujsh. Duke qënë në një pozicion të tillë, ku të gjithë pretendojnë të futen në akte riprodhimi me të, ajo e shikon veten potencialisht kandidate për të lindur shumë fëmijë. Do thoni ju, prezervativi? Ky nuk ndikon në efektin psikologjik që i jep miss-it ideja (patjetër llogjike), se shumë meshkuj duan të riprodhohen me të.

Duke pasur një vizion të tillë, largpamës dhe krejtësisht real, missi ndihet e kërcënuar prej rrezikut që mund të kalojnë fëmijët e saj të ardhshëm, në një botë të pasigurtë. Madje kjo do të ishte arsye që ajo të druhej për të tentuar të riprodhohet në mënyrë sistematike.

Mund të thotë dikush, ti ia fut kot!! Bota reale nuk është e tillë siç e përshkruan një miss. Mbase ke të drejtë, kur flet për botën tënde reale. Realiteti është një perceptim. Po nëse do merrja sytë e missit të shikoja botën reale të saj, atëherë para pasqyrës do të shifja një – miss! Realiteti i saj është ai i dikujt që konkuron për të marrë kurorën e bukurisë. Nëse do mund të zgjidhja, do të zgjidhja një realitet të bukur.

Konkluzioni: duhet të bëjmë ç’është e mundur për t’i plotësuar missit dëshirën e saj për paqe në botë. Për të mirën e të gjithëve.

Futbolli total

2010-07-18T07:20:00.000-07:00

Meqë u bë objekt debatesh kjo temë, por edhe çështje kurioziteti, më shkoi në mendje të shkruaj diçka mbi futbollin total, vendin dhe kohën kur pati sukseset e veta dhe impaktin mbi taktikat e futbollit në të ardhmen.

Hyrje.

Fillimisht thuhet se rrënjët e futbollit total gjenden në traditën e klubit futbollistik më të njohur në Hollandë, Ajaksit të Amsterdamit. Për referencë, disa shkojnë shumë pas në kohë, në vitet 1915 -1925, atëherë kur një gentleman anglez i quajtur Jack Reynolds, ishte trajner i ekipit të Ajaksit. Reynolds merr meritat për tu quajtur ndoshta pioneri i parë i këtij sistemi që më vonë do të vihej në zbatim prej ish lojtarit dhe dishepullit të tij Marinus Michels.

Për mendimin tim, vitet në të cilat Reynolds ishte trajner, ishin të tilla që nuk lejonin shprehje të mirëfilltë taktikash moderne. Vetë futbolli luhej në mënyrë amatoreske (Ajaksi ishte klub amator në atë periudhë), por edhe fryma e kohës, pak para luftës së parë dhe të dytë botërore, nuk linin shumë vend për tu zhvilluar ashtu siç është sot, sporti më i bukur në botë.
Atë për të cilën hodhi themelet Reynolds, do ta vazhdonte dhe perfeksiononte Rinus Michels. Michels gjatë gjithë karierës së tij ka luajtur me Ajaksin në 264 ndeshje duke shënuar 122 gola. Koha kur luante përkoi gjatë dhe pas luftës së dytë botërore, duke ia zbehur shancet për një karrierë më të suksesshme si futbollist. Por atë që nuk arriti si lojtar, Michels e kompesoi duke u kthyer në një nga trajnerët më të mire në botë me Ajaksin.

Gjithçka filloi në vitin 1965 për “gjeneralin”, siç e quanin vetë lojtarët hollandezin legjendar. Atëherë kur mori frenat në dorë të skuadrës së tij të preferuar dhe duke patur në fidanishten e akademisë një farë tipi, çun të ri, me emrin Krujf. Ajaksi sezonin e mëparshëm rrezikonte të binte nga kategoria dhe vetëm një vit më pas, do të fitonin kampionatin hollandez, pas shumë vitesh pritjeje.

Knock knock knocking on Europe’s door.

Viti 1966 do të gjente Ajaksin në Kupën e Kampionëve të atëhershme, si fitues I kampionatit vendas. Kupa atëherë kishte format të ndryshëm nga ky I sotmi, dhe për ata që nuk e dinë, vetëm skuadrat kampione të vendeve respektive mund të merrnin pjesë.
Në fillim Ajaksi kalon lehtësisht Besiktasin në fazën e parë të Kupës dhe në fazën e dytë, i duhet të përballej me një nga skuadrat më të respektueshme të kohës – Liverpoolin. Liverpool i atëhershëm, jo vetëm që ishte një skuadër e fortë, e rangut të Barcelonës, apo Realit sot, jo vetëm që Anglia atë vit kishte fituar Kupën e Botës duke iu rritur prestigji ndërkombëtar, por gjithashtu drejtohej edhe nga një prej trajnerëve më me emër të çdo kohe në futboll. Legjendarit Bill Shankly.
Shankly përballë Michels. Do të ishte një ndeshje titanësh. Skuadra prestigjoze prej Anglisë vihej përballë rebelëve ambiciozë të Amsterdamit. Çka do të ndodhte në atë ndeshje, do merrte më pas përmasa epike. E gjitha është përshkruar këtu, dhe më mire se aq unë smundem të bëj. (leximi është interesant nëse keni kohë dhe doni të kuptoni diçka më shumë për taktikat dinake të një Van Gaali 15 vjeçar) Por impakti që kishte kjo fitore e çunave të Ajaksit në këtë ndeshje, do të ishte tepër i madh. Pas kësaj fitoreje, do të kishin mundësinë, vetëbesimin dhe vendosmërinë për tu bërë një nga klubet më të famshme në Evropë dhe gjithë botën.
Procesi i ndërtimit të një skuadre dhe një ambicjeje të tillë, zgjati disa vjet. Në vitet në vazhdim Ajaksi humbet në fazën e pare eliminatore kundër Realit. Viti 1969 i çon deri në finale kundër Milanit, dhe përveç finales, humbin dhe kampionatin vendas, pa patur të drejtën që të përfaqësoheshin në Evropë. Lavdinë për të qenë klubi i parë Hollandez që fiton Kupën e Kampionëve, ua rrëmben Fejënordi, kur në 1970, e fiton këtë në finale me Celtic madje duke pasur në pankinë Ernst Happel. Austriakun që do të udhëhiqte kombëtaren hollandeze në kupën e botës 1978 në Argjentinë.

Kampionë.

Sezoni 1970-1971 do të ishte ai ku skuadra tashmë e pjekur e Ajaksit, do të tregonte potencialin e vet në fushë dhe do të mahniste për tre sezonë rradhazi gjithë Evropën.
Përgjatë suksesit të tyre këtë vit, një kuriozitet i vogël është se kaluan edhe nga Tirana në fazën e parë, duke mundur 17 Nëntorin e atëhershëm me rezultatin 4-2. 2-2 në Tiranë dhe 2-0 në Amsterdam. Nëse nuk gaboj, Medin Zhega ka qënë atëherë në formacionin e Tiranës, madje ka dhënë dhe intervistë për këtë ndeshje.
Në fazat e mëtejshme Ajaksi mund me rradhë Basel, Celtic dhe Atletico për tu gjendur në finale me skuadrën greke të Panathinaikos të cilën e mund 2-0. Ky vit dhe dy të tjerë më pas do të shihnin Ajaksin si mbretin e Evropës dhe futbollin total në zenitin e vet. Largimi i Michels pas 1971-shit, nuk ndikoi në lojën e skuadrës, zëvendësuesi i tij Kovaç, u tregua i denjë në rolin e paraardhësit të vet. Nuk ishte njësoj pas largimit të Krujfit drejt Barcelonës pas dy viteve. Pasi humbi yllin e vet, gjigandi tashmë prej Amsterdami ra në gjumë të thellë, për tu rimëkëmbur më pas në mesvitet 90’
Nuk ishte njësoj ama me futbollin total. Ky kishte edhe një shfaqje të fundit për të dhënë. Atë të kupës së botës në Gjermani, në vitin 1974.

Kampionë, pa kurorë.

Pjesëmarrja në turneun e Kupës së Botës në vitin 1974, është shfaqja më impresionuese e futbollit total. Kjo për disa arsye.
Arsyeja e parë, është cilësia e turneut. Vërtet që në nivele klubesh Ajaksi ishte i pamposhtur, por tjetër vlerë ka futbolli i klubeve dhe tjetër kupa e botës. Sfida është gjithashtu e ndryshme. Një tjetër ndjenjë të jep përballja me skuadrën kombëtare të Brazilit, Argjentinës dhe Uruguajit të atëhershëm, të pakrahasueshme me çdo sfidë tjetër që mund të ofrojë fusha e blertë.
Një arsye tjetër është, se Hollanda tashmë, ishte një skuadër e kompletuar nga ana taktike. Kishte një mënyrë të veçantë dhe të ndryshme loje nga çdo skuadër tjetër në planet – deri atëherë. Ky turne, do të jetë mundësia më e mirë për të analizuar taktikisht si luante Hollanda.
Një arsye tjetër akoma, është se të gjithë dritat prozhektorët, televizorët, do të binin mbi skuadrën tulipane, ku çunat bjondë flokëgjatë do të jepnin shfaqje. Kjo ishte dhe arsyeja pse të shumtë ishin ata që i deshën portokallinjtë që prej asaj dite.
Një arsye tjetër, ishte se gjenerali u kthye. Ai do të vendosej në timonin e “Oranje mechanica-s” Madje ai do të ishte arsyeja pse Hollanda dha këtë shfaqje.

Nuk do të kishte vend më të mire ku të analizohej futbolli total në gjithë magjinë e vet sesa turneu i 1974. Dhe meqë e mora këtë barrë përsipër, më ngelet që ta shpjegoj.

Formacioni taktik i skuadrës.

Problemi i parë që do të haste Michels, ishte ai i gjetjes së lojtarëve të duhur, për të vënë në punë makinerinë tulipane. Kandidatë kryesorë, do të ishin lojtarët që kishte stërvitur, apo stërviste akoma vetë, fillimisht tek Ajaks, dhe më pas te Barcelona. Prej katalanasve do të sillte me vete Krujfin, dhe Neeskens. Prej Fejënordit do të merrte Van Hanegem dhe Jansen, gjithashtu dhe mbrojtësin e qendrës Rijsbergen. Resenbrik do të vinte prej Anderlehtit të Belgjikës dhe të mirënjohurit tashmë Krol, Rep dhe ish trajneri ynë i kombëtares Ari Haan, do të ishin shtylla e skuadrës.

Është interesante vetë zgjedhja e këtyre lojtarëve prej Michels. Ai mori në skuadër lojtarë që mund t’i përgjigjeshin një mënyre të caktuar loje, siç ishte futbolli total. Lojtarët e Fejënordit dhe Ajaksit, ishin të njohur me këto taktika, prej kampionatit të tyre. Resenbrik u përshtat me skuadrën… por problem ishte mbrojtja, që t’i bie shkurt, qëndërmbrojtësit e formacionit bazë, ishin dëmtuar. Një vend mund ta merrte Rijsbergen ndërsa tjetri ngelej bosh. Krujfi i sugjeron Michelsit të vendosë Haan si qendërmbrojtës. Ky më parë luante si mesfushor mbrojtës. Normalisht, me një sistem ku pozicionet e lojtarëve ndryshohen, nuk do të ishte problem. Mirëpo kishte arsye pse Haan u vendos aty. Skuadra hollandeze ishte egërsisht sulmuese. I duhej dikush në qendër të mbrojtjes, të mundej të luante lart në fushë, në ndihmë të mesfushës. Ekuivalenti i sotëm psh (shumë konservativ), do të ishte mënyra si luan Pique te Barça.

Meqë mbrojtja do të luante lart me presing në fushë, atëherë vështirësia vinte tek mbyllja e vrimave që linte pas. Një mënyrë taktike për t’i mbyllur këto vrima, ishte dhe për herë të parë u zbatua, offside taktik. Në momentin që kundërshtarët do të kishin topin dhe të avanconin përpara, “Oranje mechanica” hidhej e gjitha në sulm, duke lënë zbuluar sulmuesit. Ishte goxha argëtuese diçka e tillë, sidomos në ndeshjen e parë me Uruguajin, kur sapo latinët vendoseshin për sulm, pesë gjashtë prej tyre dilnin offside që me topin e parë.

Mirëpo kaq nuk mjaftonte… kështu Michels, pati një ide më të çmendur akoma… të bënte një lojtar të veçantë si mbrojtës të katërt (kur Haan të shkonte para). Dhe për këtë punë, zgjodhi… portierin. Portieri i Hollandës së atëhershme, nuk ishte më i miri në “treg”. Jongbloed ishte 34 vjeç, luante me Amsterdamin (jo Ajaksin), karriera e tij nuk ishte shumë impresionuese. Ai u zgjodh në këtë rol, për aftësitë e veçanta të pasimit dhe lojës me top që kishte.

Dhe imagjinoni, këto gjëra ndodhnin në vitin 1974!! Atëherë kur portjeri (deri në vitin 1990), mund të zotëronte me duar çdo pasim të shokëve të skuadrës.

Krujf.

As volume të tëra librash nuk do të mjaftonin për të përshkruar dhe për të ndjekur aftësitë e këtij lojtari gjenial, që në mënyrën e veçantë sesi luante, vizionin e mprehtë që kishte në fushë, mënyra sesi drejtonte skuadrën me njërën dorë lart, duke i udhëzuar se ku të lëviznin, mënyrën e veçantë të pasimit, driblimit ndërrimit të pozicioneve dhe shpejtësisë në lojë… Krujf ishte mishërimi vetë i gjithë futbollit total. Në një përmbledhje të vogël, po themi që Krujf kishte aftësinë dhe lirinë e veprimit kudo në fushë. Mund të merrte topin prej mbrojtjes, mund të ishte qëndërsulmuesi, mund të hapej nga krahët etj. Vizioni dhe aftësia e tij si futbollist e bënin Hollandën e 74’ një organizëm shumë dinamik.

Vetë ekzistenca e një lojtari të tillë, do të ishte inovacion për futbollin. Shumë takticienë të sotëm, mbështeten mbi mënyrën sesi ai luante për të provuar sisteme të reja me skuadrat respektive. Nuk besoj se ka, as mund të ketë lojtar të dytë në botë me këtë impakt në lojë dhe në taktikë. Vetë finalja e botërorit që sapo kaluam e vërteton këtë. Hollanda, skuadra që e lindi dhe e krijoi, u vendos përballë krijesës shpirtërore të tij, Spanjës, Barçës së Krujfit.
Por edhe trajnerë të tjerë si Butragenjo, Spalleti, Bielsa, Tele Santana, kanë gjetur frymëzim tek ai dhe mënyra sesi luante. Butragenjo do të thoshte madje: futbolli ndahet në dy epoka, atë para Krujf dhe atë pas Krujf.

Një shembull i vogël për ndikimin e lojtarit në mënyrën sesi luante, është formacioni pa sulmues qëndror. I përdorur me sukses relativ në Romën e Spalletit, kur këtij i mungonin sulmues, ai vendos Tottin në qendër (si sulmues i fshehur) dhe udhëzon lojtarët anësorë të marrin pozicione qendërsulmuesi kur janë në sulm. Kjo e bënte skuadrën e Romës të paparashikueshme në lojë dhe shumë efektive.

Pressing.

Një veçanti e skuadrës hollandeze të futbollit total, ishte pressing. Të gjithë lojtarët si një trup i vetëm presonin lart në fushë, në mënyrë shumë agresive. Gjithë ideja e kësaj mënyre loje, bazohej në një pohim të thjeshtë: nuk mund të luash nëse nuk e ke topin në këmbë. Kështu, “oranje mechanica” vendosmërisht kur nuk kishte topin sulej për ta zotëruar atë. Krujf vetë, më pas si trajner, do ta perfeksiononte këtë mënyrë loje, duke shtuar frazën e vet tipike: por kur e ke në zotërim topin, duhet të dish çka të bësh me të. Mënyra e sotme sesi Barça luan, duke ua fshehur topin kundërshtarëve, është krujfiane. Po nuk mund të quhet futboll total. I mungon lëvizshmëria e lojtarëve, dinamizmi që vjen prej ndërrimit të pozicioneve dhe agresiviteti, që në Hollandën e 74’ ishte një pike shumë e rëndësishme.

Impakti kulturor dhe konkluzione.

Epoka e futbollit total, ishte një inovacion në futbollin modern. Ishte një revolucion që shkonte krah për krah me revolucionin kulturor të atyre viteve. Ata çunat bjondë shtatlartë, për mua janë ekuivalenti futbollistik i Beatles dhe Rolling Stones bashkë. Nuk ishte vetëm pamja si prej rockstari, por një rishikim total i taktikave dhe dhe përqasjes mbi të cilën bazohej një skuadër për të luajtur futboll. Ishte një shprehje artistike në fushën e blertë të shpirtit hollandez.

Shumë libra janë shkruar për këtë çështje, për të shpjeguar sesi luante, pse luante në këtë mënyrë, dhe nga vinte frymëzimi për të bërë këtë gjë? David Winner autor i librit “Brilliant Orange the neurotic genius of Dutch football”, e shpjegon mënyrën e lojës së tyre duke u bazuar në mentalitetin liberal hollandez, aftësisë për të qënë një popull kreativ dhe mënyrës sesi e shikojnë dhe konceptojnë hapësirën përreth. Hollandezët shkruan ai, e shikojnë fushën e blertë, ashtu si shohin vetë vendin e tyre. Duke qënë në hapësirë të kufizuar dhe të detyruar për ta menaxhuar sa më mirë atë, hollandezët tentojnë gjithnjë ta shfrytëzojnë sipërfaqen kur janë në sulm dhe të mbyllin hapësirat (digat), kur të tjerët i sulmojnë.

Ndërsa liberalizmi i kulturës së tyre, nisur që prej traditave protestante të vendit, u krijoi mundësinë të mbështeteshin mbi një formë rebele futbolli, duke e patur të lehtë të grisnin dhe hidhnin poshtë çdo element taktik tradicional para kohës së tyre.

Sot në kohët moderne të “specializimit” mbi një degë shkencore/profesion të caktuar, të mendosh për futboll total “erudit”, është shumë e vështirë. Por impakti prej asaj kohe ka ngelur akoma në Hollandën e tulipanëve dhe mullinjve. Ja vetëm po të vërehet aftësia e lojtarëve të kombëtares hollandeze, për të luajtur në dy tre pozicione njëherësh. Jo vetëm kaq, por edhe volumi i futbollistëve cilësorë që prodhon një vend kaq i vogël, është jashtë mase i madh.

vijon...

Oranje Moon

2010-07-01T20:57:00.000-07:00

Shine on Oranje Moon in June … and into July.

Dikush, kishte përmendur një herë se tifozllëku për skuadrën e vet, i ngjante një lidhjeje dashurie. I ka rënë në shenjë krahasimit, se përndryshe nuk do më gjenin këto ditë para ndeshjes në një situate të tillë, ku po ndjej flutura në bark, nuk po kuptoj nëse ankthi bren kohën, apo koha ankthin, një herë shpresoj se dua të kalojnë shpejt këto ditë, dhe do t’i bindesha fatit të çdo rezultati, një herë tjetër mendoj se nuk dua të jem aty, do doja të ngelesha këtu, në situatën e një pritjeje të përjetshme. Pastaj më kapin ethet, të dridhurat, çfarë do të bëhet sikur ajo përsëri të mohojë dashurinë time të përjetshme për të, të bëhet zemërgur dhe të më dënojë përsëri në ankth, lotë pa shpresë…

Kam dyshime për gjithçka, vetëm që e dua me gjithë shpirt, jo.

Që Hollanda është dashuri, u mor vesh, besoj. Po që është dashuri me shikim të parë e dini? Që kur i pashë atëherë, viti 88’, në atë fanellën e ndritshme të bërë si me rreze dielli, e vendosur mbi trupin e disa lojtarëve që pa bërë diçka magjike me topin, nuk donin kurrsesi ta fusnin në rrjetë. Që atëherë, kur mosha të lejonte akoma të mahniteshe me gjithçka… si të ishte ajo fanella e portokalltë, apo buzët e kuqe të asaj gocës që fati, tha, bëri të dukeshin më të kuqe se të çdo goce tjetër.

Si ato netë që humbisnin duke ëndërruar të nesërmen, atëherë kur do ta shihja prapë…
Hollanda është dashuri sublime, platonike... kokëkrrisur, ashtu si mënyra që luajnë. Është dashuri pa matematikë fare… si ato shumë të pafajshme dhe fëminore, ku nuk llogarit çfarë pune i bën i jati gocës, as sa lekë (kupa :D) ka në bankë.

Hollanda është nga ato lloj dashurish, ku e vetmja gjë që do me të vërtetë, është puthja e parë…

Nëse do të bëhej libër, do të ishte “Dashuria në kohën e kolerës”… po bëhen afërsisht 40 vjet. Që atëherë kur nga njëri det në tjetrin det, çunat e portokallinjtë në futboll, ishin mbretërit vetë – pa kurorë.

Nëse do i vihej kurora ndonjëherë, do të ishte çmim i merituar më parë, futbolli më shumë do i jepte çmim vetes, sesa Oranjeve. Megjithëse …edhe Hëna e portokalltë, do dukej më bukur nëse do shihej e plotë.

***

p.s Trop, e plotësova premtimin, megjithëse pak kësaj që shkrujta, deri edhe fytyra më është bërë si portokall. :D

Oranje Mechanica.

2010-06-19T00:37:00.000-07:00

Për pak orë, “The Dutch Machine”, do të hyjë në garën e raundit të dytë në Grupin E, dhe do të ketë përballë samurajtë japonezë të Okadës.

Oranjet hyjnë në këtë ndeshje me pretendim për fitoren dhe nuk do të jenë të kënaqur me diçka më pak se kaq. Fitorja pothuajse do tu siguronte vendin e parë në grup, sidomos nëse do të favorizoheshin prej rezultateve të ndeshjes tjetër midis Kamerunit dhe Danimarkës.

Duke ditur që një nga nofkat e skuadrës hollandeze është “Oranje Mechanica”, po përpiqem të bëj një analizë mbi sistemin mekanik të skuadrës, të drejtuar nga inxhinieri Bert Van Marwijk.

Sistemi frenues:

Është i përbërë nga dy disqe qëndërmbrojtës me emrat Heitinga dhe Mathijsen. Si dhe prej portjerit Stekelenburg. Megjithëse nuk ka dyshime mbi performancën e pjesëve të tjera të skuadrës, shumë pikëpyetje qëndrojnë mbi këtë pjesë të makinës tulipane duke e cilësuar atë si ndoshta dobësinë e kësaj skuadre. Sulmi mund të kapë shpejtësi të larta, marramendëse. Por si do të funksionojë sistemi frenues nëse i duhet të përballet me kthesat e ngushta dhe ndonjëherë të frikshme të kundërshtarëve? A do tia dalë mbanë të frenojë në kohë dhe pa u përplasur? Ndeshja me Danimarkën tregoi se kjo është e mundur. Po gjithashtu ndeshjet e kualifikimit në grupe, ku në 8 ndeshje Oranje mechanica ka pësuar vetëm dy dëmtime të vogla anësore. Statistikat janë shpresëdhënëse akoma dhe test drive të kohës para botërorit. Por dyshimi përsëri vendoset mbi aftësinë e frenave markë Stekelenburg, sidomos kur i duhet të operojë në kthesa të gjata dhe topa të lartë brenda zonës. Mbrojtësit dhe portjeri janë shprehur të gatshëm dhe të vendosur për të mos e lënë makinën oranje të dalë nga rruga për ku është nisur, dhe synimi i vetëm është finalja.

Transmisioni.

Është i përbërë nga dy anësorët mbrojtës të skuadrës, që u përgjigjen emrave Gio Van Bronchorst dhe Gregory Van der Wiel. Synimi kryesor i të cilëve është të furnizojnë mesfushën dhe sulmin me pasime, pa harruar që duhet të bllokojnë mesfushorët kundërshtarë. Gjithashtu në pjesën e përparme anësore, Oranje Mechanica përbëhet nga Van Der Vaart dhe Kuyt, ose Robben dhe Elia. Sipas nevojave të lojës dhe kundërshtarit, drejtuesi Van Marwijk mund të zgjedhë pjesë këmbimi të ndryshme. Nëse do më shumë siguri në lojë, përdoren dy të parët. Në xhirot e fundit të garës, mund të shkëmbehen me të dytët, të cilët do i jepnin Hollandës shpejtësi, shumë të nevojshme për të përfunduar garën në pole-position. Hollanda në versionin “tuner’ përdor të parët. Kurse kur shndërrohet në “sport exotic car” përdor të dytët. Elia dhe Robben, mund gjithashtu të cilësohen si nitrous (për këdo që ka parë “Fast and Furious”), turbo, apo supercharger.

Motorri.

Motorri hollandez është i përbërë nga tre pjesë kryesore. Van Bommel dhe Nigel de Jong, janë ata që energjinë e tyre e shndërrojnë në fuqi motorike për skuadrën, të gatshme për të rezistuar deri në fund. Në një ditë të mirë do mund të digjnin çdo kundërshtar mesfushe që u del përpara. Agresiviteti i Nigel së bashku me vizionin dhe qëndrueshmërinë e Van Bommel, janë një garanci më tepër dhe shumë kuaj fuqi, me cilidratë të lartë. Pjesa tjetër e motorit përbëhet nga Wesley Sneijder. Kjo është pjesa më e rëndësishme e skuadrës, për mendimin tim. Lojtar me vizion dhe pjesë motorike e mrekullueshme. I qëndrueshëm në lojë, në pasime të sakta dhe me fantazi. Wesley është krijuesi i lojës në skuadër, nëse ai do ishte në gjendje optimale, dhe do luante me marshin e pestë, besoj se të paktë do ishin ata që do i bënin ballë.

Është e vështirë për të bërë një krahasim mbi sulmuesin e skuadrës dhe cilës pjesë të një makine do i takonte ky. Në rastin e Hollandës, sulmuesi i vetëm i përdorur deri tani është Robin Van Persie i Arsenal. Megjithëse jo në gjendjen e vet më të mirë, dhe i ardhur pas një dëmtimi të gjatë, Van Persie ka shumë akoma për të treguar për veten. Parakolpi i Hollandës, ka shancin e dytë këtë herë, për të përplasur topin pas rrjetës së kundërshtarëve. Unë kam besim se nuk do zhgënjejë. Nëse zhgënjen, atëherë Hunteri i Milanit do provojë veten përpara portës në vend të tij, me detyrën për të shënuar gol.

Monogram. (përkthim)

2010-01-28T07:54:00.000-08:00

Monogram (Odisea Eliti 1972)

I.

Do mbaj zi përjetë - më dëgjon? për ty.
vetëm, në Parajsë.

Diku tjetër do i kthejë vijat
e dorës, Fati si klepsidër.
Për një moment dhe Koha do jetë dakort.

Po si ndryshe, kur dy njerëz duhen.

Do nderë qielli të përbrendshmet tona
dhe do godasë botën pafajësia
me heshtën e të zesës, e vdekjes.

II

Mbaj zi për diellin dhe për vitet që vijnë,
pa ne. Dhe këndoj për të tjera që ikën,
nëse janë të vërteta.

Të përfolura trupat dhe varkat ëmbël u përplasën
Kitara që u ndezën dhe u shuan nënujë.
Ato "më beso" dhe "mos",
njëra ajër, tjetra melodi.

Dy kafshët e vogla, duart tona,
që kërkonin rrugën përmbi njëra-tjetrën
Saksia me barbarozë në dyert e hapura,
Dhe copëzat, detet që vinin bashkë
Pas gurëve shterpë, pas gardheve,
Anemonën që të ngeli në dorë
Dhe ti u drodhe tre herë, e mekur tre ditë,
mbi ujëvara.

Nëse këto janë të vërteta po këndoj,
shtylla prej druri dhe tabloja katrore,
në mur, sirena me flokët lëshuar,
macja, që mes errësirës na pa.

Djali me temjan dhe kryqin e kuq
Në perëndim përmes shkëmbinjsh të paprekur.
Mbaj zi për robën që preka dhe u bë botë.

III

Kështu flas për ne të dy.

Sepse të dua, dhe në dashuri di,
të hyj si Hënëplotë.
Nga kudo, për këmbën tënde të vogël mes mbulesash përtokë
jargavanë të çpoj - dhe kam fuqi
Të përgjumur, me një frymë të të çoj,
Mes udhësh hënës dhe fshehtësish deti
Pemë të hipnotizuara me merimanga që argjendërojnë.

Dëgjuar i kanë valët
si përkëdhel dhe puth
Si thua me pëshpërimë "si?" dhe "ok"
Përreth gushës në gji
Si gjithnjë, dritë dhe hije unë dhe ti.

Gjithmonë ti yllëza, dhe gjithmonë unë, i errët në lundrim.
Gjithmonë ti gjiri i detit, unë feneri në të djathtë.
Moli i lagur dhe drita mbi rema.
Lart në shtëpinë me pjergulla.
Trëndafilët e lidhur buqetë dhe uji i ftohtë në gotë.
Gjithmonë ti, statuja prej guri, dhe gjthmonë unë hija që zmadhohet.
Qepeni i anuar ti, era që e hap unë.
Sepse të dua dhe të dua.
Gjithmonë ti monedha, unë adhurimi që e çmon.

Sa nata, aq fishkëllimat e erës
sa vesa në ajër, sa heshtja.
Përreth deti, diktator
dritare e qiellit me yje.
sa më e vogla frymë e jotja.

Që më nuk kam asgjë
mes katër muresh tavanit dhe dyshemesë
Të thërras për ty dhe të më godasë zëri im
Të mbaj erë ty dhe të egërsohen njerëzit
sepse të pashijuarën dhe të ardhurën nga larg
nuk e duan njerëzit, dhe është akoma shpejt, më dëgjon?
Është akoma shpejt në këtë botë për ne zemra ime.

Të flas për ne të dy.

IV.

Është akoma herët në këtë botë, më dëgjon?
Nuk janë zbutur akoma bishat, më dëgjon?
Gjaku im i humbur dhe me majë ngulur, më dëgjon
Thika,
Si një dash rend përmes qiejve
dhe klonet e yjeve shkatërron, më dëgjon?
Jam unë, më dëgjon?
Të dua, më dëgjon?
Të mbaj dhe të çoj dhe të vesh
të bardhin e nusërisë, fustanin e Ofelisë, më dëgjon?
Ku po më le, ku shkon dhe kush, më dëgjon?

Prej apokalipsit dorën sta lëshon.

Të mëdhatë të varurat bimë dhe llavë vullkanesh
do vijë dita, më dëgjon
Të na groposin, dhe mijëra vite të përtejmë
Me ceremoni do na gurëzojnë, më dëgjon?
Të shndërrijë mbi ta ligësia, më dëgjon?
E njerëzve
Dhe njëmijë copë të na ndajë.

Në ujë një më një, më dëgjon?
Thumbat e hidhur të mi numëroj, më dëgjon?
Dhe janë vitet një kishë e madhe më dëgjon?
Ku dikur, ikonat
E shenjtorëve
Nxjerrin vërtetë lotë më dëgjon?
Kambanat hapen përlart, më dëgjon?
Përmes një rruge të thellë të kaloj
Presin ëngjëjt me qirinj dhe psalme zije
Kurrkund nuk shkoj, më dëgjon?
Ose asnjë, ose të dy më dëgjon?

Këtë lule të shtrëngatës dhe më dëgjon?
të dashurisë
E premë një herë e përgjithmonë
Sepse nuk bëhet përsëri të çelë, më dëgjon?
Në tjetër tokë, në tjetër yll, më dëgjon?
Nuk është dheu, nuk është ajri
Që prekëm i njëjti, më dëgjon?

Dhe asnjë kopshtar nuk u lumturua në tjetër kohë.

Nga kaq dimër dhe kaq erë veriu më dëgjon?
Të shpërndajë lule, vetëm ne më dëgjon?
Mes, në mes të detit
Nga e vetmja dëshirë e dashurisë më dëgjon?
Ngritëm një ishull të ri, më dëgjon?
Me shpella me kepe dhe gremina të lulëzuara
dëgjo, dëgjo...
Kush flet mes ujit dhe kush vajton - dëgjon?
Jam unë që thërras dhe jam unë që vajtoj, më dëgjon?
Të dua! Të dua, më dëgjon?

V.

Për ty kam folur në kohë të largëta
me luftëtarë të vjetër rebelë dhe mëkuese të urta,
Për çfarë arsye ke pikëllimin e egërsuar
Kthjelltësinë në ballë të ujit gurgulluar
dhe pse, tha, afër meje të vije
Që nuk dua dashuri, por erën dua
Por dua rendjen e detit ngrefur, zbuluar.

Dhe për ty askush nuk kishte dëgjuar
për ty, as diktami, as kërpudhat
në viset e larta të Kretës, asgjë
Vetëm për ty pranoi i madhi Zot të më marrë përdorë.

Pak më këtej, ca më tutje, me kujdes përreth
Në fytyrën e bregdetit, në gjijtë, në flokë
në kodrën valëzuar në të majtë.

Trupi yt me qëndrimin e pishës vetmuar
sytë e krenarisë dhe kthjellët
thellësisë, brenda në shtëpi me studion e vjetër
dantellat e verdha dhe dru qiparis
I vetëm duke pritur ku më parë do dukesh
lart në dhomë, apo pas pllakave të avllisë.
Me kalin e Shenjtorit dhe me vezën e Ngjalljes.

Si prej ndonjë afresku të shkatërruar
Madhështor aq sa të deshi e vogla jetë
Të futësh brenda në qiri, dritën vezulluese vullkanore.

Që askush të mos e ketë parë e dëgjuar
asgjë mes shkretëtirës shtëpive të shkreta
As pararendësi i varrosur aty, në cep të oborrit.
Për ty, as plaka e urtë në yshtjet e veta.

Për ty vetëm unë, edhe melodia mundet
që përzë brenda meje por ajo kthehet më e fortë
Për ty, gjoksi i paformuar i dymbëdhjetë viteve
I kthyer në të ardhmen me krater të kuq
Për ty si karficë aroma e hidhët
Që më gjendet në trup dhe më çpon kujtesën
dhe ja dheu, ja pëllumbat, ja toka jonë e lashtë.

VI

Shumë kam parë, dhe toka më duket përmes mendjes më e bukur
më e bukur mes avujve të artë
Guri i mprehur më i bukur
i errëti blu i istmeve dhe çatitë mes valëve.
Më të bukura rrezet që pa i shkelur kalon
E pamposhtur si zonja e Samothrakës, lart mbi malet
e detit.

Kështu të kam parë dhe më mjafton
Të ketë dalë gjithë koha pafaj
Përmes gjurmës që lë ecja jote pas
Si delfin i ri pa përvojë të ndjek

Dhe të luajë me bardhësinë dhe të kaltrën shpirti im!

Fitore, fitore ku kam dalë pafitim
Përpara dashurisë dhe bashkë
përballë orëve dhe lules së pasionit
Ti shko, shko dhe unë le të humbas!

Vetëm dhe le të jetë dielli që mban një fëmijë
të porsalindur,
Vetëm, dhe le të jem unë mëmëdheu që mban zi
le të jetë fjala që dërgova mbajtëse gjethesh dafine
Vetëm, era e fortë dhe vetëm gjithësfera
gjëmb në pulitjen e thellësisë së detit t'errët
Peshkatari që gjeti dhe hodhi prapë përtej kohës, Parajsën!

VII

Në Parajsë kam vënë në sy një ishull
të pandryshëm, ti dhe një shtëpi në det.

Me krevat të madh dhe derë të vogël
Kam hedhur në hapësirë një jehonë
për tu parë çdo mëngjes sa zgjohem

të të shikoj, gjysmën duke kaluar në ujë
dhe gjysëm duke të vajtuar në Parajsë.

Qen dhe kocka.

2009-10-28T01:29:00.000-07:00

Një nga ndërmarjet e fundit të qeverisë së re Berisha, është gjetja dhe sjellja e kockave të shqiptarëve të vdekur kudo nëpër botë. Siç dihet, punën e gjetjes së kockave,më mire se kushdo mund ta bëjnë qentë. Për këtë arsye, Busulla paraqet anëtarët e qenerisë në këtë rol të ri. Qenëria e parë ndryshe. Vlen për tu shënuar se për të bërë prezantimin e mëposhtëm, ka ndihmuar jashtë mase faqja zyrtare e qenërisë, për këtë meriton një falënderim të veçantë.

Fillojmë me zëvendëskryeministrin dhe ministrin e jashtëm Meta. Këtu paraqitet si një bulldog i vërtetë, me një kockë në këmbët e para.

Më poshtë prezantojmë ministren e integrimit Bregu

Lulëzim Basha, Sokol Olldashi, dhe Ridvan Bode (ky i fundit në mungesë, po bënte sh... aty në kthesë) si qen klasikë stani.

Dritan Prifti.

Bujar Nishani dhe Arben Imami.

Genc Ruli.

Fatmir Mediu.

Ferdinand Xhaferri

Dhe së fundi në qenërinë e re, një new entry. Nikollë Lassie.

Terrori i çmimeve.

2009-10-26T19:29:00.000-07:00

Një shqiptar e gjysëm kanë fituar çmime ndërkombëtare këtë tetor duke mbjellë kështu një krizë panuklle reale dhe virtuale në çdo cep të sferës shqipfolëse.
Virusin në fjalë e ka përhapur i pari Fatos Lubonja duke provokuar kështu reagimin fillestar. Lubonja u infektua në Poloni duke pranuar çmimin Sierro Viera de Mello dhe më pas e ka transmetuar infektimin në rrugë orale te Mustafa Nano. Në kohën e marrjes së çmimit, Lubonja ishte veshur tullac, me një xhaketë fine mbi një pulovër ngjyrë bojëqielli. Ky detaj nuk ka ngelur pa u kritikuar. Ngjarja u vlerësua në të gjitha ambjentet e mundshme të informacionit, duke i dhënë theks të veçantë faktit se përpara se ta merrte Lubonja, askush nuk e dinte se ekziston një çmim i tillë, prestigjioz. Kriteret e këtij çmimi, e rritin vlerësimin mbi debatologun e njohur të ekraneve. Konkretisht mësohet se konkurrentët, nuk duhet të jenë më të shquar se emërtimi i çmimit në fjalë dhe gjysma e tyre duhet të kenë vdekur. Vlen të theksohet se Lubonja pasi mori çmimin u këshillua prej jurisë ta ndante atë me Mustafa Nanon, për t’i ofruar këtij të fundit mundësinë të paguajë biletën e kthimit nga Polonia.

Shumë shpejt, qendra e rëndesës së debatit u zhvendos te shqiptari tjetër i vlerësuar me çmim, Ismail Kadare. Këtu kriza fillestare u thellua dhe më keq. Kadare është akuzuar për fjalimin e rastit të marrjes së çmimit. Akuzuesit insistojnë se shkrimtari mediokër shqiptar, kishte mbështjellë bukën me letrën e fjalimit dhe aty gjetën njolla vaj kikiriku. Më pas për të është thënë se ka lozur me top në lagjen e Enverit në Gjirokastër kur ishte i vogël. Akuzat kanë shkuar më tej kur debatues pohuan se diktatori vetë i kishte dhuruar një top të vogël prej letre në të cilin Kadare ka shkruar krijimet e para letrare. Çmimi në fjalë ka shkaktuar krizë ekzistenciale ndër shqiptarët, të cilët ndihen llogjikisht konfuzë kur dikush prej tyre vlerësohet me çmim. Gjithë ky frustrim, nuk mund të mposhtet veç me dije. Shumë kanë hartuar lista me filozofët dhe shkrimtarët e fundit që kanë lexuar dhe janë deklaruar disidentë kundër Kadaresë. Janë ndërmarrë gjithashtu iniciativa në facebook për të krijuar Kadare unfan group me parrullat: “Çmimi i fundit njollë kombëtare”, “Boll kanë vujt shqiptarët prej komunizmit që Kadare të vlerësohet me çmim” dhe “Barcelona – Zaragoza 6-1”.

Apologji dëshirës së djegur.

2009-10-20T21:05:00.000-07:00

Megjithëse brenda meje ti ke vdekur,
me duar që më dridhen,
varrin hap për të të parë.
Kujtimet - ornamente zie kërkoj.
Dhe gërmoj derisa duart dhe trupi
bëhen plagë.
Pastaj, bie mbi krevatin sarkofag,
psherëtima të mbledhura shfryj në duar,
të ftohtin që le pas për të dëbuar.
Sa çudi...
Të mbaj mend gjithnjë të ngrohtë,
dhe prapë me dimrin më ngjan.
Si moti sot, këtë mëngjes.
Bën ftohtë,
e megjithatë,
nuk gjej asgjë për të ngrirë dhimbjen.

Më kujtohet si njëherë të dy,
shtrirë, të rënë në grackën (e njohur) naive,
mbyllëm sytë dhe pohuam se po shihnim yje.
Ti u trembe atëherë,
kjo puthje mendimesh,
tu duk e tepërt rastësi.
Ndërsa unë mora shkas për tu dehur,
humbur dhe besuar në pafundësi.
Të kujtohet?
Gjithnjë para dhe pas ndiznim zjarr,
si fëmijë prej botës abortuar,
gjenim njeri tjetrin symbyllur,
vetëm duke u prekur me duar.
Ndërsa tani,
çdo dëshirë është bërë hi.
Arsyeja po mi vret dhe kujtimet.
Ah kjo flaka shterpë sa djeg,
tani që bashkëjeton me mungesën.

... i futim një të futur në NATO.

2009-04-06T12:12:00.000-07:00

Kështu pra, u futëm në NATO. Opozita e majtë u fut të shtunën ndërsa pozita, u fut një ditë më pas, të dielën. Si përfundim, me kë këmbë u futëm në NATO? Të majtën apo të djathtën? Unë jam i bindur se në NATO jemi futur me këmbën e mesit. Nuk thuhet kot se shqiptari e ka çarë rrugën e historisë me pallë në dorë. Po edhe në qoftë kështu... me kë dorë e ka mbajt shqiptari historikisht pallën? Me të majtën apo me të djathtën? Le tua lëmë në dorë çmitizuesve... Duhet thënë se Lubonja ka tentuar të çmitizojë, po nuk është futur aq thellë sa të prekë shqiptarin në pallë. Armën e vetme që i ka ngel që nga koha e Skënderbeut.

Po, u futëm pra në NATO. Festë të madhe ka Shqipëria. Më parë shteti shqiptar, ishte si prosti pa pronar, pa dinjitet dhe i nëpërkëmbur. Tani jemi me liçencë NATO- ua japim vetëm miqve tanë amerikanë. Futja në NATO, ndryshim total në mentalitet, revolucion i gjithanshëm social dhe kulturor. Tani jemi më të sigurt, në të gjitha kuptimet e mundshme. Të futesh në NATO, do të thotë mbi të gjitha safe sex. Shumë kanë filluar në përfitojnë nga kjo situatë, sidomos njerëzit me pozitë. Disa kanë shprehur mendimin se në shtëpinë private të Pangos, nuk mund të futej kamera e fshehtë pas hyrjes në NATO, se aleanca do mbronte privatësinë e tij dhe skandali nuk do ndodhte. Duke përfituar nga kjo gjendje, githë anëtarët e partisë demkratike janë mbyllur në dhoma gjumi, por edhe anëtarët e partisë socialiste, tani që Gerti (ish voyerist) Bogdani dha dorëheqjen nga profesioni i nderuar i vëzhguesit të dhomave të gjumit. Munden lirisht të shqiptojnë terma të denjë për hyrjen e shqipërisë në aleancën e atalantikut verior.

Sepse, futje në NATO, do të thotë rifreskim dhe pasurim i fjalorit seksual. Fjalë të tilla si bombë, top, nëndetëse, kaçator, raketa tokë-ajër, murtajë, bazuka, tomson, barkas me tre fishekë etj, veshin me afsh xhamat e dhomave të qejfit, duke shtuar dhe qejfin vetë. Sepse çka mund të ofrojë Shqipëria në NATO është pjellje e liberalizuar e fëmijëve, që të jenë të denjë si ushtarë të natos në të ardhmen. Në Shqipëri pra, pritet të ndodhë një baby boom. Nuk e kemi thënë më kot dhe më parë: Plumbat tanë, bomba për armikun.

Impakte të tjera të mëdha do ketë ky eveniment i jashtëzakonshëm për të gjithë. Edhe për fëmijët e sotëm. Të cilët nuk do lozin më luftash me gjermanë dhe partizanë, por do ndahen në amerikanë dhe talebanë. Nuk do luajnë më komançe, loja e re do quhet talebançe.

Horizonte të reja hapen në fushën e kulturës. Regjizori i nderuar Kujtim Çashku, mësohet se ka ndërmarrë një projekt për realizimin e filmit Rambo-shqiptar. Ramboja ynë, bir i kësaj toke, thirret nën armë të lëftojë në Afganistan, si Ramboja amerikan. Aty i vret të gjithë armiqtë e miqve tanë dhe kthehet në Atdhe si triumfator. Gjithashtu mësohet nga burime të sigurta, se Ramboja shqiptar, do të jetë person i racës së nderuar rome, për nder të presidentit amerikan Obama. Po kjo nuk është arsyeja e vetme. Kujtim Çashku për këtë film është inspiruar nga një shtetas shqiptar i kësaj rrace, po me emrin Rambo. E shikonte përditë me një karrocë të tërhequr nga një kalë duke luftuar me baltën e rrugëve të prishura afër kinostudios, pas kësaj vendosi që luftën për mbijetesë ta ngrinte në rang heroizmi, se vetë shqiptarët janë të denjë për këtë. Të qënit ushtar i natos, është një arsye mëse e denjë për të vdekur, konkludon regjizori.

Por filmi në fjalë, nuk është atributi i vetëm i yni për presidentin e ri amerikan Obama. Vetë Kryeministri Sali Berisha, ka pohuar se misioni i parë i Shqipërisë në NATO është të gjejë numrin e saktë të vëllezëve të Obamës dhe të çlirojë gjithë Afrikën nga zgjedha komuniste. Po mendojmë të dërgojmë diversantë me parashutë nëpër Afrikë, këtë kontinent të denjë për të shijuar frutet e demokracisë. Berisha është shprehur dhe për konfliktin në Ugandë midis tutsi dhe hutu. Ne jemi me hutut është përgjigjur. Sepse ata kanë hundë më të mprehtë, të ngjashme me hundën tipike shqiptare dhe mund të marrin më lehtë erën e vërtetë të demokracisë. Ndërsa në drejtim të kryetarit të opozitës kryeministri është shprehur: Në NATO nuk mund të hysh lakuriq. Duhet të paktën të kesh bukë, brekë dhe fishekë.
Rama kundërpërgjigjet prerë: Mos e besoni Berishën, se ua ka me të futur...

E mbyllim raportimin me një shprehje nga një militant i paidentifikuar, me shumë mundësi kavajs:

Tani mund ti shpallim luftë kujt të na dojë bytha, po ne nuk duam, se nuk na do bytha!

Copëza. (1)

2009-03-30T10:49:00.000-07:00

Kam vënë një kapele republike në kokë, mbaj kostum terital gri të hapur dhe një bastun në dorë, më shumë për ta bërë paraqitjen time pak ekzotike sesa për ndonjë nevojë. Këpucët i kam të bardha, verore. Mbaj dhe një trëndafil te kostumi në xhepin lart. Mesi nuk më dhemb më, megjithëse doktorët duhet të përfshijnë në receta këshilla të posaçme për pleqtë e ndjeshëm si puna ime...

Këto ditë po ndjekin shpejt njera tjetrën këtu në shtëpinë tonë në fshat. Ti nuk para vjen, se po ndjek hallet e fisit. Edhe unë përfitova nga rasti të të bëj një surprizë me lulet e reja që po mbjell këtë pranverë. Në maj, të kam gati një dhuratë. hëhëhë... po qesh e kollitem, kollitem e qesh kur të mendoj si do e bësh fytyrën kur ta shofësh. Për kollën fajin e ka cigarja, po pa të koha nuk shtyhet dhe për këtë të fundit fajin e ke vetë. Më shmangesh, duke gjetur nipërit sebep as tregon ndonjë dashuri të madhe më për mua plakun. Nipçja i madh na kapi një herë në një skutë kështu duke bërë veprime të dyshimta, po ty stë ka thënë gjë. Mua më tha, pse e kape gjyshen nga gjoksi? Rrudha ballin për të marrë një qëndrim sa më serioz të mundshëm edhe ia ktheva se gjyshja kishte tension. Se besoj ta ketë ngrënë gënjeshtrën. Edhe për këtë fajin e ke vetë, se ty të ngjan.

Më pëlqen të mbjell pemë këto kohë, kopshti është plot. Dua të lë diçka pas... gjithnjë e kam pasur merak. Ndonjëherë bëhem zevzek, se ufffff më ke lënë vetëm, dhe gjithnjë e më shpesh ndodh të nevrikosem kur s’të kam afër. Po këtu majë kodrës ku ndodhem tani është bukur. Era që fryn më mbështjell fytyrën e më trazon flokët, kapelen e kam lënë mënjanë. E ndjej flladin nëpër thinja, vjen lehtë e i ëmbël si përkëdheljet e tua. Bën pak ftohtë, e tani që e mendoj mirë.. më mirë të ftohem pak, të gjesh sebep të më kesh kujdes. Çfarë nuk shpik mendja ime e plakut vetëm të të rri afër. Meraku, ty të bën gjithnjë të brishtë si lulet që unë mbjell në kopësht. Sa t’i shoh të lëshojnë pak rrënjë është meraku im, pastaj do më kënaqet syri duke i soditur. Ti nuk do i shikosh dot akoma. Dua të jenë të plota e të çelura kur të t'i tregoj. Kështu do të ndrijnë më shumë sytë, e mbase, po të jemi vetëm, do mi lagësh pak buzët e thara me të tuat.

Të rinjtë në politikë janë sexy…

2009-03-21T06:02:00.001-07:00

Po. Ky mendim u formua nën nevojën e ngutshme për një kompliment, pas traskriptimit të debatit televiziv Opinion nga t_red, që më pas më shtyu të shikoja gjithë emisionin e Blendi Fevziut.

Unë e them fillimisht, mbaj anën e Gertit (the Bitch) Bogdanit, po duke qënë më pervers se ai dhe njëkohësisht më i sinqertë, pas debatit, pranoj se e vetmja gjë interesante e fytyrave që pashë do të kishte lidhje me seksin… Nuk e di pse, mbase sepse e prishën gjithë emisionin duke bërtitur, duke sharë, duke sugjeruar pozicione... etj. Ndodheshin si në një dhomë gjumi të paktën në kufijtë që i kam vendosur unë llogjikës.

Ajola psh mu duk sikur po kërkonte shallin poshtë krevatit, Erisa kishte hip mbi krevat e po hidhej pupthi, Juela asnjëherë e kënaqur..., Arbri duke mësuar përmendsh Kamasutrën teorike, Elkida nuk po dinte çfarë të bënte e ndodhej në pozitë të vështirë, ndërsa Gerti po i përgjonte të gjithë nga vrima e çelësit...

Politika e të rinjve është shumë eksituese..

Të gjithë ata që kanë thënë se këta të rinj nuk kanë vizion, janë të gabuar. Busulla arriti të depërtojë brenda mendjes së tyre dhe të shtrojë para jush ëndrrat dhe vizionet e secilit për një Shqipëri të lirë (dmth në NATO).

Ëndrrat e të rinjve:

Ajola e ka ëndrrën në sirtar, pikërisht shallin e juristes, të cilin do ta shikojë në sfilatën e fundit të Versaces për periudhën Pranverë- Verë 2009. Ëndërron të sfilojë vetë, e para në rradhë pas datës 28 Qershor, në mes të dy njerëzve, njërin që ka zgjedh për partner dhe tjetrin për lider.

Juela ëndërron të mos gërhijë më natën pas datës 28 Qershor. Ëndërron të jetë e para që do mbajë fjalimin e fitores dhe vendin e saj të punës. Në një të ardhme jo të largët, ka dëshirë të bëjë një operacion plastik në hundë, për t’i ngjarë sa më shumë Berishës.

Erisa ëndërron të plasin fishekzjarre sa herë ajo të hidhet pupthi, ëndërron t’i ngrejë peshë zemrën e rëndë liderit të vet që ai pastaj ta ngrejë në duar duke i thënë: Je pesha më e bukur e jetës time (pas Monikës). Mendon të shtojë ca kile, ndryshe Monika do e marrë inat dhe ka rrezik të ngjallet zili mes çiftit dhe partisë, që është një forcë e madhe dhe e rëndë në politikën shqiptare.

Arbri gjithë çka thotë ëndrra i ka... Çfarë ëndërron natën i mollois ditën. Ëndërron ama që shumica e shqiptarëve të ëndërrojnë si ai, në një të ardhme ëndërruese jo të largët, por as të afërt. Ëndrra e tij afatshkurtër është ajo e të ëndërruarit që të paktën 2% e shqiptarëve të ëndërrojnë si ai në 28 Qershor. Me këtë do ishte shumë i kënaqur.

Elkida ëndërron të bëhet miss Fushata dhe si çdo miss kërkon paqen në botë, lufton kundër varfërisë, në krah të liderit të saj sheik Mediut.

Ndërsa Gerti ëndërron të gjejë çelësat e të gjithë vrimave nga po përgjon të tjerët, të ketë material mjaftueshëm që t’i kapë gafil të gjithë kundërshtarët politikë të Sali Berishës.

(vijon me vizionet, po të jem në qejf...)

Pak...

2009-02-08T17:56:00.000-08:00

Pak qiell,
pak tokë.
pak re,
pak erë,
...nga ai dhe' ku kam lerë.

Pak verë,
më i plotë për tu ndjerë.
Për të kujtuar kohën kur,
rrënja mbi gjinjtë e tokës u ngul.
Kur dielli ra mbi sferat e verdha
i ndriçoi, i ngriti mbi ferra,
pastaj dorës i tha t'i shkul.
Ah ti ëmbëlsi e thellë,
trazuar me djersë
pjekur në dru,
driçuar në qelq.
Pak botë mbi tryezë,
Pak jetë,
…në një gotë verë.

Pak jetë nëpër kallinj
nëpër të korrat e lashta
një oxhak që nxjerr tym
kur ftohtë bën përjashta
dhe nata me përralla gjyshesh
mbyll sytë e foshnjës
duke sjellë,
që poshtë derës
pak erë…

Pak hije nën zheg,
Aty, në rrënjët e fikut.
Dhe njerëzit fushave me kapelë,
nderin ia njohin diellit në dimër,
jo në verë.
Pak ujë,
një puthje burimit
që buzët mi pret.
Çoji të fala lumit i them,
Drejt tij gurgulluar kur zbret
Nesër do t’i bëj qokë vetë.
Vërtet,
pak peshq fshehur nën gurë,
i kap me dorë, i fut në brekë!
Të më ndjeni! I vogël kam qenë,
Aq sa dielli më shumë se ju më turpëroi.
Më bëri të kuq flakë…
Pak kos mbi shpinë,
shpërhapur me qortime nëpër dhomë
Dhe unë dhëmbështrënguar,
me heroizëm fëmije,
mëkatin e fëmijërisë kam duruar.
Pak frikë
Kur hipja nëpër pemë,
kur thosha ndonjë rrenë
apo kur sipas gjyshes
“nuk sillesha për të qenë”.
Pak mall…
Kur faqet e saj,
i shoh mbi gotë.
Mosha anash u kaloi,
nuk i preku.
I la të kuqe, si atëherë, ashtu,
siç kur i ndukte,
duke thënë “pupupu”!
Pak liri,
Si erë e malit mbi shtëpi,
kur me të bëja garë.
Ajo kudo nëpër trup,
unë mbi kalë.
Pak rrush, pak fiq.
Pak mollë pak dardhë,
pak qershi…
Pak domate të thara mbi çati!
Pak verë, more, pak verë!
Më pëlqen të dehem me të.
Ashtu si me kujtimet.
Ndonjëherë…

............

2009-01-27T03:07:00.000-08:00

(...)

vargjet shihen në ëndërr
edhe shkruhen në zëmër.
Zëmrën do ta kyç,
dhe do ta jap ty.
Po mbaje në mënt,
mund të hapet vetëm,
me çelës të argjëntë.

Ti po deshe mbaje vetë.
Nuk shitet as blihet,
se s’ka vlerë në treg.
Po nuk të pëlqeu,
hidhe vetë në det.

Deti i madh bujar do e pranojë brenda,
mes lotë dhe ëndrra,
të kthyera valë,
të ndjekin ngadalë,
këmbë e pas këmbe,
vijnë e bëjnë fole,
aty në zemrën tënde.

Toka është trup,
qielli shpirt,
dashuria det.
Të vjen a s’të vjen mirë,
në s’më gjen kur të flesh,
në s’më gjen kur qesh
në s’më gjen kur digjesh,
do më gjesh në det.
(thesar si për mbret)

Deti, ëndrra vetëm parë
ardhur valë valë,
në shpirt është shkruar,
sevda e harruar.
Gjithë etje po të pret
veç njëherë të të prek,
të tëlag me ëndje.
Lehtë me afsh e ëmbël
si një puthje frënge.

Bukën tonë të përditshme, jepna neve sot.

2009-01-20T23:15:00.000-08:00

Xhoana: Ku po shkon kaq herët në mëngjes?

Tosi: Po dal një xhiro nga parlamenti, të bëj nonji lek.

Çerkezët. (Adyghe, Adyga)

2009-01-17T06:15:00.000-08:00

Një nga gjërat më të bukura që ofron interneti është mundësia për të gjetur dhe lexuar gjëra jashtë mase interesante. Nuk ndodh pak herë kur kërkon diçka, të biesh brenda kurthit të kuriozitetit dhe të zbulosh çfarë fshihet pas klikimit të ndonjë fjale me ngjyrë blu në wikipedia psh.

Para disa ditësh, rashë në një “kurth” të tillë të lezetshëm, kur klikova mbi fjalën circassians. Desha të dija në fakt, mbi jetën e sulltanëve të perandorisë Osmane, klikova mbi listën. Në të dhënat mbi jetën e tyre dhe bëmat, vura re që shpesh emri i sulltaneshës të rradhës, shoqërohej me këtë fjalë te vendi që i korespondonte origjinës.
Duhet të ishin të bukura çerkezet, përderisa preferoheshin kaq shumë prej sulltanëve.
Dhe vërtet janë të bukura, por më e bukur është historia që fshihet pas këtij populli në mënyrë të çuditshme shumë të ngjashëm me ne shqiptarët.

Një historik i shkurtër.

Çerkezët janë një popull që ndodhen në rrëzë të malit Kaukaz dhe lagen nga Deti i Zi. Pretendojnë se janë banorët më të vjetër të zonës përreth bashkë me gjeorgjianët. Si entitet i veçantë, dokumentohen në shek. 10, megjithëse për ta ka referenca edhe më parë. Kryesisht ishin të organizuar në fise tribale, pa mundur të bashkoheshin në një shtet të vetëm, gjë kjo që i bënte të pafuqishëm ndaj agresorëve të huaj. Të cilët kryesisht ishin mongolë, avarë, peçenegë, hunë etj.

Megjithatë, organizimi i tyre mbijetoi deri në luftën ruso-çerkeze, 1763 - 1864 e cila përfundoi me disfatën e popullit adyge duke sjellë për pasojë emigrimin e tyre. Një milion e gjysëm çerkezë u ndanë nga tokat e të parëve dhe përfunduan në Ballkan, për tu shpërndarë më pas nëpër gjithë perandorinë Osmane. Një komunitet i vogël, ka jetuar edhe në Kosovë, por pas deklarimit si republikë e pavarur të Adygea-s brenda Federatës ruse, u kthyen përsëri në tokat në vendin e origjinës të të parëve në vitin 1998. I përkasin besimit islamik Sunni të shkollës Hannafi (si shqiptarët). Vetëm prej përmbledhjes më lart, duken shumë pika të përbashkëta mes adygëve dhe shqiptarëve.

Për më shumë:

Kanë një kod të veçantë sjelljeje si kanuni ynë. Gjithashtu një epos si i kreshnikëve (Epos of Narts)

Janë popull mercenarësh, të njohur për forcën fizike dhe racën e bukur. Dallohen kryesisht për sporte të rënda si boks, mundje dhe peshëngritje.

Ishin të besimit pagan, më pas u kristianizuan dhe së fundi u kthyen në islam.

Emri çerkez u është dhënë nga turqit, veten e quajnë adyge (shqiptarë albanian)
Sot janë të ndarë midis disa shtetesh përfshirë Gjeorgjinë, Rusinë dhe Adygean madje edhe Abkhazian e famshme, pjesë të Gjeorgjisë. (Shqiptarë në Greqi, Kosovë, Mal të zi, Maqedoni)

Pas një qëndrese shumëvjeçare ndaj pushtuesit rus shumë herë më të madh në numër, kanë emigruar në masë.

Deri vonë gjuhën nuk e kanë pas shkruar.

Kanë dhe ata një hero të ngjashëm me Skënderbeun.

Dhe në fund por jo e fundit. Kanë femra shumë të bukura*!!

Video me një melodi adyge:

* Femrat adyghe, kanë qënë gjithnjë të preferuara në haremet e sulltanëve, madje ndeshen shpesh edhe në letërsi artistike. Si psh në librin "Kapedan Mihali" të Nikos Kazancaqis (personazhja Emine). Apo edhe në shkrime të Volterit dhe Bajronit..

Në shek. 19, morën një status të privilegjuar në Amerikë dhe Evropën perëndimore, aq të madhe sa shumë produkte reklamoheshin si circassian beauty.

Një shpjegim i mundshëm për bukurinë e tyre edhe karakterin, për mendimin tim, është se kanë pasur status të privilegjuar në shoqërinë adighe. Ky respekt fillon që prej mitit ngjizës së mitologjisë ku personazhja kryesore, është një femër. Madje dikur, shoqëria adighe ka qënë organizuar në formën matriarkale.

***

Më ka bërë përshtypje në gjithë literaturën rreth tyre të lexuar në net, se kanë shumë nostalgji për vendin e të parëve. Konkretisht, janë popull pa atdhe. Po mendoja... në psikologjinë e këtyre njerëzve, çfarë vendi të madh zë mungesa e një toke që ta quajnë të vetën. Ndoshta atdheu me vlerë më të madhe, është ai i humbur. Paralelizmi me ne, më ishte tepër i lehtë, për karakteristikat çuditërisht shumë të përbashkëta.

Po sikur ne shqiptarët të mos kishim atdhe, si do silleshim?

Na duhet të r(r)uhemi përditë...

2009-01-15T14:59:00.000-08:00

1 – Jemi “seksi i fortë”. Edhe jetojmë mesatarisht shtatë vjet më pak sesa “seksi i dobët”

2 – Mendojeni: Plot shtatë vjet jete më pak(!) se seksi i dobët.

3 – Dhe vetëm këto shtatë vjet mjaftojnë që të bjerë poshtë miti i shfrytëzimit të grave prej burrave. E ku është parë që të shtypurit të jetojnë më shumë se shtypësit?

4 – Vetëm në dukje, - parë nga jashtë thuhet se është shfrytëzim. Kjo moj zonja të nderuara, është shpikja juaj! Provokoni, njësoj si terroristët provokojnë diktatorët dhe pastaj e shfrytëzojnë alibinë për ta kthyer në revolucion mbarëpopullor. Kështu edhe ju, na pagëzoni “shfrytëzues” me qëllim ndërtimin e terrorizmit të ndjenjës së fajit.

5 – Nuk ka më të madh shfrytëzim, sesa ai i ndjenjës së fajit!

6 – Burrë do të thotë fajtor! Për gjithçka.

7 – E filloni shpërndarjen e ndjenjës së fajit (viktimizimit) në rolin e nënës. Dhe më pas vazhdoni si motra, të dashura dhe gra.

8 – Nga të gjitha monopolet botërore, nuk ka më të keq se ai i ndjenjës së fajit. Dhe këtë monopol e keni vetëm ju!!

9 – Kjo ndjenjë faji na këput shtatë vjet! Është kjo ndjenjë faji që të bën me zemër dhe diabet!

10 – Për shkakun tuaj... ndjehemi gjithnjë fajtorë! Që nga momenti kur nuk e veshim bluzën (Vishe se do mërdhish, të keqen mamaja! Vishe se më vdiqe!!) deri në momentin kur vdesim (Pseeee!! Pse vdiqe e më le vetëm, oiiiiiiiii!)

Kështu na duhet gjithnjë tu kërkojmë falje!

11 – Fajtorë kur ju pushtojmë, (ju mbisim).
Kur nuk ju prekim (indiferentë).
Kur jetojmë vetëm (unë kam dhënë jetën për ty!),
kur jetojmë me prindërit (ça lesh burri je ti?).
Kur martohemi (të kam dhënë vitet e mia më të mira!)
Kur nuk martohemi (lëre fare këtë!)
Kur bëjmë seks me ju (më gënjeve! Më mashtrove!)
Kur nuk bëjmë (oh lëre... ! Mos mbaj më pantolle)
Kur sillemi me edukatë (ça pederi!)
Kur nuk sillemi (ça kafshe!)
Dhe bobo, le të mos e përmendim kur gjatë aktit bën vaki e nuk ndodh tu vijë teta Orgazma për vizitë. Fajtor ne, edhe për këtë. Eskluzivisht. (nuk ia dole dot shpirti!)

12 Na duhet të r(r)uhemi dhe përditë...

13 Fajtorllëku na përfshin në gjithçka. Jemi fajtorë për inflacionin, për luftërat, për krizën energjitike, akoma dhe për motin.

14 Në të vërtetë matriarkalizmi asnjëherë nuk përfundoi. Thjesht ndryshoi vetëm formë. Nga tirania e egër e kopaçes, u kthye në egërsi të ëmbël të fajit.

15. "Pas çdo burri të madh, fshihet një grua". Mbase. Po sidomos pas çdo nevrasteniku, mamaqi, të pavendosuri, të tredhuri, dhe të mjeri ndodhet me të vërtetë një grua!

16. Një studim sociologjik ka vërtetuar se 85% të vendimeve familjare merren prej grave, drejpërdrejtë, apo tërthorazi. Sidomos tërthorazi.

17. Jeni perla të politikës makiaveliane. Na bëni të përkrahim një vendim tuajin dhe pastaj (nëse gjërat nuk shkojnë mbarë) na bëni përgjegjës për ta.

18. Prandaj na duhet të r(r)uhemi përditë.

19 Propaganda feministe na ka marrë mendjen me simbolikën e gruas–skllave që i këputen duart duke larë penevreke.

20 Po ikona e burrit hyzmeqar që punon për të shoqen, e cila i harxhon lekët nëpër bingo, ku është?

21 Duket qartë që nuk ka mjaftueshëm gra të cilat këputen për punët e shtëpisë. Mbase nuk ka dhe aq shumë që luajnë bingo, po burra që nuk janë hamallë, nuk ka.

22. Nuk ju mjafton që shijoni shtatë vjet më shumë jetë, po keni edhe privilegje në dashuri.

23. Gratë janë të afta të përjetojnë orgazma të shumëfishta. Ti zotëri, a shënon dot trepikësh?

24. Si të mos mjaftonte kjo, pas revolucionit seksual, kanë arritur të na bëjnë përgjegjës për kënaqësinë e tyre.

25. Kështu nëse një zonjë është shkarpë e lagur, je i detyruar të punosh si hamall me orë të tëra, duke përdorur të gjitha teknikat e mundshme të Alex Comfort, Masters & Johnson, Kamasutrës dhe Sifujagit nëse do të ndizet zjarri.

26.Nëse nuk ndizet, fajin ia vënë shkrepses, jo druve.

27 Po privilegji më tragjik? Një grua asnjëherë nuk është impotente. (dhe nëse është, nuk duket)

28. Ah ti venitje e burrit lakuriq! Vetëm duke i hedhur një sy ia kuptoni menjëherë gjendjen psikologjike.

29. Na duhet dhe të rruhemi përditë.

30. Thonë se nuk ka gjë më të bukur në botë, sesa të bësh qejf dhe të paguhesh për të.

31. A ka qejf më të madh se të bërit dashuri?

32. Gjejeni tani se kush paguhet për ta bërë!

33. Konkubinat, janë tregues madhor i fuqisë femërore.

34. Bënin qejf, qeverisnin, zgjidhnin të dashurit dhe u merrnin pasuri të mëdha, vetëm që të jepnin atë të cilën natyra e jep falas.

35. Njësoj si të taksosh diellin, apo oksigjenin.

36. Por edhe prostitutat e thjeshta, janë tregues fuqie. Sepse, cili paguan kë? Natyrisht ai që ka nevojë paguan.

37. Dhe ju zonja, nuk keni patur ndonjëherë nevojë. Ligji i kërkesë ofertës rregullonte marrëdhëniet në favorin tuaj.

38. Na duhet dhe të rruhemi përditë...

39. Gratë, konsumojnë katër fish më shumë sesa fitojnë. Në këtë mënyrë, burrat marrin një të katërtën e asaj që japin. Ku je more Marks, të shikosh kush punon më shumë! Apo më mirë kush ia punon kujt...

40. Dy gjëra kam urryer në jetë. Ushtrinë dhe punën. Dhe më kapte zilia sa herë mendoja që seksi i bukur nuk ka asnjërën prej të dyjave të detyrueshme.

41. Gratë ankohen se nuk paguhen si burrat. Keni parë ndonjë grua të punojë si burrë?

42. Disa të dhëna statistikore thonë se gratë tradhëtojnë më pak se burrat. (35% ndaj 48)

43. Një tjetër e dhënë thotë se gratë gënjejnë më shumë (58% ndaj 22.)

44. Dmth statistika e parë është e gënjeshtërt në rendin 58%. Dmth gratë tradhëtojnë më shumë.

45. Nuk është tradhëti të flesh me dikë tjetër. Tradhëti është të gënjesh.

46. Shikoni çiftet në plazh psh. Sa kalon koha, burri vjen dhe këputet dhe merr formën e të mjerit dhe të moshuarit, të shumëduruarit pensionist. Ka të shkruar në fytyrë dorëzimin, pritjen dhe nënshtrimin.

47. Ndërsa me gratë... gratë me kalimin e viteve transformohen në kuçedra. Nevrike, histerike, shtypëse, thashethemaxhie... gjendja normale e një vjehrre.

48. Me kalimin e viteve, secila gjini tregon surratin e vet të vërtetë.

49. Dhe surrati ynë, do rruar përditë.

50. Përderisa gratë janë seksi i fortë, çfarë na duhet atëherë emancipimi i femrës?

51. Emancipimi i grave, është për ato vetë kurthi më tinzar, dhe shpresa jonë e fundit.

52. Nëse përmbushet, shpëtuam! E ku krahasohet larja e tre pjatave përpara përgjegjësisë (dhe fajësimit) të të gjithë botës?

53. Në pamje të jashtme, emancipimi i femrës kërkon të shembë shfrytëzimin e dukshëm – duke shpresuar se do mirëmbajë të fshehtin që gëzon sot.

54. Gabim! Rrjeta e fajësimit, është armë eskluzive e njeriut teorikisht të dobët. Në rast se i dobëti forcohet, atëherë e humbet. Dhe ne do të çlirohemi prej penjve të padukshëm që na lidhin përjetësisht me fajin.

55. Kështu emancipimi i gruas shndërrohet në emancipim të burrit.

56. (Nuk do ju hap më derën pra, as do ju mbaj pallton, as e kam kuptuar ndonjëherë pse duhet ta bëj xhanëm)

57. Rroftë emancipimi i gruas! Një dhjetëvjeçar pasi të përmbushet, do ta shihni kush do jetojë shtatë vjet më shumë.
.
58. Do ta shihni çdo të thotë të ndjeheni në faj kur (dhe nëse) nuk eksitoni dot dikë seksualisht.

59. Do ta shihni kush do bëjë lekë duke bërë qejf.

60. Fallokratë të të gjithë botës bashkohuni! Mbajini dhe për pak akoma mjetet e presionit në dorë (e di që është e vështirë).

61. Lërini gratë të shqetësohen për pushtetin fallik. Do ta shndërrojnë kështu në një produkt të domosdoshëm.

62. Dhe atëherë, bota vërtet do të sundohet me k*qe!

Fund.
***

Artikulli më lart, është shkruar për herë të parë në vitin 1979 në revistën "Postieri" ("Ταχυδρόμος" ) nga Nikos Dimou.

Teksti origjinal këtu.
Info të mëtejshme për autorin këtu.

Përktheu dhe përshtati - J. (c)

Parashikimi për 2009.

2009-01-10T11:35:00.000-08:00

Janar.

Në ditët e para të Janarit, Berisha deklaron si sukses të jashtëzakonshëm qeveritar vetëm faktin që shumica e shqiptarëve janë gjallë këtë fillim viti. Ai premton se 98% e tyre do të vazhdojnë të jenë në jetë për vitin në vazhdim dhe ky është që tani një premtim i mbajtur. Pas kësaj deklarate, 10 anëtarë të PS vrasin veten.

25 Janar kur shqiptarët ftohen të marrin dokumentat e reja të identifikimit. Vihet re në rregjistrim shtimi i shtetasve me emrin Sali. Nëpërmjet zëdhënësit të partisë demokratike Gërti Bogdani, kjo e dhënë interpretohet si sukses i padiskutueshëm i qeverisë. PS nëpërmjet zëdhënësit të bashkisë replikon se gjatësia e qytetarëve të Tiranës është rritur mesatarisht me 5 cm. LSI shton në peshë prej inatit.

Shkurt.

Berisha në festën e Shën Valentinit ndahet prej Jozefina Topallit pasi deklaron se Fatos Nano ka qënë dhe është dashuria e vetme e jetës së tij. Me këtë rast ai e përshëndet me një këngë në radio: “Kthehu Nano djali se për ty më mori malli”
Jozefina pëson depresion.

Muaji i Shkurtit është edhe muaji i Pavarësisë së Kosovës. Me këtë rast Migjen Kelmendi kërkon që t’i mësojnë foshnjës të flasë me gjuhë dhe alfabet të ri, më pas vetë-emërohet si mësuesi personal i saj. Albin Kurti insiston se foshnja duhet të mësojë të ecë vetë, ndërsa BE i dhuron njëvjeçares një karrocë dore të markës së mirënjohur EULEX. Kumbari dhe njëkohësisht daja i njëvjeçares, Sami, i uron ditëlindjen përsëlargu mbesës së vogël, duke e këshilluar gjithashtu të mos largohet nga lagjia dhe të dëgjojë prindin.

Kapet një grup diversantësh prej Shqipërie ndërsa po udhëtonin drejt Kosovës. Pasi bëjnë një ndalesë në Milot, përpiqen ta kalojnë me not. Plani i tyre djallëzor zbulohet dhe pasi peshkohen prej një grupi policësh të paidentifikuar, dorëzohen në komisariat. Mbi ta rëndojnë akuzat e sabotimit të rrugës Durrës – Kukës – Milot. Ndërsa grupi pohon se do shkonte në Kosovë për të shijuar pavarësinë në një restorant me fruta deti.

Mars.

Fillon fushata e mbjelljes së ullinjve. Të gjithë anëtarët e qeverisë detyrohen prej kryeministrit që të hanë të paktën 5 koqe ullinj përditë pastaj të hapin një gropë dhe t’i pështyjnë farat përtokë. Anëtaret e qeverisë femra nëpërmjet një dispozite ligji të veçantë janë të detyruara të hanë dy koqe më shumë se meshkujt.
Sali Berisha fton të gjithë popullin shqiptar t’i bashkohet kësaj iniciative, ndërsa Edi Rama ndërmerr fushatë me slloganin “Mos e hani atë koqe ulliri!”.

Prill.

Sali Berisha në tentativë të përmbushur premtimet elektorale, organizon një ankand ku vë në shitje gjithë ministrat e vet. Projekti quhet “privatizimi i qeverisë” Çmimi fillestar vendoset një euro. Qeveria deklaron se ankandi ishte një sukses i jashtëzakonshëm dhe shumica e ministrave blihen prej Argitës. Dy tre prej tyre i blen Fazlliç, ndërsa në shenjë solidariteti dhe bashkëpunimi institucional vetë Berisha i fal prokurorisë një ministër. Ambasadorit të Amerikës Withers, i ngelet qejfi për ankandin, pasi Berisha i ka refuzuar t’i shesë ministren e integrimit Bregu.

Maj.

Erjon Veliaj frekuenton taktikisht palestrën. Gjatë një stërvitje intensive në paralele, me synimin për të arritur gjatësinë e Edi Ramës, pëson një tërheqje muskulare. Që atëherë ai dhe G99 fillojnë frekuentimin e solarium. Llafe të mbrapshta dëgjohen se kërkon gjithashtu t’i bëjë flokët permanent dhe buzët me pout që t’i ngjajë sa më shumë Obamës. Kastriot Myftaraj përmes një zbulimi të hatashëm na bën me dije në mesin e muajit Maj se gjithë G99-a futet në solarium pa mbathje me qëllimin e mbrapshtë sorrosian që të vetëquhen bythëzinj, për të përfituar kështu vota.

Qershor.

Muaj zgjedhjesh.
Prej burimeve tona mësojmë se sllogani i G99-ës është “bythëzinj por faqebardhë”. Në një takim madhështor përpara komunarëve të Peqinit, lideri i kësaj organizate, Erjon Veliaj lexon rrjedhshëm përpara zgjedhësve një fjalim të presidentit tashmë Barack Obama, përkthyer profesionalisht.
Në PS shikohen lëvizje të shumta nga poshtë – lart, në PD nga lart - poshtë. Ndërsa zëdhënësi i LSI deklaron se më në fund kryetari i kësaj partie Ilir Meta, mund të realizojë me sukses vertikalen. Në PD gjithashtu, përgjatë gjithë muajit, ministrat dhe kandidatët për deputetë detyrohen të kryejnë rreshtoren.

Listat për deputetë vendosen sipas kritereve të ndryshme në secilën prej partive të mëdha dhe atyre në stadin e pubertitetit. Në PD psh listat emërore vendosen sipas numrit të ullinjve që ka ngrënë çdo kandidat, në PS sipas gjatësisë, në LSI sipas peshës. Erjon Braçe zihet ngushtë, Ben Blushi vesh taka ndërsa Gert Bogdani kryeson listën shumë-emërore. Nuk dihet fati i Besian Peshës, sepse pas sfidës së kryetarit të vet, ka ngrënë shumë për të plotësuar normën, por kohët e fundit fatkeqësisht u diagnostifikua me sëmundjen e rrallë vomitum-invullnetum. Sëmundje e njohur në gjuhën popullore me termin: ha e ha e bithë ska.

Dita e zgjedhjeve.
Shpallet festë kombëtare. Berisha nxiton të deklarojë se i ka fituar ato që pa filluar akoma.

Nga ana tjetër, prej shtypit të ditës vijnë lajmet e para për fallsifikime të tyre. PS akuzon PD se disa komisionerë të saj kanë marrë me vete në WC-të e qendrave zgjedhore fletë votimi dhe i kanë përdorur për nevoja të ngutshme personale. Për këtë arsye shumë fletë votimi mungojnë. Nëpërmjet zëdhënësit të vet, PD deklaron se sabotimi ka adhur nga anëtarët e PS, pasi këta të fundit kanë zëvendësuar sapunin me djathë në drekën e komisionerëve të votimit, duke shkaktuar heqje barku të tyre. Gazetat e mëdha shtojnë tirazhin në ndihmë komisionerëve të zënë ngushtë.
Meta ka kohë që stërvit një grup militantësh qafëleshë për të mbartur në krahë kutitë e votimit dhe për t’i transportuar ato në qendrën e KQZ. Ambasadori amerikan po meson të këndojë serenata për ministren e tij të preferuar Bregu.

Korrik.

Vazhdojnë votimet në javën e parë të Korrikut. Në qendrat e tjera, rezultatet zyrtare nuk janë bërë publike akoma. Berisha deklaron përsëri se i ka fituar zgjedhjet. Bisedime ndërmjet eksponentëve të së majtës. Meta propozon tia hipë Ramës, po e ka të pamundur sepse këtij të fundit i duhet të ulet më gjunjë për tu realizuar pakti. Rama refuzon të ulet. Meta i bën një propozim të fundit Ramës dhe pas bisedimesh shumëorëshe më në fund nënshkruhet pakti paszgjedhor. Rama do qëndrojë në këmbë. Veliaj do ulë kurrizin, mbi të cilën do hipë Meta në qafë të Ramës. Të gjitha palët janë të kënaqura me këtë pakt. Pas nënshkrimit shkojnë të tre në ambasadën amerikane për të marrë vesh prej ambasadorit Withers nëse roli i tyre do jetë ai i pozitës, apo i opozitës.

Gusht.

Sali Berisha deklaron se ka fituar zgjedhjet.
Dynden emigrantët shqiptarë të ardhur kryesisht prej vendeve fqinje. Kësaj here, përveç rehatisë personale në gjirin e familjes, kanë një arsye më shumë për të ardhur: të shpëtojnë mëmëdhenë prej ankthit të zgjedhjeve. Shumë shpejt humbjet dhe kjo shpresë. Emigrantët javën e pare mburren, javën e dytë kritikojnë dhe javën e tretë indoktrinohen politikisht, më pas vendosin të mos rikthehen në vendet e tyre të punës pa u shpallur fituesi.

Shtator.

Shtetet e Evropës, sidomos fqinjët Greqi dhe Itali, i bëjnë thirrje KQZ-së të deklarojë sa më parë fituesin e zgjedhjeve, sepse kanë nevojë për emigrantët shqiptarë tu rikthehen në vendet e punës të lëna bosh.
Fillon shkolla në mesin e Shtatorit. Nxënësit e klasës së parë i dhurojnë mësueses pankarta dhe flamuj të partive që kanë votuar prindërit e tyre. Pasi përsërisin në kor parrullat e preferuara, ata nisin ditën e parë të shkollës.
Sali Berisha deklaron se ka fituar zgjedhjet, po kjo deklaratë nuk përbën më lajm.

Tetor.
Më në fund deklarohen rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve. Ato i ka fituar … I ka fituar e majta dhe e djathta, pa lënë mënjanë qendrën. I kanë fituar shqiptarët Kosova dhe diaspora për më tepër dhe Amerika.

Muaji Tetor shënon dhe fillimin e vitit të ri akademik për shkollat e larta. Në universitetet publikë në degët e preferuara gjithë militantët, dashamirësit dhe miqtë e fituesve të zgjedhjeve dhe në ato private gjithë studentët e tjerë.

Nëntor.

Gjithë shqiptarët kudo në botë përgatiten për të festuar festat e flamurit, pavarësisë, çlirimit dhe çmitizimeve. Realizohet me sukses sherri i përvitshëm për datën 28 dhe 29 Nëntor. Nuk ka të vrarë, as të plagosur, por si gjithnjë vetëm qejfmbetur. Mbahen ligjëratat përkatëse, dokumentat dhe analizat e reja. Në këtë muaj si asnjëherë tjetër ndihet mungesa e Lubonjës i cili ka shkuar në spital për analizat e gjakut dhe të urinës. Del i sëmurë me fibrozë cistike. Pasi i aplikohet një kurë ndaj majasëllit, nuk ia ka ënda këtë vit të çmitizojë më mite.

Shënim: Muaji Dhjetor lihet bosh qëllimisht, si një lloj çelësi antivjedhje të artikullit. Kam vënë re se pas vjedhjes së tretë prej shtypit të artikujve që shkruaj, mbetem gjithnjë e më shumë i zhgënjyer përsa i përket nivelit të hajdutëve. Normalisht besoj, në një mënyrë paksa naïve (e pranoj) se nuk do munden ta marrin këtë shkrim meqë i mungon muaji Dhjetor. Të vjetrit nuk thonë kot: Më mire lidhe si gomar, sesa të kërkosh gomarin.

Fund.

The atheist bus campaign.

2009-01-09T11:51:00.000-08:00

Një nga aktivitetet e fundit të profesorit të njohur Richard Dawkins, është pjesëmarrja në një fushatë ateiste në Britaninë e Madhe. Konkretisht për katër javë, rreth 300 autobuzë urbanë në Angli, do kenë të reklamuar në pjesën anësore të tyre shprehjen "There's probably no God. Now stop worrying and enjoy your life".

Kjo fushatë është ndërmarrë si replikë ndaj një të ngjashmeje teiste ku reklamohej një website me lidhjen JesusSaid.org dhe thuhej se të gjithë ata që nuk besonin do digjeshin në ferr.
Ngjarja në fjalë, ka shtyrë Sherine, një blogiste ateiste e Guardian të propozojë të njëjtën gjë. Propozimi ka gjetur mbështetje shumë të madhe dhe ka tejkaluar disa herë pritjen që kishin vetë iniciatorët. Tani shuma e mbledhur për këtë fushatë ka arritur 140.00o £. Vetë Richard Dawkins ka dhuruar 5.500 £ për këtë qëllim.

Mendohet që kjo fushatë të shtrihet edhe në vende të tjera të Evropës me Barcelonën destinacionin e ardhshëm.

Faqja zyrtare e iniciativës këtu.
Informacioni në wikipedia këtu.
dhe grupi në Facebook këtu.

Christmarx.

2008-12-13T01:25:00.000-08:00

…apo arti i mashtrimit...

...në fillim ishte fjala

Ai lindi brenda,
për të dalë jashtë rrugës
së historisë.
E virgjër nuk ishte e ëma,
ishte fjala.
Kur tha:
- Jepni dashuri,
mori dënimin si heretik.
Dashuria atë kohë kish qenë
tepër e shtrenjtë për tu dhënë.
(ashtu është dhe tani)

I kryqëzuan duart,
për të mos e prekur.
Këtë jetë e la për të mos vdekur.
Dhe ngeli në dru,
për tu varur padrejtësisht.
Përjetësisht i gozhduar,
në simbolin e vdekjes, lakuriq.
I dënuar me puthje të fëlliqta,
në amëshim,
prej tempullarëve
që dëboi me kamzhik.

Fjalë zemre mos thuaj o Krisht.
As mos fol për ëndrra.
Ato bien mbi shpirtgurë,
dhe u tingëllojnë si verdhushka.
Mbulojnë shpirtrat e njomë,
me robën e zezë të shpirtit vet.
Burgosin. Dhe pasi i vrasin,
përmes mashtrimit shpresën shesin.

II
…një fantazmë vërtitet nëpër Evropë.

Letër.
Dërgon: Karl Marx
Merr: Evropa industriale.
Flas me frymë revolucionare,
(mallkuar qofsh!)
Pagat janë minimale,
Kushtet patetike,
Shpresa, gënjeshtër biblike
Ëndrra - e përgjakur
Dëshira e përflakur,
si leckë në trotuar.
Pushteti, ndarë mes zgjyrash
që përplasin dyer zyrash.
Pa u thënë kush –Ndal!
Gënjeshtra - premtim elektoral
Mashtrimi - çmimi kapital
Grushti - simbol proletar.

Përgjigje:
Revolucioni është mëkat.

(Sa keq, nuk patëm fat.
Letrën e lexoi Lenini)

III

asgjë e re nën këtë diell...

Krisht dhe Marks,
Ky fundhjetori
të dy i ka prekur
Nën thirrjet e të parit
të dytin për të djegur.
Apo veç pemën simbol?
Ajo që kur u shkul prej rrënjësh,
kishte vdekur.
“Unë jam drita e botës”.
Apo iluzion ndriçues?
Mbulues i brengës së këtij qyteti.
Apo reklamë?
E kllounit të të dyve, mjekërbardhë.
Me freskuesen brand mark në dorë,
qejfi i ngelet që nuk po shitet.

Ironi,
nëna e absurdit,
që bie si shi,
mbi qiellin plumb të Athinës.
Zhytur nën trysninë e vet,
si bark i fryrë mes ndërtesash dhe rrugësh
vjell tërbimin.

Një qiri,
nuk mjafton për të kujtuar
të vdekurin e madh dymijëvjeçar
apo të voglin pesëmbëdhjetë.
Jemi në ditën e dhjetë.
Ku më shumë digjet,
më pak shitet.
Tërbimi nuk njeh çmim,
as ligj kërkesë oferte.
Më mirë kështu,
kurrë të mos shitet,
por të djegë më pak.
Asgjë e mirë nuk është mbjellë në hi

Asgjësim buratinësh

2008-12-11T03:47:00.000-08:00

Hej ti buratin,
shkaravinë e mendjes time,
të ndërtova me këto duar.
nga dëshira dhe nevoja
...për të të akuzuar.
Buratin krijesa ime,
delli i imagjinatës time.
Aty rri i shtrembër,
ashtu si të kam në mendje,
në ndihmë më vjen me ëndje
sa herë sorrat më pushtojnë mendimet.
Buratin, je i shtrembër
Pa ndjenja,
pa zemër.
Ato i kam vetëm unë!
Sepse buratin, nuk t’i dhashë
majë shkopit kur të lashë.
Ti po më përqesh,
brenda boshllëkut tënd
me gojën vesh më vesh.
Buratin je patetik!
Buratin,
ushtar prej kashte buratin,
ti je flamuri im,
kur të ngul majë një toke,
pushtimin e saj bëj legjitim.
Buratin ke për himn,
belbëzimin e marrëzisë.
Buratin
je komunist,
Ekstremist,
Anarkist.
Je dhe antiglobalist ti buratin.
Me listë -istësh të pafundme,
nga të cilat jam çliruar
prangat i kam dorëzuar,
dhe të kam denoncuar, ty!
Buratin ti nuk shikon,
megjithëse prej lecke ke një palë sy.
Më pengon hija jote,
ajo goja e hapur idiote,
fjalët që dalin prej aty...
Se ti flet e nuk di çfarë thua,
ndryshe nga mua,
që fjalët i bëj varg.
Me to të djeg po të dua.
Flakë prej qiellit marr hua,
dhe të lëshoj një mallkim.
se koka jote prej kungulli,
nuk mund të njohë pendim.
Dhe kur digjesh të shikoj.
Përmes flakëve çliroj,
gjithë vrerin e shpirtit tim.
Ti përmes flakësh po qesh.
Dhe unë,
me gojën vesh më vesh.
Zjarri i dijes, Promete,
Të fshiu nga ky dhe.
Dhe unë,
ndërsa ti në varr,
po var,
triumfin - pa hark,
Ekzekutim pa gjak.
Pastër.
Prehem,
në diellin me dije
mbi hi.

Derisa shikoj një hije,
sorra mendimesh përsëri...
Buratin,
... më duhesh e kuptoj.

ShQEPËri

2008-12-05T09:57:00.000-08:00

ShQEPËri

Sepse shqiptarët më ngjajnë me qepë. Të paktën mënyra sesi funksionon kujtesa historike, po. Në fund të fundit kur një gogol si Shreku, pretendon se ngjan me qepë, pse të mos e bëjmë këtë krahasim? Sepse shtresat në të cilat kalon historia shqiptare, e shkruar apo jo, të japin një ndjenjë ëmbëlsie djegëse kur e lexon, nga e cila mund të burojnë dhe lot. E për më shumë i ngelet pas disa kohësh ajo era e pakëndshme karakteristike e bimës në fjalë. Një erë e pakëndshme ndihet ndonjëherë ndër ne. Nuk mban era qepë, por era injorancë.

Fjala qepë në shqip, është në gjininë femërore. Ndoshta një hap përpara integrimit kur i njihet roli femëror bimës dhe trajta mashkullore është pak e përdorur. Nuk besoj të ketë njerëz që nuk e dinë se trajtës mashkullore të fjalës qepë, i përgjigjet fjala dudum. Dudumi është qepë me një xhufkë, që i rri lehtë mbi kokë bimës, me disa fije të bardha që era i lëviz aq herë sa fryn. Dudumi është eolik.

Era qepë e historisë, i detyrohet pikërisht dudumëve. Dudumit të parë që mbahet mend, i dukeshin mustaqet e veta të holla aq të fisme sa e shpalli veten mbret. Ai zbatoi politikën e hapjes së dyerve të botës ndaj vendit të qepëve duke lejuar të huajt të na mbanin erë e të na gatuanin si të donin. Derisa të huajt vetë u bindën se kjo tokë pjellore ndoshta vlente më shumë sesa qepët e mbjella në të. Kështu na pushtuan. Si qepë që jemi filluam të qajmë pushtimin e pushtuesit dhe largimin e mashtruesit. Më pas një dudum tjetër vjen na ... e na mbush mendjen se nëse kemi ndërmend të gatuhemi, do ta bëjmë me forcat tona. Madje duke zbatuar mjetet e reja teknologjike. Kështu u futëm në tenxhere me presion, të izoluar me vullnet të dorëzuar, dhe dëshirën e zjarrtë për tu bërë çomlek. U bëmë dhe çomlek, po përsëri mbanim era qepë. Jemi qepë interesante ne... Qepë që nuk ka fituar imunitet ndaj erës së vet dhe qan sa herë ndodhet nën efektin negativ që lëshon era e rracës së vet. Ky difekt biologjik, ka kufizuar jashtë mase mënyrën e të menduarit. Ja tani psh, kemi dy variete kryesore qepësh: qepë që qajnë si reagim ndaj dudumit paraardhës dhe qepë që qajnë nën efektin e nënshtrimit të dudumit aktual.

... dhe Coca Cola.
Në fillim vitet 90’ mund shumë lehtë të konsiderohej si pija ekzotike e perëndimit. Në rang sigurisht më të lartë prej çamçakëzave. Kishte status aq të lartë sa ndonjë kanaçe e zbrazët mund të siguronte vend si ornament në bufetë karakteristike të kohës së komunizmit. Vend nderi zinte dhe në tavolinën e të ftuarve sa herë vinin apo shkonim miq. Coca cola, me zhurmën karakteristike të hapjes që transmetonte cingërisja e gazit në shishe. Shoqëruar bashkë me qortimin e të mëdhenjve të mbyllej sa më shpejt tapa se ikte gazi. Me kalimin e viteve statusi bie poshtë, por duke nderuar gjithsesi zotëruesin edhe mikun. Çast shkëputjeje prej kolektivizimit. Akoma më pas, siguron pija rënie drastike të statusit të vet kur gojët e liga filluan të përhapnin fjalë se ishte thjesht ujë me gaz dhe sheqer. Është në fakt e vërtetë, po jo vetëm kaq. Të ishte kaq pak, nuk do bëhej pija më e shitur në gjithë botën. Po, përmban dhe kafeinë. Shoqëruar me lyrën e fast food-ëve, sipas studimeve, krijon një gjendje vartësie në organizmin e njeriut. Pak nga pak, po i kuptonim të gjitha. Ose të paktën nuk u desh shumë kohë për të kuptuar pse fast food-et reklamojnë menu të ndryshme me coca colën falas në të. Akoma dhe sot nuk e kuptoj gjithsesi se çka më shumë sesa qumështi i vendit, sepse ky i fundit paradoksalisht, shitet më lirë! Sot të gjitha mallrat e vendit shiten lirë...

Tagged and Sorry...

2008-12-02T05:58:00.000-08:00

Për vonesën...

1.Cfare eshte dashuria?

2. Si e kupton diferencen mes dashurise, nje fiksimi te thjeshte apo cfaredo ndjenje tjeter te perkoheshme?

Cituar nga komedia “Edhe ashtu edhe kështu” (kini parasysh theksin e Mirush Kabashit kur ta lexoni):

“Dashuria e vërtetë, lind nga miqësia e vërtetë dhe është rezultat llogjik I kësaj të fundit”.

Dua të them se çdo orvatje për ta përkufizuar rezulton të dalë e paplotë dhe ndonjëherë qesharake, si rasti I mësipërm. Në tentativë gjithsesi do të thosha se varet nga komponentët, situata, përjetimi, fillimi, ecuria dhe ndoshta fundi. Në fakt, nuk besoj se ka detyrimisht diçka përcaktuese që i jep kurorë si dashuri e vërtetë. Nëse do të përpiqesha ta përkufizoja, do të thosha se e vërtetë është ajo që nuk vdes kurrë që nga ana tjetër kuptohet se nuk e njohim në fillim.

3.Arrin njeriu te vazhdoje te besoje ne dashurine e vertete mbas gjitha hereve qe ka menduar qe kishte te bente me dashuri, por qe zbuloi qe s’ishte?

Varet nga njeriu. Për mendimin tim do të duhet. Sepse vetë dashuria si ndjenjë më e thellë, dhe gjithpërfshirëse më shumë se koncepti i marrëdhënies intime midis dy personave është ndjenjë e bukur dhe na bën më humanë, më të mirë, më të kompletuar si njerëz. Aftësia për të besuar te ajo, është një arritje njerëzore dhe tregues shëndeti mendor.

4.Si mund te dime qe do zgjase; njerezit ndryshojne, si mund te garantojme qe s’do ndryshojne dhe ndjenjat?

Garanci nuk ke. Është mall me siguri të ulët dhe rrezikshmëri të lartë. :D Megjithatë është dhe gabim të kërkohet siguria e mosndryshimit të ndjenjave. Nuk bën dot planifikime. Ajo që mund të bëjë dikush, është zgjedhja e duhur te personi tjetër.

5. Eshte dashuria nje e dhene ekzistuese ne zemer dhe qe thjeshte prêt t’I jepet njeriut te duhur apo njeriu I duhur gjeneron dashurine?

Dashuria sipas njerëzve të ndryshëm në karakter, mund të përkthehet edhe si nevojë shpirtërore, edhe si dëshirë. Unë do e përcaktoja si një vlerë që i është bërë “dhuratë” (duke qëndruar agnostik, nuk e di nga kush) njeriut, madje duke i dhënë mundësinë ta kultivojë atë. Sigurisht që është aty gjithmonë, herë shfaqet dhe herë duhet dikush për ta stimuluar.

6. Dashuria e stimulon dashurine; mund te dashurojme dike ngaqe ndjeme qe ai po gjeneronte dashuri ndaj nesh?

Sigurisht. Por jo në formën e thatë “unë e dua, apo do ta dua sepse ajo më do”. Vetëm kjo e dhënë, nuk ka ndonjë vlerë të vetën. Do duhet diçka më shumë se kaq.

7. Ca njerez thone qe dashuria vdes mbas marteses, te tjere thone qe rritet mbas martese, çfare rruge duhet te zgjedhe njeriu…te martohet me nje njeri qe I pershtatet, kompatibel dhe te prese qe ajo dashuri te rritet me kohen apo te martohet me njeriun qe dashuron dhe te ver ne rrezik vazhdimin e asaj dashurie?

Unë qëndroj agnostik dhe në jetë. Nuk kam ndonjë rrugë të planifikuar për të arritur deri në atë pikë sa të varet dashuria prej martesës. Martesa vetë nuk është formë dashurie, por formë bashkëjetese. Duke qënë e tillë dashuria nuk varet paraprakisht ose jo prej martesës. As duhet pare martesa si kufizim për dashurinë. Pastaj nuk është vetë martesa si institucion, por janë ndjenjat që lidhen me bashkëjetesën. Në rast se krijohet ndjenja e sigurisë së tepërt dashuria mund të vritet. Njeriun pranë nesh e marrim si të dhënë, dhe kështu reagojmë me pasoja të tjera, eventualisht duke humbur dashuri.

8. Pse eshte aq e veshtire per njerezit te shohin sesa ndjenje fisnike dhe e shtrenjte mund te jete dashuria?

Po sepse përmban gjithë ato komponentët e pasigurisë që folëm më sipër. Sepse është e veçantë, prandaj nuk mund të gjendet pas çdo cepi pallati. :D Sepse shfrytëzohet me raste, keqkuptohet, dënohet. U falet atyre që nuk e meritojnë etj. Ndonjëherë gënjejmë veten se kemi dashuruar, jemi duke dashuruar etj.

9. Simpatia, miqesia, vleresimi,… mbajne ne vete nje pjese te mire dashurie keshtu qe si mund t’i japim pales tjeter mesazhin e duhur per llojin e dashurise qe ndjen ndaj tyre pa i vrare shpirterisht?

Mbaj distancën e sigurisë. :D Nuk ka formulë as këtu (boh, edhe sikur studente matematike të ishe, nuk do bëje pyetje kaq të “ngurta” lol)

10. Duhet te kerkojme dashurine, t’a presim apo t’a harrojme plotesisht??

Ta kërkojmë me qiri, ta presim me thikë, apo të bëjmë lobotomi? :D Asnjë nga të treja. Kërkimin pritjen apo harresën nuk arrij t’i perceptoj si qëllim më vete.

-Pyetje bonus: C'eshte dashuria per ty personalisht?

Undefined.Ose I know when I see it.

Anyway, besoj të kesh ngel e kënaqur prej përgjigjeve Minnie.

Disclaimer: Ky shkrim nuk është për konsum peshku.

Kohë për ndërrim mitesh.

2008-11-22T10:36:00.000-08:00

Përveç krizës ekonomike, tashmë ndodhemi dhe në krizë mitesh, e cila ka marrë formë mitike. Niveli i Skënderbeut si hero kombëtar, ka rënë jashtë mase këto kohë në bursën e medias së shkruar.
Lind nevoja për ne, njerëz të rinj të lindur dje, që jetojmë sot dhe vdesim nesër, për të gjetur një hero të ri. Më të mirë, më kontemporan, më trendy. I besueshëm, i bindur në integrimin evropian, përtej të majtës dhe të djathtës përfaqësues i denjë i politikës së re por kundër korrupsionit dhe njeri i premtimeve të mbajtura…

Kështu busulla ka nderin të paraqesë zëvendësimet mitike të rastit, përshtatur sipas kategorive të shqiptarëve.

Kandidati i parë para jush është: Presidenti i saposhpallur i Amerikës Barack, Huysein Obama.

Prezantohet si premtues, ndryshues, gjithëpërfshirës, revolucionar, sportiv. Këshillohet si mit për: të gjithë ata që janë aktivë në politikë. Besojnë në ëndrrën amerikane dhe kanë marrë pjesë në konferencat e tij bashkë me mijëra persona të tjerë me identitet të panjohur. Gjithashtu i këshillueshëm për integruesit sportivë dhe komunarët e Peqinit.

I pakëshillueshëm për: personat mbi moshën 50 vjeç, femrat feministe, të diagnostikuarit me fibrozë cistike dhe qytetarët e Peqinit.

Kandidati i dytë: Maneken Pis.

Simboli i Brukselit. Nuk dihet kur ka lindur, po dihet se çfarë ka bërë: shurrën në kokë pushtuesve.
Këshillohet për: Anarkistët e çdo lloji, adoleshentët, të paangazhuarit me politikë. Nacionalistët dyshues dhe në kërkim të vlerave evropiane. Don zhuanët bolshevikët dhe gjithë ata që arrijnë të përdorin në mënyrë kreative veglat që i ka falur zoti. Të gjithë aplikantët për vizë evropiane. Çmitizuesit dhe nudistët.
I pakëshillueshëm për: Punonjësit e OJQ-ve. Meshkujt me prostatë impotentët dhe pedofilët.

Kandidati i tretë - Sali Berisha

Këshillohet për: policët dhe gjithë të veshurit me uniformë brenda këtyre tre viteve të fundit. Mazokistët, apo njerëzit me tendencë fataliste vetëvrasëse.
Nuk këshillohet për: gjithë të tjerët.

Dhe në fund por jo e fundit, Hillary Clinton.

Senatore në US of A. Bashkëshorte e ish presidentit Bill Clinton.
Këshillohet si mit për: gjithë feministet dhe feministët, të lindurit në shenjën e Virgjëreshës, gjithë burrat në lidhje jashtëmartesore, gjithë fansat e bjondeve.

Nuk këshillohet për: Burrat me dypalë musteqe.

***
Busulla ruan të drejtën për të paraqitur kandidatura të tjera për mite në të ardhmen.

Mbi mitet në Ballkan.

2008-11-10T12:25:00.000-08:00

Banues për shumë vite në shtetin fqinj jugor të Shqipërisë, kam patur mundësinë të ndjek debatet rreth identitetit kombëtar të tyre në të gjitha trajtat e medias vizive dhe të shkruar. Pa u thelluar në bindjet kombëtare të grekëve, mitet, ideologjinë mbështetëse, po përqëndrohem në një aspekt tjetër alternativ në përqasjen identitare –pikërisht bloget e shumta në hapësirën kibernetike të Greqisë.

Diçka që dallon me pamjen e parë të tyre është tentativa për revizionizëm të historisë, apo hapësirë më e madhe për parashtrimin e mendimit ndryshe. Paralelisht e njëjta gjë vihet re në Shqipëri me pena të njohura që kërkojnë çmitizimin e shumë miteve të mbartura nga historia.
Ka diçka të ngjashme që më bën përshtypje mes të dy vendeve. Kryesisht revizionizmi apo çmitizimi bëhet prej atyre njerëzve që konsiderohen si elita liberaliste, filoevropiane, apo më mendjehapur e analistëve. Në hapësirën shqiptare tentohet të diversifikohen disa mite apo vlera kombëtare simbol – si psh rasti i Gjergj Kastriotit. Duke ofruar kështu alternativa të ndryshme mbi origjinën e tij, rëndësinë e rolit në histori dhe pozicionimit ideologjik të heroit kombëtar. E njëjta gjë me heronjtë grekë të pavarësisë (shembull për hir të argumentit), analistët blogistë gjysëm zyrtarë flertojnë me identitetin kombëtar të heronjve, me moralin, vendin në histori, virtytet apo mëkatet e tyre.
Besoj se më të goditur prej çmitizimit të heronjve duhet të jenë serbët, nëse marrim parasysh dhe përfundimet e luftës së fundit në Kosovë që nuk ishte gjë tjetër veç luftë me mitet. Mgjse për këta të fundit nuk kam të dhëna dorë e parë që të mund të shprehem me sigurinë të paktën e experiences që më jep leximi i gjendjes së miteve në Greqi apo Shqipëri.

Çfarë po ndodh realisht? Pse ballkanikët u kanë shpallur luftë miteve të tyre? Dhe pse në këtë mënyrë?
Mbetet monumentale shprehja e Çurçill se “Ballkani prodhon më shumë histori sesa mund të konsumojë”. Përtej klishesë së shprehjes: Ne ballkanasit kemi prodhuar vërtet shumë histori veç tani po e teprojmë në konsumimin e saj. Nuk është e lehtë të tretet çmitizmi i heronjve, përkatësisë kombëtare dhe figurave ndërtuese të tij. Mgjse mbi këtë çmitizim ngrihet për mendimin tim një tjetër çështje. Në thelb ballkanasit janë të pakënaqur në lidhje me gjendjen e tyre sociale, ekonomike dhe shpirtërore. Një formë shprehjeje e kësaj pakënaqësie është dhe shfryrja mbi mitet historike.

Nuk është e vështirë të dallohet diferenca midis mënyrës së jetesës evropiane dhe asaj shqiptare, apo greke. Ndryshimi gjithsesi qëndron se vërtet, këto vlera kulturore në vendet e Evopës janë përftuar nëpërmjet evolimit natyral që normalisht përfshin dhe dhunë historike, por jo dhunë kulturore. Ndërsa në Ballkan ndodh e kundërta. Pothuajse të gjitha proceset historike evoluese janë përshkuar dhe nga dhuna kulturore. Besoj se saktësia e pohimeve të sipërme nuk do vihej në dyshim nëse marrim parasysh historinë e 60 viteve të fundit.
Në përqasjet çmitizuese, analistët refuzojnë të shohin natyralitetin dhe normalitetin e identitetit (kulturor) të përftuar evropian. Ata përgjithësisht dëshirojnë që bashkëkombasit e tyre ballkanas të arrijnë ato vlera në pak vite, kur Evropa ishte përfshirë në proces krijimi vlerash, tradite dhe ndërtimi të tyre. Po asesi thjesht në reklamim, siç ndodh rëndom në Ballkan. Kështu që ky proces i çmitizimit të historisë, nuk mund të jetë natyral. Për më tepër nëse dallojmë karakteristikat e shumicës së popullsisë që u drejtohet. Çmitizimi në një pellg injorance dhe edukimi të pamjaftueshëm të vetmin ndryshim që do prodhonte,do ishte zëvendësimi i miteve të mëparshme me të tjera mite.
Dhe mite të tjera presin pas dere…ato të fanatizmit fetar, të thellimit dallues midis krahinave dhe tribalizmit, akoma dhe përkatësia politike mund të marrë formë mitike. Do duhet të pohoj më tej se jo vetëm që ne nuk kemi fituar imunitet ndaj miteve të tjera alternative, por jemi në një gjendje shumë delikate në përballjen me ta.

Një karakteristikë tjetër që vihet re, është entrovertiteti i gjithë procesit çmitizues. Kryesisht pra, po ndodh një prishje e ndërtimit ideologjik të mëparshëm në vend të zëvendësimit të tij natyral me një ideologji apo mënyrë të menduari më të përshtatshme. Shembuj të ndryshëm historikë nga ky i sotmi ka –Ai i Rilindjes psh ku idetë dhe idealet mbrujteshin duke marrë shkas dhe ndikim, prej ideve të iluministëve evropianë. Edhe vetë idetë komuniste rezultuan të jenë prurje ndikimesh filozofike të socializmit nëpër gjithë Evropën.

Ka një ndryshim mes asaj Evrope dhe Evropës së sotme. Atëherë (në të dyja periudhat e sipërpërmendura) Evropa ideologjike ishte në lëvizje ndërsa kjo e sotmja në stanjacion. Madje për mendimin tim ky është shkaku i introvertizmit çmitizues ballkanas: Evropa nuk ka mundësi të na japë ide të reja dhe për këtë arsye do duhet të gjejmë reflektime te vetja.
Dhe mënyra më e mirë që kemi gjetur për të parë veten, i ngjan asaj gojëdhënës të plakut që qëndronte majë malit dhe ngrohej vetëm duke parë zjarrin në malin përballë.
Po sikur zjarri në malin përballë të shuhet, atëherë çfarë mund të ndodhë? (bëni tentativë për tu përgjigjur vërtet, nëse keni mundësi).

Se cila është mënyra më e mirë për të parë veten, nuk di ta them akoma. Po ky stresim i pamasë kundrejt miteve nuk më duket rruga e duhur. Një alternativë ndryshe, do të ishte si fillim njohja më shumë e vetes dhe e tjetrit. Ndërsa analistët çmitizues, çalojnë pikërisht në këtë pikë. Madje kjo e parë nëpërmjet dy këndeve konfliktualë dhe krejtësisht të kundërt. Si fillim duke rrëzuar vlerat shqiptare dhe nga ana tjetër duke ngritur në qiell vlerat evropiane. Në këtë ekuacion nuk përfshihen vlerat e popullit shqiptar, por dhe problemet me të cilat përballet sot Evropa. Nëse ekziston një diferencë në botkuptim, atëherë duhet gjetur një pikë e përbashkët takimi. Pak a shumë, rol më i nderuar do të ishte ai i përkthyesit. Të një përkthyesi shqiptar, si ky shembull. Detyrimisht një përkthyesi të tillë, do i duhet t’i dijë dhe njohë mirë të dy gjuhët e komunikimit.

....

2008-10-23T10:25:00.000-07:00

Qirinj të ndezur
mbi një ndjenjë të fikur,
fryj. Ka ikur.
Ajo ishte dikur aty,
ku shkelja me këmbë mbi gjëmb,
për ta parë më mirë.
Dhimbja ishte dëshirë, atëherë...

Tani, është therrje
në thembra,
tek gjurmët e mia-gjemba,
në çdo hap.

Nuk shikoj më lart,
gërmoj thellë për ta nxjerrë;
ku dreqin qëndron e fshehur?
Nga cila skutë e pa rrëmuar
doli për të trazuar
heshtjen që më fali nata?

Ajo ishte akull,
edhe kur me zjarr e prekja.
Tani çdo kujtim djeg.

p.s Fotoja tribut për festën e halloween. :D

Cups.

2008-10-23T07:06:00.000-07:00

Me kapak ose pa kapak…

Si psh…
Coffee cups:

DD cups: D: :D

And… Champions Cups.

Në fakt do ju flisja për kupën më të veçantë në botë, ajo quhet “Helmond Cup”.
Pse është e veçantë? Sepse praktikisht mund ta fitojë çdo skuadër në botë, po nuk mundet ta përvetësojë (si kupë në muzeun e trofeve).
Emërtimin e ka marrë nga skuadra e qytetit (Helmond) në Hollandë. Tifozët e saj, vendosën tia jepnin skuadrës së tyre për herë të parë. Ata e mbajtën ca kohë dhe pastaj e humbën…
Sepse Helmond Cup mund ta mbajë ajo skuadër që fiton për aq kohë sa vazhdon të fitojë, ose të barazojë. Më pas Helmond Cup transferohet te skuadra që mund mbajtësen. Me të njëjtën llogjikë, kupa shëtit nëpër skuadra e kampionate. Madje mund të eksportojë veten në Evropë dhe të përfundojë praktikisht kudo…

Tifozët gjithashtu kanë bërë dhe një monitorim për ecurinë e kupës deri tani.
Mbajtësja aktuale është Nac Breda, momentalisht kryesuesja e kampionatit hollandez (Eredivisie).
Më poshtë ecuria e Helmond Cup gjatë sezonit 2008-2009.

31/08/08: FC Volendam - SC Heerenveen: 2-3
12/09/08: SC Heerenveen - Heracles Almelo: 2-2
18/09/08: Vitória Setubal - SC Heerenveen: 1-1
21/09/08: SC Heerenveen - NEC: 2-1
24/09/08: MVV - SC Heerenveen: 0-3
27/09/08: NAC Breda - SC Heerenveen: 4-2
05/10/08: FC Volendam - NAC Breda: 2-4
18/10/08: NAC Breda - PSV: 2-1
26/10/08: FC Utrecht - NAC Breda

Dedikim.

2008-10-13T13:57:00.000-07:00

Në kopshtin e dëshirave kolovitem.
Nga një erë perëndimi.
Molla e Evës është kafshuar,
Por ka ngelur tundimi.
që më bie mbi fytyrë si shi.
Dhe unë pikë pikë
Ndërtoj një digë.
Pastaj e prish,
me një ujvarë flokësh,
tek i prek me duar.
Ashtu lëshuar vallëzojnë me erën
Në shkëmbime aromash.
Shpërndarë mbi rreze.
Dielli,
bie mbi shtratin e vet,
ku lindi.
Përpara ngrysjes,
e hijshme bëhet përkëdhelja e fundit.
Me një kafshim buzësh shoqëruar,
Si një mollë, Evë e munguar.

E vërteta.

2008-09-24T09:54:00.000-07:00

Lakuriq e zbehtë e mardhur
Dhe rrotull një qind penela.
Duke u rrekur për ta zbardhur.
Të ftuar në orgji nga Detyra.
Fustan të zi mortor ka veshur
me cepa thekre. Janë kapur
kufoma. Të varur në çengela.
Me gjuhë të dalë berrash
Të pagëzuar qingja,
Ofrojnë shkëmbim pështyme,
i shesin si puthje frënge.

Të vërtetën, e lamë vetëm.
Të lindur femër.
Joshëse, e përdalë rinore.
Luks e pjekur, mollë e ndalume.
kur plaket, matronë e rregjur.
Di vlerën e tregut, jo të vetën.

Përfund.

2008-09-23T13:18:00.001-07:00

Më rëndon mbi kokë
Më rrudh ballin,
Rrëshket mbi flokë.
Dhe kur sytë mbyll,
ajo bëhem unë.
Pjesë e vaktit të mëngjesit,
si kafja pa sheqer.
Shijon gjithnjë e më pak hidhur.
Shpërfillëse.
Ngjyrë gri.
Ndrydhëse.

Reja që më mbulon diellin.
Një vështrim nga dy sy pa dritë.
Gjithnjë vjen e më pushton,
sa here mbyll të mitë.
E lidha. Në vargonjtë e rutinës.
E mbylla. Në kujtimin e Rudinës.
Flokëartës së parë që mbi trup më bëri vend.
Mundohem ta kujtoj më dendur,
po vitet e largojnë dhe mbi mua rëndojnë.
Koha pengesë e pavdekshme. Ironike.
Ikën dhe ajo vetë. Derdh dy pika lot,
pastaj shndërrohet në sy të ftohtë.
Është e lidhur, në të tjera vise.
Tani ka dy djem.
T’i rrojnë!
Nëpër pasione të tjera nuk ndalem.
Është e tepërt tu falem, e di.
Hija aprovon me kokë, është aty.
Mendoj të kridhem në det.
Është ftohtë. Po dridhem.
Vishem.
Një cigare. E ndez.
Zjarr, terr, dritë, ferr.
Nën ritmin e frymëmarrjes,
dirigjoj.

Dhe ajo pret.
Këmbëkryq.
Më thërret me zërin e erës.
Me fishkëllima nga vrimat e dritares.
Brenda ftohtë, jashtë më ftohtë e ndjej.
Sy të shumëfishuar. Det terri.

Çohem.
Mendohem.
Nisem.
Po iki, po më pret.

Evolucion?

2008-08-23T09:19:00.000-07:00

"Sesa e përparuar është një shoqëri ajo duket nga pozita e femrës në të". - Karl Marx.

The Vikings film i krijuar në vitin 1958 (me të madhin Kirk Douglas)

Innamorato pazzo film italian i vitit 1981 (me Ornela Mutti dhe Adriano Celentano):

***

Krahasoni këto shprehje:
- If you touch me I kill myself.
me:
Se hai intenzione di violentarmi almeno non mi strappi il vestito.

Një përshëndetje...

2008-08-18T12:20:00.000-07:00

Për të gjitha gocat që njoh.

:D

Futboll... filozofik.

2008-07-22T14:36:00.000-07:00

Ndonjë lojtar të preferuar keni ju nga këta që shikoni apo jo?

p.s për renditjen e kategorisë(përpara se të më pyesë E-ja :D) ... thonë se filozofia është sport i rëndë.

Zgjedhja e Odiseas

2008-07-16T11:50:00.000-07:00

Updated.

Ju po ju drejtohem
Vashëzës syzezë
Më do apo nuk më do
Kjo është hipotezë

(...)

Trupi si cilindër
Koka si trup koni
Kur më del përpara
Je si Y-Loni. (:D)

***

Kjo më sipër është shkëputur prej kujtimeve të mia, marrë si burim origjinal nga goja e tim eti. Do e përkufizoja të gjithën si “dashuri matematikore”. Del në versione të ndryshme; që prej ilustrimit më sipër, deri në algoritme, formula funksionesh të që të zbatuara grafikisht, jepnin figura të njohura simbole dashurish: zemra, shprehje, apo gjithçka tjetër çka mund të ofrojë imagjinata e krijuesit.

Dashuria në letërsi është një lidhje mitike, më mitikja ndoshta. Aty ku shpalosen ndjenjat me të gjithë forcën e gjuhës, dramës, sakrificave, dhimbjes, romantizmit, dëshirës të atyre që marrin pjesë në të. Qoftë si personazhe, apo si lexues.

Diçka mitike kisha ndërmend të ofroja dhe unë. Po kësaj here të parë ndryshe. Të gjithë besoj se të paktën keni dëgjuar për Odisean, një nga heronjtë e luftës së Trojës, të cilit Homeri i dedikoi dhe një libër të dytë në emrin e vet. Që prej Iliadës, Odisea njihej si burrë shumë i zgjuar. Aftësitë dhe rastet për ta shpalosur këtë tipar, shfaqen gjatë të dy librave. Gjithsesi, një pjesë e vogël prej mitit, që nuk i kisha kushtuar shumë rëndësi më përpara, nuk më la pa mbresa. Është pikërisht ai momenti kur princërit e lashtë do të duhej të zgjidhnin me short kujt do i takonte Helena. (versioni është një prej të shumtëve nga miti) Ky lloj shorti del të jetë propozuar prej Odisesë vetë, i cili u tërhoq prej tij dhe zgjodhi të martohej me Penelopën.

Nuk e di pse instiktivisht më erdhi në mendje ai filmi shume i bukur me Rusell Crow, "A beautiful mind". Pjesa e frymëzimit të teorisë prej Nash ku një gocë e bukur, e vënë përpara ofertës së partnerëve, të shumtë do t’i refuzonte të gjithë. Ndërsa shoqet e veta do refuzonin djemtë që i ishin hedhur të bukurës. E para do e bënte sepse ndjenja e superioritetit nuk e lejonte të zgjidhte dikë. Ndërsa të tjerat prej xhelozisë.

Zgjedhja gjeniale: Hedhja e grepit te dikush tjeter, jo aq e bukur sa ajo bjondja, po më “e sigurt”. E sigurt do ishte në terma ekonomiko matematikorë, ndërsa aty ku hyjnë ndjenjat, mund të themi pa frikë e përshtatshme. Interpretimi në film i denjë për Oskar dhe teoria e denjë për Nobel.

Është akoma interesante sesi kjo teori qëndron në përzgjedhje statistikore që behen nëpërmjet këmbanës së Gauss (shpërndarje normale). Për tendera psh, këmbanës i priten krahët poshtë, po dhe maja lart perjashtohet prej zgjedhjes. Optimalja gjendet aty ku siç thuhet ndryshe, ndodhet mesi i artë.

"Nobelin" veç, i pari e meriton Odisea...Përjashton Helenën prej zgjedhjes se vet zgjedh Penelopën, një grua besnike, e bukur, me karakter.
Përfundimi është i ditur - Menelau vritet, Troja digjet, Odisea besnik shkon ne atdhe dhe shijon frutet e zgjedhjes se vet.
Të dashurosh me arsye a thua është e pamundur? Mbi çfarë kriteresh dashurojnë njerëzit?
"Dashuria e pamundur" është ngritur ne piedestal, ndoshta pa të drejtë. Në fund të fundit është zgjedhje e gabuar. Lind pyetja a e deshi Odisea Penelopen? Ndoshta e tregoi, te udhëtimi i vet.

Nëse marrim si të dhënë psh se arsyeja nuk duhet të jetë vendimtare në dashuri, më thoni kush nuk do ta donte një grua që priste burrin e vet 10 vjet rresht?

Të duash...A mund te duash një grua të pandershme bie fjala? Po nëse nuk e di në është e tillë apo jo, a mund të duash pa e njohur? Po të vazhdojmë më tej, nëse e njeh a themi dot se dashurojmë pa arsye?

***

Shkrimi ka qënë shkruar diku më parë nga mua në net. Është përshtatur dhe rishkruar.

Dedikuar 2 E-ve.

Njëra E më pyeti çka është dashuria e vërtetë, nuk dija t’i përgjigjesha. (sigurisht që as tani nuk pretendoj se e di)

E-në e dytë e njihni. :D Ajo më shtyu të rikujtoja ç’kisha shkruar dikur.

***

një email nga ime motër më thotë se kjo më poshtë është poezia e plotë. Ka dalë para 4 vjetësh në një gazetë matematike, madje ka marrë çmim. DERI TANI NUK E DI AUTORËSINË. Nëse vërtetohet kush është do i vendos emrin.

Ty po te drejtohem, vajze moj syzeze

Me do apo s'me do, kjo eshte hipoteze.

Pamja jote e embel, posi teoreme

Kur te shoh perpara, sikur zgjidh probleme.

Ti je elegante, si ekuacion

Mesi yt I holle, posi ypsilon.

Supet delikate, pika infleksioni

Qafa si cilinder, koka si trung koni.

Hunda si segment, posi rreze drite,

veshet simetrike, balli si orbite.

Syte si dy vatra, vetull parabole.

C'mi ke ndare aq bukur floket, si spirale

Oj tu thafte dora, si me simetrale.

Rreze rrezatojne syte e tu te qeta

Njeri rreze alfa, tjetri rreze beta.

Per ty psheretimat, qe dalin rrethore

Happen vale vale, si rrathe bashkqendrore.

Une e ti nje thyese, lidhur ne nje bosht

Ti numeruesi siper, une emeruesi poshte.

Po s'ta bera jeten diell, si pranvera

C'vite me jane taksur, mi shumezofte zerua.

Dashurise per ty mos ti shuhet vapa

Cdo fjale qe ta thuash, do ta fus ne kllapa.

Dhe oh si do rritet me hapa ritmike,

Sot fuqi katrore, mot fuqi kubike.

Bukuria jote bukuri limit

Mi perndave mente gjer ne infinit.

Me trete formule, me shkrive te gjalle

Si nje copez akulli ne +100 shkalle.

Folme shpirti im shpirt ne maximum

Se pa ty s'kam gjume as ne minimum!

Vlera e madhe e budallenjve në shoqërinë e sotme.

2008-07-09T20:35:00.000-07:00

Akuzave të pabaza rreth budallenjve u shtohet dhe padrejtësia shkencërisht e gabuar ku këta shikohen si të pavlerë, pengues të shoqërisë së sotme apo parazitë. Ndoshta shumë herë shprehimisht urojmë përsëri në mënyrë të gabuar që këta të mungojnë mes nesh.

Problemi me budallenjtë nuk është i thjeshtë nëse së pari marrim parasysh vendin e qëndrueshëm dhe krejtësisht të nevojshëm që këta luajnë në diferencializimin e klasave shoqërore. (ku shkruhet “diferencializim” nënkupto “ndarje klasash”, shënimi im)

Kështu budallenjtë ndahen në dy kategori krejtësisht të ndryshme nga njëra tjetra, veç të dyja këto kategori i përgjigjen të njëjtave ligje shoqërore – diferencializimit.

Kategoria e parë, përfshin budallenjtë të vendosur në klasat e ulëta të shoqërisë.

Sesa e vlefshme është kjo kategori njerëzish, e kotë ta diskutojmë. Do na duhet të theksojmë gjithsesi se pa të shfrytëzuar, nuk mund të ketë zhvillim. Duke folur në gjuhën e shkencave shoqërore, pa këta nuk do kishte ndarje klasore, sepse në vend të pabarazisë, do kishim barazi. E njëjta gjë vlen edhe kur kjo ndarje e shoqërisë sigurohet mbi nivelin e nevojshëm, domethënë, sikur të gjithë të ishin të zgjuar, atëherë përsëri nuk do kishim qytetërim, do të ishte njësoj sikur të gjithë të ishin budallenj. Qytetërimi sigurohet vetëm nëpërmjet ekzistencës kategorike të të dy grupeve, si të mençurve, ashtu dhe budallenjve. I privuar qoftë prej njërës nga dy degët e tij, qytetërimi rrëzohet përfundimisht.

Në vazhdim pra, përmes teorisë të diferencializimit shoqëror, pa kontributin esencial të budallenjve, qytetërim nuk ka. Kështu, më së pari duhet të njihet vlera e madhe shoqërore e budallenjve. Madje në sociologji, kjo vlerë njihet shkencërisht.

Diskriminimi ndaj budallenjve vjen si rezultat i rendimentit të kategorisë së dytë ku ata përfshihen, e cila është më e bezdisshme se e para, por dhe kjo përfshirje e tyre bëhet e tillë nëse kalon kufijtë e llogjikës dhe shndërrohet në lëvizje antisociale dhe antishkencore. Këtu pra, akuzohen budallenjtë e kategorisë së dytë, ata që mbajnë poste të larta në rendin shoqëror.

Ky gjykim i situatës, shmang krejtësisht një padije të funksionimit diferencial shoqëror, i cili përmblidhet në rregullin elementar “Për 10 budallenj, duhet një i mençur”, “për 10 të paaftë, një i aftë”. Ky fenomen, tipik klasik, tepër i vjetër shekullor, ekziston për aq kohë sa është në jetë dhe shoqëria njerëzore, që nga fillimet e njerëzimit. A bëhet të jetë fenomeni në fjalë thjesht “rastësor”? Po rastësi konsiderohet çdo gjë që truri i njeriut nuk e kap dot. Asnjëherë veç, nuk është konsideruar rastësi ai çka quhet rregulli themeltar i diferencimit shoqëror. Dhe susta psikologjike siguruese e aleancave të atyre që janë “poshtë”, ndaj atyre që janë “lartë” është njëherësh e dhënë sipas ressentiment.

Aleanca e budallenjve, nuk është gjë tjetër veç një organizim mekanik sipas parimit të “përpjekjes më të vogël” në mënyrë që të luftojë një forcë më të madhe të përfytyruar tek një grup oligarkik apo te një njeri i vetëm. Ky organizim, i kufizuar në shtrirje, është emërtuar prej termit sociologjik si “klikë”.

2 Është e lindur tendenca e budallait, shumë shpesh madje e kthyer në mani, që të përfshihet në lëvizjet sa më të forta, sa më të shumta, në organizata shoqërore të çdo lloji e natyre.

Kjo tendencë shpjegohet së pari përmes lehtësisë të tufëzimit, (grupimit) të cilit i nënshtrohet si pasojë e mungesës së individualitetit. (Prej kësaj tendence rrjedh dhe urrejtja ndaj individëve apo individualistëve).

Arsyeja e dytë është paniku kafshëror individualist prej të cilit përfshihet vazhdimisht, dhe frika e arsyeshme se mund të përmblidhet në çfarëdo lloj proletariati. Këto tendenca, janë afërsisht fakte të pathyeshme për të vërtetuar cungimin shpirtëror të dikujt.

Në këtë mënyrë krijohen flukse të larta rrymash budallenjsh që vërshojnë nëpër organizata të çdo lloji. Nëse këto organizata, janë mbrojtëse të interesave, atëherë arrijnë ta ruajnë të paktën mbrojtjen qoftë sipërfaqësore të interesave që kanë. Po nëse këto organizata janë të natyrës shpirtërore, me kalimin e kohës degjenerojnë në budallo-adhurim.

Këtij fenomeni të fundit i janë nënshtruar psh degjenerimi i masonerisë, Lidhjet e kudondodhura Roteriane, akoma së fundi dhe ajo..Organizata e Kombeve të Bashkuara! Pra sipas të dhënave më sipër, tendenca shtytëse e budallenjve drejt organizatave të çdo lloji dhe natyre dhe tufëzimit të tyre me mani, antindividualizmi dhe grupimi pa ndërhyrje tjetër, na jep shembujt e ekonomisë së drejtuar në shembujt e socializmit, apo komunizmit. (të tjerë janë ata që shfrytëzojnë teori të tilla gjithsesi).

Në këtë mënyrë, më tej mund të shpjegohet përzgjedhja rigorozisht dhe rreptësisht e budallenjve në krye të organizatave shoqërore, të cilët përmes dhunës politike arrijnë të mbizotërojnë dhe si sistem ekonomik apo politik. Po nga ana tjetër, kritikat, privilegje e atyre personave që zotërojnë një llogjikë të fortë, të drejtuara ndaj udhëheqësve të organizatave të tilla, janë krejtësisht të padëshirueshme. Sepse e ushtruar nga të tjerë, bie ndesh me pushtetin e budallenjve, apo të atyre që mbajnë një pozitë të tillë interesi që i bën të ndjeshëm ndaj mendimit kritik. Mungesa e mendimit individual, lëvdatat, keqdashja (shikoni më poshtë) i bëjnë këto situata, ideale për tu klasifikuar si të zotëruara prej budallenjve. Përsëri tendenca e paluftueshme që budallenjtë kanë të mblidhen në tufëzim, përmes shfaqjeve publike, të ushqyera prej radiove, televizionit, modës, dhënies së vlerësimeve (diplomave, medaljeve) japin një pikturë të përgjithshme si shfaqje budallëku dhe përmes asaj çka pamë më lart, janë të vetkuptueshme.

III

3. Tani na duhet të gjejmë se kur duhet ta marrim si të dhënë mundësinë reale të ndikimit prej kopesë së budallenjve? Kjo mundësi, mund të vlerësohet objektivisht dhe pavarësisht sustës psikologjike (ressentiment) e cila nuk do të kishte asnjë ndikim aktiv shoqëror në diferencimin e klasave. Është vlerë e dhënë nëpërmjet pozitës që mbajnë budallenjtë në rendin shoqëror. Pozitë në të cilën shndërrohen në të pazëvendësueshëm, sepse është pozitë më e ulët por gjithashtu hallkë e nevojshme për funksionimin e të gjithë mekanizmit shoqëror, i cili bazohet absolutisht në hallkat e veta më të ulëta.

Më qartësisht duket kjo varësi në marrëdhëniet me hallkat më të larta në personazhe dhe pozita që këto hallka u përkasin. Qartësisht kjo lidhje duket te forma e santazhit, të cilën e njohin të gjitha qeniet shoqërore. Si shembull jepet shmangia, mbyllja e një dosjeje, apo mosdhënia e urdhërit të mandatit të arrestit kundrejt një të kërkuari kriminel, prej organeve (të ulëta në grada) policore të lidhura me persona të tillë etj.

4. Duke marrë parasysh, aktualitetin e kësaj gjendjeje në rangjet e ulëta të personave në diferencimin social, bëhet plotësisht e kuptueshme ngritja në pozitë e personave të tillë përmes aleancave duke vendosur veten dhe të tjerë në pozita të tilla paralizuese të sistemit dhe bojkotimin nga këta persona me këto aleanca nga njëra anë ndaj personave të aftë për të kryer një punë të caktuar, ndërsa në anën tjetër, vendosin shtytjen ndaj personave të njëjtë me ta drejt pozitave drejtuese. Ky fenomen emërtohet “klikë”.

Që një evolim të llojit të tillë, asnjë nuk mundet ta ndalojë kjo duket qartë, aq qartë sa duket dhe marrëdhënia e ndërvarur sipas të dhënave të mësipërme. Sipas kësaj vartësie, fenomeni “një budalla bie, një mijë ngrihen” vazhdon pambarimisht.

I ardhuri në pozitë kësaj here budalla, do të kërkojë më budallenj se vetja për t’i patur vartës deri sa një ndërhyrje e dhunshme nga jashtë, e detyrueshme herë prej nevojës, herë prej organizmave shoqërorë, apo një përçudnim i organizatës në fjalë do të jetë i rangut të tillë që të çojë në një tronditjeje nga themelet deri në fundin e saj.

5. Por edhe pa aleanca dhe organzime, pa “klika”, të ardhurit e rinj budallenj apo të paaftët përgjithësisht, sikur edhe individualisht të mbizotëronin vendosen të lidhur me diferencimin social në një rang të njëjtë me të organizuarit. Sepse objektivisht, pozitat të cilat mbajnë, nëse marrim parasysh si më sipër, janë të tilla që i bëjnë ose të mbivlerësuar, ose të ngrënshëm (durueshëm) prej të tjerëve, asnjëherë veç në këto pozita nuk kërkohet aftësi që të arrihet deri aty. Në të kundërt, njerëzit e aftë, shtypen dhe rrëzohen me rastin më të parë që arrijnë në majat më të larta të sistemit. Në këtë mënyrë, shumë të paaftë kanë arritur të kenë pozita të larta që nga presidenti i Republikës deri te “sekretari i Aleancës së shitësve të çarqeve të minjve”. Këto pozita shoqërore asnjëherë një njeri serioz nuk do kërkonte t’i kishte. Pozita të cilat shoqërohen me diploma, medalje, shfaqje etj.

Kolegu causeur i rasteve më lart përbën me të vërtetë një fshikullim shoqëror, sepse si causerie merr përsipër të flasë te kopeja e njerëzve mbledhur përpara tij çfarë u bë nëpër gazeta, çfarë dëgjoi në radio, çfarë i thanë njerëzit në rrugë etj. Gjithashtu kur vendos të komentojë mbi tema të vështira që kërkojnë mprehtësi intelektuale dhe hir shpirtëror si psh se gjatë natës mbizotëron errësira dhe pas shiut sigurisht ka lagështi. Në këto raste shtohet gjithashtu qëndrimi “vetëmbrojtës” ndaj njerëzve intelektualisht më lart se ai vetë, një nënvleftësim i qëllimshëm i tyre në emër të popullit etj.

6 Interesant është përfundimisht dhe fenomeni i disa njerëzve të ditur të cilët instiktivisht e ndjejnë rolin e madh të budallenjve në shoqëri dhe karrierën e tyre të shndritshme – në prerjen e artë të modestisë sigurisht – vendosin të vishen me këtë rol të ngrihen dhe ata nëpërmjet metodës së infiltrimit ndër ta. Por ky rol është tejet i vështirë për dy arsye kryesore.

Së pari subjektivisht, ekzistenca e jetës shpirtërore dhe intelektuale ka një reflektim në fizionominë e jashtme, kjo edhe me aktrimin më të mirë të mundshëm është e vështirë të fshihet, veç në rastin kur kemi të bëjmë me talent aktrimi të jashtëzakonshëm. Thjesht, veç prania e një të mençuri është si rregull, tejet sfiduese për budallain. Kompleksi psikologjik i ndjenjave që vërshojnë drejt tij, është krejtësisht i njëjtë me atë të një kafshe në ikje e sipër, në gjendje paniku, ose të një njeriu në gjendje arratisjeje, apo pozicion mbrojtjeje. Urrejtja, frika, keqdashja, bashkë me guximin harbut përmblidhen në një mënyrë të tillë që shprehin për një sy të stërvitur qartë në çdo frazë, qëndrim të njëjtë nënvlerësues, apo përulës në një gjendje të rrezikuar.

Së dyti, sipas mënyrës të të menduarit të budallait, dyshimi instiktiv i lindur i tij, është e tillë që hipokrizia aktoriale e të mençurit bëhet e kotë. Nga ana tjetër, sinqeriteti i vërtetë i shprehur prej të mençurit konsiderohet si hipokrizi. Budallai është qënia më e afërt me mbretërinë e kafshëve, ka ndjenja dyshimi instiktiv të zhvilluar në mënyrë të tillë që bëhet i pamundur diagnostifikimi apo krijimi meditues dhe renditja llogjike e fakteve, të dhëna zgjuarsie këto, aftësi jo të mbështetura në instikte, por në dije. (budallai) i paarmatosur dhe i pambrojtur prej ofensivës inteligjente, përballë veprimeve llogjike të ftohta të një zgjuarsie të huaj, karakteristika që bëhen të pakapërcyeshme për të, dhe për t’i përballuar vë punë mjetin e vetëm që ka në dorë, pikërisht ato që përdorte dhe njeriu primitiv apo kafshët – dyshimin instiktiv.

Në këtë mënyrë shpjegohet dhe inferioriteti fizik, apo shpirtëror i popujve që frymëzohen kryesisht nga dyshimi instiktiv dhe nga vetëkënaqësia, karakteristika që i marrin si të dhëna inteligjence. Në kundërshtim me evropianët, të cilët nuk kanë asnjë nevojë për ndjenja të tilla dhe botkuptimi i tyre është mbështetur mbi llogjikën. Sipas kësaj gjithashtu, duket qartë se dyshimi keqdashës dhe pjella e tij, dinakëria, janë të dhëna krejtësisht të kundërta me inteligjencën, madje i kanë zënë vendin kësaj të fundit. Themi në “të kundërt” përsa i përket rolit, sepse dituria, nuk është e pavarur prej instiktit, përkundrazi, është zhvillimi i mëtejshëm i këtij të fundit që nga vlera e tij fillestare.

7. Dinakëria, është ushtrimi aktiv i dyshimit dhe stadi i dytë i tij, veprim i njëjtë me instiktet kafshërore të mbrojtjes, sepse për tu ushtruar presupozon varfërinë dhe inercinë shpirtërore të budallait, si kafshë instiktivisht dhe shpirtërisht nën panik. Dyshimi i thjeshtë është një mbrojtje me natyrë pasive e cila nuk u drejtohet personave të tretë. Ndërsa dinakëria është mbrojtje e natyrës aktive, sepse përmbledh aktivitet të trurit, renditje mendimesh dhe përfundimesh deri në veprim (kur themi ia hodhi psh), dhe si përfundim ushtrohet mbi persona të tretë. Vlera e cilësisë së mendimeve, meditimeve dhe përfundimve nuk ka lidhje me zgjuarsinë kur vetë përdorimi i këtyre na çon në ushtrimin e asaj çka quhet me një fjalë të vetme – dinakëri (shejtanllik), por përdorimi i përgjithësimeve në kombinim me nivelin e ulët intelektual çon në ushtrimin e disa veprimeve të njohura në funksion të dinakërisë (lavdërime, gënjeshtra, keqdashje, shpifje, kurvëllik, këndvështrim simpatik ndaj budallenjve akoma, duke zënë në gojë fëmijët e shumtë të tij, ofertë ndaj të “fortit” për shërbime të ndryshme, të lehta dhe të pamoralshme, spiunllik, “marrje pluhurash”, karagjozëllëqe, apo të bërit si Kazanova, puthje duarsh përpara “të Plotfuqishmit”, nxjerrje fjalimesh, thurje të vargjeve lëvdonjëse, mbartje qesesh me zarzavate etj)

8. Budallai mundet përmes “aftësisë” së tij dhe mjeteve të cekëta intelektualo-shpirtërore, (në mungesë të aftësive të larta intelektuale), të ushtrojë më pas dhe mashtrimin. Mashtrimi siç dihet, është fshehja e të vërtetës, apo parashtrimi i gënjeshtrës si e vërtetë. Sipas këtij përkufizimi, ushtrimi i mashtrimit, nuk i detyrohet mprehtësisë së atij që e ushtron, sepse si çdo njeri që mundet të parashtrojë të gënjeshtrën si të vërtetë, ashtu mundet dhe budallai në fjalë, por në mirëbesimin e viktimës. Arsyeja që i futet kësaj rruge si më e lehta mendërisht e mundshme, për budallain është mungesa e mprehtësisë së tij dhe paaftësia për të përdorur mjete të ndershme, karakteristikë kjo e njerëzve inteligjentë. Vetëm ata munden të përdorin vlera që kërkojnë një kalitje individuale shpirtërore.

Po si është e mundur atëherë që na del përpara shprehja e përhapur gjerësisht se mashtruesi nuk ka mundësi të jetë budalla, përkundrazi, është i mençur? Në të kundërt me analizën e mësipërme sipas së cilës del se mashtruesi nuk ka mundësi të jetë i mençur por budalla me vulë?

Kjo përshtypje e ka burimin nga “teoria” e lidhjes së budallëkut me mirëbesimin. Budallai është i prirur të “mendojë” jo prej një mekanizmi llogjik kuptues por nga përshtypjet e jashtme. Nuk kërkon arsyet madhore të cilat shpjegojnë fenomenin e caktuar, por kufizohet në gjetjet sipërfaqësore aq sa për të realizuar një mashtrim të suksesshëm. Veprimi në fjalë nuk lidhet vetëm me mirëbesimin e viktimave të veta dhe zgjuarsisë së mashtruesit.

Që mashtrimi nuk lidhet me zgjuarsinë besoj se e bëmë të kuptueshme mjaftueshëm. Por të thuhet që mirëbesimi është budallëk, kjo është me të vërtetë monument i budallëkut “të zgjuar”. Sepse mirëbesimi i dikujt, presuozon që të tjerët të jenë si ai, mirëbesues dhe të ndershëm, pra të mençur. Ky është pa dyshim treguesi më i lartë i arritjes kulturore dhe qytetëruese të dikujt.

Sa më lart të ndodhet dikush në shkallët e zgjuarsisë dhe të qytetërimit, qofshin këta popuj, apo individë (psh evropianët në lidhje me popujt e lindjes së mesme) aq më mirëbesues janë ndaj njeri tjetrit.

I fundit i budallenjve, do ta kishte të pamundur që të mashtronte një Kant apo një Betoven dhe i fundit i grekëve (lexo shqiptarëve po të duash :D) një evropian. Hedhja e vështrimit keqardhës të “frëngëve naivë” drejt fatkeqëve “të mençur” banorë rreth Mesdheut, apo të Lindjes, le të jetë dënimi i budallenjve për këtë “teori” të tyren.

9. Jemi brenda të vërtetës nëse themi që budallai ndjek instiktin e vet të dyshimit keqdashës* (lexo supersticioneve*) dhe kjo është e padiskutueshme. Ai e vendos veten e vet brenda jetës sociale dhe “fatin” e tij në lartësi qiellore (brenda metafizikës psh), aty ku bota instiktive ka pësuar një degjenerim të lartë - përballë botës llogjike, duke humbur në këtë mënyrë çdo kontakt me realitetin.

Nëse pranojmë, ashtu siç lipset të bëjmë, se së pari: Instikti është i pagabueshëm, si i tillë i pashpjegueshëm dhe i pa cen. Së dyti; se bota instiktive është mbi të gjitha një botë prej natyre e shëndetshme. Së treti; se shoqëria (bashkësia) në vazhdimësi të natyrës, është një organizëm i shëndetshëm i përbërë prej individëve të shëndetshëm, atëherë përfundimi mbi zotërimin e budallenjve në botë nëpërmjet metafizikes në shoqëri, është një përfundim i nevojshëm dhe i parevokueshëm.

Përfundimi vërtetohet si nevojë e natyrshme dhe sociale me vlera të përbotshme përsa u përket të gjithë popujve, në të gjitha kohët. Që gjendjet metafizike mbizotëruan (jo lulëzuan) në epokat e errëta sociale, kjo nuk është rastësi. Budallai, siç u tha sa më sipër, duke ndjerë në dyshimin e vet keqdashës “sulmin” e të mençurve është në mënyrë të krejt të natyrshme brenda realitetit, sepse me të drejtë ndjen rrezikun që i kanoset për tu fundosur në klasat shoqërore më të ulta. Nëse mundet nëpërmjet dyshimeve të veta të mbijetojë në majën e piramidës shoqërore, kjo ësht temë tjetër.

Është e dukshme veç që instikti përbën një mjet orientimi (busull) dhe mbrojtjeje të njeriut primitiv. Por ky nuk vlen ama si mjet mbizotërimi dhe superioriteti në një shoqëri të zhvilluar që i ka të ndara paraprakisht klasat sipas aftësive, në formë të natyrshme.

Budallai ngjan në këto lloj shoqërish me një kafshë e cila prej instiktit di t’i shmanget çdo rreziku, përveç dhunës nga “lart”, sikur vjen prej xhunglës dhe hyn në një një rrugë kryesore të një metropoli atëherë do gjendet befasisht poshtë rrotave të një makine. Kjo makinë, e cila është e panjohur dhe e pashpjegueshme për të, mbështetet sigurisht në fund të fundit te instiktet e njeriut, por është ndërtuar prej zgjuarsisë së tij. Sesa shpesh mund të gjenden njerëz të ulët shpirtërisht poshtë rrotave të “makinave” sociale, na jep një tregues të vendit që mbajnë ata në klasat sociale.

Këtë lloj makine, nuk mundet as budallai sigurisht ta shmangë, sepse ngritja e tij mbi të është e kufizuar brenda caqeve të caktuara shoqërore. Dhe së fundi, metafizikja, as kafshën dhe as budallanë nuk mundet të mbështjellë nën rrota, sepse është e kuptueshme që ai ia ka hipur kalit me flatra Pegasus. (Ose ka fluturuar me zarzavate si i themi ne :D)

10. Sipas prejardhjes shoqërore të budallenjve, vëmë re që prodhimi i tyre nuk kufizohet prej ndarjeve klasore. Natyra dinake, nuk i dha asnjë klase të caktuar këtë privilegj. Në mënyrë të përciptë mund të pohojmë se budallenjtë më të këndshëm natyra na i ka ofruar në rangjet e klasave të larta, por gjithsesi, nuk ndau asnjë klasë nga ndikimi simbolik i tyre. Ministri budalla i bërë reckë nga nëpunësit dhe vartësit e tij, apo matrapazi ndërmjet punëtorëve që shfrytëzon mundin dhe djersën e kolegëve, janë dy raste të kundërta që vërtetojnë më së miri se budallëku vendlindjen nuk e ka të natyrës klasore.

Përmbajtja e budallëkut është kryesisht psikologjike për të formuar më tej variacionet e veta paralele midis budallenjve. Fils a papa i klasës superiore, i cili për shkak të atrofizimit fizik dhe natyrës bulemike të karakterit, merr seriozisht në konsideratë rradhën e pafundme të rregullave të vendosura prej familjes së vet, duke humbur kështu vlerën e mendimit kritik, katandiset në njeri pa pikën e karakterin dhe quhet prej klasës së vet përfaqësuese si “çun i mirë”, kur në mënyrë llogjike të përkufizimit do duhet të ishte “budalla përsëmbari”. Ndërsa “njeriu i popullit” nën shembullin paralel do duhet të quhej gjerësisht prej shoqërisë veç “trap”.

Me të drejtë duket më i rreptë përkufizimi në masat popullore. Nëse psh fils a papa i klasës superiore, në moshën shkollore del të jetë i pamjaftueshëm llogjikisht, ai mbështetet me mjetet që posedon klasa e vet, madje arrin të qëndrojë në pozita të larta shoqërore nëpërmjet kësaj mbështetjeje. Ndërsa njeriu i popullit, edukohet më me rreptësi nga prindërit dhe prej bashkëmoshatarëve të vet, derisa arrin një lodhje mendore të tillë përmes nënvleftësimit, sharjeve, talljeve, farsave, dhe dhunës që nuk i krijon mundësi të mjaftueshme të ngjitë në shkallët e klasave të tjera më të larta. Ky lloji i fundit i budallait, edhe më simpatik është, më modest, më i padëmshëm dhe më pak qesharak, gjithashtu e ka humbur vetëvlerësimin, në kundërshtim me budallain e klasave të larta që bulemia dhe mbrothtësia familjare, i shton karakterit të tij një lloj natyre femërore.

VII

11. Së fundi, lidhja e moralit ndërmjet budallait dhe rengpunuesit, apo mashtruesit është papritshmërisht e ndryshme nga ajo që ka parasysh “opinioni publik”. Njeriu i thjeshtë, mendon se rengpunuesit dhe mashtruesit janë vërtet të pamoralshëm, por gjithashtu një nënkategori e të zgjuarve. Në të kundërt, do të thoja se mashtruesit janë kategori e budallëkut. Dhe ja se si: Nga sa thamë më sipër, dinakëria përveç kur kjo përdoret si mjet prej të mençurve kundër budallenjve, përbën dhe karakteristikë natyrale të këtyre të fundit, gjithashtu konkluzion llogjik të faktit se për shkak të natyrës së prishur të mekanizmit llogjik të budallenjve, dinakëria përbën mekanizmin e vetëm mbrojtës që këta kanë në dorë ndaj sulmeve të jashtme.

Për vërtetësinë e këtyre argumentave na duhet edhe një hap i vetëm akoma: pikërisht që dinakëria është e nevojshme ndër budallenj, për t’i bërë këta të zotërojnë pozita dhe pushtet. Asnjë njeri me vlerë nuk e ka të nevojshme të bëhet dinak, apo mashtrues. Eksperienca shoqërore e përditshme na mëson se këto lloj epitetesh (mashtrues, dinak etj) asnjëherë nuk arritën të ishin pronë e njerëzve të mëdhenj, të cilët sipas aktivitetit të tyre janë cilësuar si “të këqinj”, “të mefshët”, “skuthë”, por asnjëherë si mashtruesa apo rengjepunues, madje edhe kur kanë qënë konservatorë, antisocialë në lidhjet me njerëzit, kanë arritur të mbizotërojnë.

Pasoja absolute të gjymtimit shpirtëror të budallait janë jo vetëm tendenca e tij për tu kthyer në kope, shtytja përpara me shpatulla pas murit në legjionin e njerëzve të sërës së vet, mungesa e kritikës, përdorimi i robërimit moral, lajkat etj. Por dhe shmangia sistematike e çdo përplasjeje dhe çdo beteje. Dhe kur budallai në formën e mashtruesit apo dinakut, do t’i duhet të polemizojë, këtë do e bëjë nëpërmjet mjeteve më të lehta të mundshme, madje ato më imorale: Gënjeshtrës,kurvëllikut, ligësisë dhe shpifjes.

Prej kësaj del dhe teorema e patundshme që: edhe imoraliteti është komplet privilegj vetëm i budallenjve.

Fund.

Artikulli i mësipërm është shkruajtur në formë esseje te gazeta "Gazeta e juristëve grekë" («Ἐφημερίδα τῶν Ἑλλήνων Νομικῶν» ) në vitin 1941 prej Vangjelis Lebessis. (Εὐάγγελου Λεμπέση). Lidhja me shkrimin origjinal gjendet këtu: http://www.phys.uoa.gr/~nektar/arts/prose/evangelos_lempesis_idiots.htm

Në momentin që doli për shtyp, shkaktoi jashtë mase polemika për temën e trajtuar, mënyrën si e bënte autori dhe gjuhën e të shkruarit.

përkthyer dhe përshtatur nga Julius. (C)

The final countdown

2008-06-29T05:15:00.000-07:00

Nën tingujt me titullin më lart, prezantohet pika kulminante e këtij kampionati Europian. Finalja.
Ftesës për të zbritur në fushë do përgjigjen dy nga skuadrat më të organizuara në Evropë. Spanjë dhe Gjermani.

Torot janë të kompletuar. I kanë të gjitha.

Kanë shtyllë kurrizore – Sena. Promotori, motori i skuadrës që kontrollon mesfushën, krijon përpara dhe ngjall siguri mes shokëve të skuadrës. Sipas Aragones, ai është barometri spanjoll. (ok, jo tamam spanjoll, i natyralizuar modë e re kjo evropiani) Shtyllat vertebrale në mesfushë plotësohen prej një Fabregas në formë, krijues, zotërues, ekuilibrues i saj. Sipas skemës së përdorur prej Aragones vend midis tyre mund të zënë dhe Xavi apo Iniesta.

Aksin vertebral plotëson Poyol gjithnjë i qëndrueshëm në mbrojtje, luftarak me shpirt dhe mendje të palodhur. Pranë i bën shoqëri dhe Marchena. Ndërsa companeiros nga krahët kanë Sergio Ramos dhe Capdevilla.

Torot kanë bisht. Casillas nuk lë mizë ti prekë vithet demit. Reflekse të mahnitshme, nerva kampioni të vërtetë, siguri në zotërim dhe një shanc më shumë për të ngritur kupën.

Torot kanë brirë. Dy brirëshi i sulmit ka qënë gjithnjë në punë, i mprehur dhe i frikshëm. Kryeson Villa me 4 gola (mgjse pjesëmarrja e tij vihet në dyshim)
Por as Torres i Liverpool nuk ngelet pas në stil dhe klas. Dyshimet për Villën kanë vënë disi alarmin në kampin e Aragones, të cilit i kërkohet të gjejë zgjidhje në këtë repart. Mgjse shprehjen shqipe “pa brirë ti je mbret” ai nuk e di, vështirë se do e merrte për të vërtetë. Në këtë finale, prej skemës ndoshta do shohim për herë të parë në histori dem “unicorn”.

Të mos harrojmë panzerat.

Të cilët edhe kësaj here u treguan të përpiktë në takimin për finalen e Evropianit.
Kalimi i grupit nuk pati asnjë vështirësi për ta, pastaj favoritja Portugali në ndeshjen e rradhës mundet vetëm me forcën e mendimit. Turqia reziston fort po në fund nuk ia del dot

Panzerat gjithsesi nuk kanë bindur në asnjë ndeshje nëse përjashtojmë atë me Portugalinë. Por kanë dëshirë dhe vullnet për të fituar. Gjithnjë të tranformueshëm në finale si skuadër favorite. Nëse i besojmë kulturës futbollistike, nuk duken dhe aq larg kupës sa prej statistikave.
E ndërtuar nga një trajner i ri, pa shumë eksperiencë, e ardhur prej një shijeje të përzjerë nga Botërori i kaluar ku arritën të zinin vendin e tretë. Tani trokasin prapë në ndeshjen finale dhe kërkojnë atë që sipas gjermanëve duhet të jetë e tyre: Kupën.
Ekuilibri i skuadrës dhe dallimi i elementëve kryesorë te ajo, besoj se kanë shqetësuar Low, më shumë sesa mua në këtë shkrim.
Filloi me 4-4-2 pastaj vazhdoi me 4-4-1-1. I quajtur talent, Gomes zhgënjeu për këtë u detyrua trajneri të ndërrojë skemën. Pastaj Podolski u zhvendos nga sulmi në krahun e majtë të mesfushës. Ekuilibri u gjet. “më jepni një levë, dhe një pikë referimi t’i prish ekuilibrin tokës” ka thënë Arkimedi. U jap një Low t’i gjejë ekuilibrin Gjermanisë. Po pika e referimit? Në fakt nuk është një e vetme. Janë disa.
I pari është kapiteni Ballack. Mgjsë i lëkundur si anija të cilën drejton, ka arritur të nxjerrë në pah vlerat e tij. I dyti është Podolski, më produktivi nga skuadra. I frikshëm para portës, edhe tani kur i duhet të përshkojë disa metra më shumë për të arritur deri aty. I treti është Schweinsteiger, filozofi i mesfushës, në sajë të meditimeve të veta Gjermanisë i ka shtuar disa pikë sigurie. Dhe i fundit vjen prej krahut të majtë nga mbrojtja. Ushtari i vogël Lahm. Aty prej këmbëve të tij ka rrënjë zanafilla e çdo sulmi, por në disa raste po nga këmbët e tij vjen dhe fotofinishi i min 93’ si në rastin me Turqinë.

Si përfundim:
Ratio-grafia u bë. Këto janë ngjyrat e finales. Por gjatë këtij botërori, morën pjesë shumë ngjyra të tjera. Të gjitha i shtuan nga një shije. Disa atë të humbjes, hidhërimit, zhgënjimit, shpresës, hakmarrjes, shpotive të ndërsjellta midis tifozësh e shumë shumë efekte të tjera anësorë që janë produkt TM i futbollit ekskluzivisht. E tani i sheh lojtarët të kapur për krahu në rreth. U duhet thënë faleminderit për spektaklin e ofruar dhe urojmë t’i shohim prapë pas dy vjetësh në Botëror.

foto është marrë nga selmaderadio: http://selfmaderadio.blogspot.com/

Mirë se erdhe o i çuditshëm!

2008-06-28T16:03:00.000-07:00

Më poshtë është përkthimi i një kënge greke rap "mirë se erdhe njeri i çuditshëm" nga "active member".
E pashë në një blog nga fqinjët, teksti mu duk fantastik, për përkthimin pres vlerësimet tuaja. Mendova se ia vlen për ta ndarë me ju kënaqësinë që më dhanë vargjet.

*** ***

Po vë pak natë dhe po shtoj pak shi
Të ndërtoj nga fillimi një çudi.
Për të të larguar pak nga meditimi
Sido që të jetë, do të privojë kënaqësi.

Po të çoj në një rrugicë, shteg të vjetër
Në një shekull të larë me verë, pijetore.
Vend namkeq qoftë dhe për timin meditim
Ku as frika nuk më çon në ëndrrrën time.

Këtu pra, do ndaj me ju një histori, është si të ketë ndodhur dje por betohu nëse të lëndon sa të të vijë turp, atëherë kurrë mos e trego!

*** *** ***

- Mirë se erdhe o i huaj në vendin tim, rehatohu pranë meje të të shtie verë. Më fal për sjelljen time po më gjete në gjirin e turpit. Ngela vetëm, ulu ku të duash, të shoh të lodhur duhet të kesh kohë që bredh. Por mes turbullimit tim dhe pas hijeve sikur më dukesh i njohur dhe me dikë më ngjet.

- Përshëndetje dhe ty, kam qënë diku larg, afër më sollën zëra të fortë dhe pendime që më thanë se këtu kam lindur dhe kam vdekur dy mijë herë rresht.

- Pa shiko! Mirë thashë unë kur të pashë, se sigurisht në mënyrë të çuditshme flet. Nga një tjetër botë ngjet dhe ke mbi vete vulë, ato gjemba mbi kokë dhe petkat që vesh.

- Dikur...disa më veshën stemën dhe më tallën si i larti mbret, akoma nga mua gjak i freskët rrjedh. Nga ai gjak që u ngjit mbi shkallë prandaj më sheh midis hijesh si të kem frikë dhe dua të shpëtoj, mes një kopështi ullinjsh një lutje dua të përfundoj.

- Po, veç mban erë qiellore dhe balte bashkë me shijen e freskët të një heshtje.

- Këtu më sollën ngrindje të përzishme, dëgjo se çdo tu thuash: Kur thërrasin të gjithë ata dhe në emrin tim vrasin, thuaju se festa s’bëhet, po shkoj të ngulem vetë mbi gozhdë.
Thuaju që koha lajthiti dhe në Golgotë nuk pret. Thuaju se i çuditshmi iku as do kthehet në këtë jetë.

- Po më ngatërron me këto të thëna por më pëlqen. Artin e arsyes do kesh mësuar, apo je si mua që kur zemra më rëndon bëhem dru, pi atje e më zë këtu?

- Për këtë erdha e të zgjodha të pirë, të vërtetën në mundesh të thuash se ti nën dritë ballin e ke djersë por e mban të pastër, kështu që mos u mërzit.
Të tjerë luanin me mua nëpër shekuj, perandor më shuguruan, më bënë udhëheqës, fjalët e mia të thjeshta i shpërndanë si rregulla dhe mua gjë nuk më thanë.

- E ku më gjete këtu poshtë dhe çfarë më do? Truri im dalldiset që nga lindja, si të jem lindur dje më duket, ndërsa jashtë të diturit janë miliona.

- Ata i dëgjova dhe i pashë, ua njoh lëkurën, Preferoj më mirë gozhdët që më mbajnë në kryq drejt atyre që shitën shtrenjtë lindjen time, ata që mbajnë në errësirë thesarë.

- Mirë miku im i çuditshëm që sot në pamundësinë time gjete rast, ngri një kupë merr pak bukë dhe thyeje. Do pi verë dhe do shkoj tu them:
Përderisa të gjithë përflasin dhe në emrin tënd vrasin, nuk ka festë. Do u them se miku im shtrihet në dru me gozhdë në duar. Do u them se koha lajthiti, në Golgotë më nuk pret. Do them se i çuditshmi iku, humbi, nuk vjen më as tani as përjetë.

I denjë?

2008-06-27T03:46:00.000-07:00

Për blogun tim e kam fjalën, busullën.

Kisha rënë në të thella ca kohë më parë mbi rëndësinë e një blogu. Nuk kanë munguar as ngacmimet nga të gjitha frontet ku shumë të njohur realë apo virtualë po më pyesnin “çe do blogun”. Pasi lexova Xixën në një temë të ngjashme, ujrat e shpirtit tim ranë në qetësi. Bëra paqe me veten. Për pak kohë gjithsesi, sepse vërtet që unë shkruaj, po a ia vlen se çfarë shkruaj? Si mund të matet kjo vlerë? Jo, kot tu gënjej të gjitha këto i kisha në kokë deri dy ditë më parë...
Deri kur rastësisht mësoj se më paskan vjedh një pjesë shkrimi për të ndjerin George Carlin. Nuk ju gënjej, mu bë zemra mal! Qenkam i denjë thashë me vete, përderisa më kanë vjedh...Dmth ia vlekam. (kush më njeh sado pak, e di që unë përfshihem lehtë nga ndjenja euforie)
Po në një refleksion të dytë, u rreka të mësoj se kush qënkësh ky që më paskësh bërë qejfin. Mësova pra se qenka një farë Beqir Sina. Paska një faqe online ku kontribon aty, qenka dhe gazetar. E lexoj shkrimin. Morali më ra përtokë si brekë pa ushkur. Shqipja e çalë, frazat të çrregullta, gabime drejtshkrimore dhe gramatike.
Pothuaj më vika keq që më vodhi një pjesë nga shkrimi....Kur shokët e mi kolegë blogistë apo peshkatarë shkojnë e vidhen prej RD-së, Shekullit, e mediave të tjera shumë të fuqishme, mua më paska vjedh një copë Beqir. Më vika keq po nuk e di për kë më shumë, për mua apo për të...

p.s Gazetarit në fjalë, i dërgova një mail ku i shpjegova se përderisa e transferon shkrimin në vend tjetër, duhet të vendosë lidhjen e burimit nga ka marrë lajmin. Gjithashtu do duhet të respektojë rendin e fjalive dhe frazave ashtu si janë shkruar në origjinal. Në fund, e quaj shumë pa skrupuj identifikimin si “forumist”, kur blogu ka emër, logo dhe adresë në internet.
Kërkesës time nuk iu përgjigj në mënyrën e dëshiruar. Vetëm pas kësaj i thashë se kjo ngjarje do bëhet subjekt shkrimi te blogu im.

Panzer vs Obuz.

2008-06-25T10:30:00.000-07:00

Ja t'i dedikojmë dhe një postim gjysmëfinales së parë.
Panzerat gjermanë Vjenën e kanë shtëpinë e dytë të tyre, nuk kanë nevojë për ftesë për të hyrë, ndryshe nga turqit siç sugjeronte një gazetë turke “hymë në Vjenë”. Dhe vërtet përdesh kanë hyrë dikur…njëherë e një kohë kur trupat turke ishin nën komandën e një pashai Qyprilli shqiptar. Nuk e pushtuan dot atëherë.
Ndoshta fat më të mire do ketë Fatih Pushtuesi mgjse ushtria e tij më shumë se legjendare numëron shumë mungesa në rradhët e veta. Usta Nihati është i dënuar, gjithashtu arkadash Arda. Fatin e tyre ndjek dhe dordomus Demirel. Mgjse hyrjen e haremit midis dy shtyllash, e ruan me besnikëri të vërtetë Rustu, zëvendësi i tij.
Në këtë evropian, Turqia i ngjan vërtet një përralle. Tre here janë rrëzuar për tu ngrit përsëri në këmbë.
Në fillim me Zvicrën, pastaj me Çekinë dhe së fundi me Kroacinë. Për nga forca e vullnetit, ndoshta vetë gjermanët të shquar për këtë të fundit do i kishin zili. Po më shumë se zili do i kenë përballë.
Gjermanët e filluan aventurën e tyre me polakët, ku dy polakë shënojnë gol. Pastaj humbasin me Kroatët dhe fituan përsëri me binjakët austriakë. Low në këto ndeshje ka kërkuar ekuilibrin e skuadrës dhe forcimin e rradhëve. Për ta gjetur me portugezët, ku panzerat shkrehin zjarr plot tre herë. Dhe nga të harruar diku mes shkëlqimit të Hollandës, Portugalisë dhe Kroacisë, tani “mer lichts” të Gëtes i përgjigjen Ballack, Podolski, Schweinsteiger. Të shohim a do ndrijnë me turqit dhe a do shndërrohen përfundimisht në ar me kupën e Evropianit.

Prezantim muzikor:
Prej Eurovisionit 2004 For real nga Athena. Titulli por dhe refreni i përgjigjen dëshirës turke për të fituar. Up, I just wanna bring u up!!

Ndërsa për dojçat: Panzer Batallion nga Sabaton. Muzika flet vetë. por të shohim si do i përgjigjen komandës. Zjarr!!

George, farewell!

2008-06-23T08:26:00.000-07:00

George Carlin ka vdekur dje në një klinikë në L.A prej problemeve të zemrës. Artikulli në NYT (flm E)
Nuk di të sillem, as të komentoj në raste të tilla. Po ju lë të shijoni dy pjesë prej tij, në atë që ai di të bëjë më mirë: Humor.

Nën ritmet e Euro-s. updated.

2008-06-21T03:14:00.000-07:00

Sot është përballja e tretë e çerekfinaleve në ndeshjen Hollandë – Rusi.

Kjo Hollandë e sivjetshme, e ka rregjistruar tashmë emrin e vet në rekordet e këtij Europiani. Që prej shumë vjetësh theu pragun e pikëve maksimale në grup(9), bashkë me Kroacinë. Një rekord të tillë më parë nuk ishte arritur nga asnjë skuadër. Gjithashtu Hollanda në ndeshjet e grupit, ka rekordin absolut të golavarazhit pozitiv (9-1). Ky rekord më parë mbahej nga Franca (9-2). Rekordi i fundit, është ai i golave më të shumtë të shënuar në të gjitha evropianet (54), ndiqen prej dojçëve me (52).

Tulipanët janë afirmuar si një prej skuadrave favorite për të fituar këtë titull. Skuadra e dirigjuar prej Van Basten, ka në përbërjen e saj një mesfushë mirë të orkestruar dhe virtuozë violinistë në sulm. Synimi është Viena. Po për të marrë konfirmimin deri aty do duhet të përballen me rusët. Testim konservatori, i denjë për këtë evropian, prova e parë e madhe. A do munden të kalojnë rusët për të hyrë In the mists of Vienna?

Kënga prezantuese e tulipanëve.

Nuk e di nëse arti i futbollit, do të mposhtë dëshirën e rusëve për të fituar. Nisur jo mirë këta të fundit, me një humbje me Spanjën. Pastaj rikuperimi në ndeshjen me Greqinë. Dhe në fund një tjetër fytyrë me Suedinë. Arshavin, Kolodin shtyllat kryesore ku mbështetet skuara. Por jo vetëm, menaxheri Guss Hiddink, dhelpër e vjetër e fushava të blerta përbën një siguri më shumë për ta.

Kënga prezantuese e rusëve, i shkon shumë mirë mendimit që duhet të kenë në mendje kur të shikojnë përpara orkestrën tulipane. U duhet të besojnë! Believe!

Dhe kështu nëpërmjet kalendarit na del përpara përballja tjetër e madhe. Ndoshta më e forta e këtyre çerek finaleve.

Përpara kemi torot e Spanjës me kampionët e botës në fuqi. Të parët me rekord absolut kaluan grupin (po e korrigjoj veten këtu duke e shtuar te dy skuadrat e tjera që kaluan grupin me pikë të plota). Fillimisht furias rohas tërbuan arushat ruse me një katërgolësh. Pastaj menaxhuan drejt suedezët, për të përfunduar përsëri me fitoren e fundit përballë grekëve. Nuk kanë qëllime aspak të mira për kundërshtarët e tyre këta spanjollët. Skuadër solide, e lidhur me njeri tjetrin, mesfushe kreative dhe luftarake, pa harruar dy brirëshin e sulmit ku protagonist ngelet gjithnjë Villa. Këta dema janë të tërbuar!

Kanë kaluar dy vjet nga ngritja e kupës dhe italianët nuk kanë ndryshuar shumë që atëherë. Skuadra ka ngelur pak a shumë e njëjta. Gojët e liga thonë se është plakur. Po ujku plak, nuk shpërfillet asnjëherë. U lëndua rëndë në ndeshjen e parë me Hollandën. Mori tre plagë. Gati sa nuk lëndoi veten me Rumunët (ngeli përsëri i uritur), dhe ne fund u shkreh me përfundimisht delen e zezë të grupit të vdekjes –Francën. Bastet mbi ta, njerëzit i hedhin në gjendjen psikologjike-euforike që i kanë injektuar vetes pas fitores së fundit. Kanë se çfarë të shpresojnë. Italianët gjithnjë në mënyrë bizarre, luajnë futboll për nerva të forta dhe tifozë pa prozak. Po në fund ngelen emocionet që dhurojnë prej ndeshjeve. Emocione që herë herë arrijnë t’i veshin me ngjyrën e tyre të preferuar –atë blu. Emocione italiane, të ardhura prej të kaluarës, të shpluhurosura rishtas nën zërin e Naninit. Bazuar në emocione a do kthehet kjo në Estate Italiana?

Meqë humbëm, po i dedikoj vetes këtë këngën më poshtë (dhe të gjithë tifozave hollandezë).

Një eksperiment me majmunë dhe banane

2008-06-16T22:30:00.000-07:00

Disa shkencëtarë, vendosën të bënin një eksperiment me disa majmunë në një kafaz.
Fillimisht vendosën 5 (pesë) të tillë në kafazin eksperimentues, një shkallë dhe majë saj një tufë me banane. Ashtu siç po tregon fotoja më poshtë.
Nuk harruan të instalojnë një dush brenda kafazit, për nevojat e mëtejshme të eksperimentit.
Reagimi i parë ndaj bananeve majë shkallës, ishte i pritshëm nga ana e majmunëve. Shumë prej tyre, vendosën të ngjiteshin aty dhe të synonin frutin e preferuar.

Por pasojat do të ishin të papritshme për ta. Sapo një majmun ngjitej në shkallë, shkencëtarët do u servirnin kafshëve eksperimentuese një dush me ujë të ftohtë. Nuk dukej aspak experiencë e kënaqshme kjo, dhe majmunët pasi kuptuan shkakun e ndëshkimit, hoqën dorë prej guximit për tu ngjitur në shkallë. Kjo sigurisht kërkoi përsëritje të ndëshkimit, derisa majmunët “vunë mend”.

Jo vetëm kaq, por sa një majmun tentonte drejt shkallës, gjithë të tjerët do përpiqeshin menjëherë ta ndalonin duke ushtruar mbi të dhunë fizike.
Koha eksperimentale kalonte, derisa asnjë majmun nuk do tentonte bananet.
Kur u arrit kjo faze, shkencëtarët vendosën që të hiqnin një prej majmunëve dhe të shtonin në kafaz një majmun të ri, pa eksperienca ndëshkuese prej dushit, apo vetëndëshkuese prej grupit. Ky, sigurisht tentoi që të ngjitej në shkallë, por çka ndodhi më pas nuk i pëlqeu. Majmunët ushtruan dhunë mbi të pa patur nevojën e dushit. Pas disa tentativave, edhe ky majmun heq dorë.

Hiqet një, shtohet një tjetër majmun dhe rezultatet përsëri njësoj. Kështu vijuan eskperimentuesit dhe zëvendësuan të gjithë majmunët e parë, me pesë majmunë të rinj.

Këta vazhdonin të përsërisnin ritualin (vetë)ndëshkues, pa ditur arsyen e sjelljes së tyre...

Njerëzit më inteligjentë janë më të prirur për të mos besuar në Zot.

2008-06-15T09:05:00.000-07:00

Artikulli i plotë vjen më poshtë.

Meqë u hap si diskutim nga peshku nëpërmjet E. (paditur), po ua ofroj ta diskutojmë të gjithin këtu.

Professor Lynn said religious belief had declined in the 20th century

Professor Richard Lynn, emeritus professor of psychology at Ulster University, said many more members of the "intellectual elite" considered themselves atheists than the national average.

A decline in religious observance over the last century was directly linked to a rise in average intelligence, he claimed.

But the conclusions - in a paper for the academic journal Intelligence - have been branded "simplistic" by critics.

Professor Lynn, who has provoked controversy in the past with research linking intelligence to race and sex, said university academics were less likely to believe in God than almost anyone else.

A survey of Royal Society fellows found that only 3.3 per cent believed in God - at a time when 68.5 per cent of the general UK population described themselves as believers.

A separate poll in the 90s found only seven per cent of members of the American National Academy of Sciences believed in God.

Professor Lynn said most primary school children believed in God, but as they entered adolescence - and their intelligence increased - many started to have doubts.

He told Times Higher Education magazine: "Why should fewer academics believe in God than the general population? I believe it is simply a matter of the IQ. Academics have higher IQs than the general population. Several Gallup poll studies of the general population have shown that those with higher IQs tend not to believe in God."

He said religious belief had declined across 137 developed nations in the 20th century at the same time as people became more intelligent.

But Professor Gordon Lynch, director of the Centre for Religion and Contemporary Society at Birkbeck College, London, said it failed to take account of a complex range of social, economic and historical factors.

"Linking religious belief and intelligence in this way could reflect a dangerous trend, developing a simplistic characterisation of religion as primitive, which - while we are trying to deal with very complex issues of religious and cultural pluralism - is perhaps not the most helpful response," he said.

Dr Alistair McFadyen, senior lecturer in Christian theology at Leeds University, said the conclusion had "a slight tinge of Western cultural imperialism as well as an anti-religious sentiment".

Dr David Hardman, principal lecturer in learning development at London Metropolitan University, said: "It is very difficult to conduct true experiments that would explicate a causal relationship between IQ and religious belief. Nonetheless, there is evidence from other domains that higher levels of intelligence are associated with a greater ability - or perhaps willingness - to question and overturn strongly felt institutions."

Tulipani im i preferuar.

2008-06-12T02:37:00.000-07:00

Quhet Wesley Sneijder. I lindur në Utrecht, Hollandë sigurisht. Fillon karrierën te Ajaksi i Amsterdamit që në moshë të vogël. Pozicioni mesfushor. Luan kudo në mesfushë dhe nuk zhgënjen pothuajse asnjëherë kohët e fundit

Ylli i tij lindi në të njëjtën kohë me talentin e atëhershëm të madh në Hollandë: Rafael van der Vaart. Filluan në të njëjtën skuadër të dy, si miq. Po Ajaksi megjithëse klub i madh, fusha e blertë u tregua e vogël për t’i përfshirë të dy në 11-çen bazë.

Skema e përdorur atje është 4-3-3 dhe ruhet me fanatizëm gati fetar në Amsterdam. Cilido trajner që nuk “i bindet” skemës, konsiderohet heretik. Amsterdami mund të lejojë ujin të futet në të se ndodhet poshtë sipërfaqes së detit, po heretikët e futbollit nuk i pranon. Një mesfushë me dy mesfushorë sulmi, që nuk markojnë, nuk kanë detyra mbrojtëse, do të ishte vetëvrasje në një klub që as për mbrojtës të hajrit nuk është shquar ndonjëherë. Ne vitet e para trajnerët zgjodhën VdV. Kishte talent të jashtëzakonshëm, mund të bënte të papriturën në vend, kishte vizion, fantazi. Ishte udhëheqës, kapiten. Raffy ishte artist, Van Gogh me topin përpara këmbës, ose dhe pas thembrës me raste.

Ndërsa Wesley hija e tij, akoma.

Kjo gjendje vazhdoi për disa vjet. Por Sneijder nuk qëndroi duarkryq. Apo e thënë më drejt, këmbëkryq. Në hije, u dha rëndësi ushtrimeve me pesha për të rritur forcën fizike dhe qëndrueshmërinë. Nga një mesfushor i lehtë (vetëm 72 kg sipas kartelës) u kthye në një pitbull të vërtetë ku markonte, taklonte ndiqte kundërshtarët cep më cep por për më tepër nuk harronte të shënonte gola, apo të jepte assist. Nuk mund të lë pa përmendur as ushtrimet e tij me këmbën e majtë, për ta perfeksionuar atë sa t’i përdorë të dyja njëlloj. Një avantazh i jashtëzakonshëm për rolin e tij, që i jep mundësi të triblojë dhe shënojë me lehtësi. Kështu shndërrohet në mesfushor me tipare sulmuese moderne. I kudondodhur, me lojë voluminoze dhe shënues i tmerrshëm.

Periudha e pritjes, në fitimin e vendit të titullarit, i zhvilloi dhe një anë të veçantë të karakterit të vet. Atë të njeriut që gjithnjë ngulmon, punon pa u lodhur me vullnet e dëshirë për të kapur majat. Nuk e kishte talentin e Raffyt, por kishte diçka më shumë se ai; vullnetin për të arritur aty ku do.

A ju ka ndodhur ndonjëherë, aty nga minutat e fundit, kur skuadrës i duhet dhe një gol, të prisni gjithë ankth për një mrekulli? Mrekulli futbolli në formën e një goditjeje dënimi, apo e një gjuajtje të fortë jashtë zones që transfomohet në pasthirrmën ekzaltuese për çdo tifoz – GOL!! Atë mrekulli bënte Sneijder. Golat e tij, të gjithë deçizivë dhe në sezonin e fundit me Ajaksin plot 18 në numër. Numri në fjalë bëri Realin e madh t’i kushtonte një vëmendje rreth 15 milionëshe në verën e vitit 2007. Ajaksit iu faksua shifra në formën e një ultimatumi. Kaq ju japim, dhe nuk e lëvizim shifrën. Ajaksi i sotëm është hija e atij që ka qënë disa vjet më parë, por kujtesën e ka akoma të fortë dhe krenarinë e madhe për të harruar se herë pas here e daroviste Realin me ndonjë 5 golësh. Refuzuan ultimatumin. Por vijoi mesazhi ku Reali kërkonte falje, me vlerë 27 milionëshe. Kot tju them se Ajaksi është zemërmadh (:D) dhe pranoi ofertën-falje.

Kështu para një viti Sneijder vesh bluzën e rëndë madrilenase. I uruan mirëseardhjen, edhe ai ua ktheu respektin në mënyrën e vet si gentleman hollandez duke shënuar golin e fitores në derbyn e parë madrilen të karrierës si debutues. Duke u ndjerë në borxh prej duartrokitjeve të shumta, u jep dhe një dygolësh në lojën pasardhëse me Villarealin. Që atëherë vazhdon e luan për mbretëreshën e Evropës, pason, krijon, shënon, kurrdoherë me grintë dhe në mënyrën e vet të veçantë.

Nëse Hollanda kap finalen e Evropianit, jam i bindur se do shënojë dhe aty, ndoshta golin e fitores.

Flakë gjuhe.

2008-06-07T17:08:00.000-07:00

Ajo më thotë se unë flas me kode.
dhe fshihem brenda fjalëve si prushi në hi.
Ajo nuk e di se mund të digjet,
nëse fjalët e mia e prekin aty.
Aty, aty, ku dhe vetë është zjarr.
E zjarrin merr,
e vjedh Prometeshë mbi malet kafaz,
që mbajnë brenda flakën time.
Ndërsa unë në kodrat e saj gatuar,
me qumësht të bardhë, si brumë i ardhur
preh qenien time.
Kafshoj e nuk ngjinjem.
Zakon i vjetër, do e kem patur që fëmijë.
Dhe hiri im është pluhur kompleksesh,
bie mbi të...
Por shpejt mbulohet nga gjuhët e flakës.
Dhe prapë ngjallet nga të tjera gjuhë.
Si loja e hijeve përsëritet në mur.
Ndërsa në skenë ngelen fjalë të rënda.
Si ato që të lashtët gdhendnin në gur.

CIA, dosjet sekrete.

2008-06-06T06:51:00.000-07:00

Pyetje: Pse kur i referoheni Agjensisë nuk përdorni asnjëherë nyjen shquese (the) përpara fjalës? (CIA)
Përgjigje: Kur i referohemi Zotit, asnjëherë nuk e përdorim nyjen shquese.

Ky ishte dikur mentaliteti i shumicës së agjentëve që punonin në agjensinë sekrete më të famshme të të gjitha kohërave.
Pse e mendonin në këtë mënyrë dhe a kanë ndryshuar mendje sot?
Shikojeni këtu

Antiamerikanizmi grek.

2008-06-05T04:15:00.000-07:00

Antiamerikanizmi në Greqi është tejet në modë. Një grek që e respekton veten e vet sigurisht që është dhe ndjehet antiamerikan. Dhe këtë asnjëherë nuk harron ta shprehë. Nëpër mure pallatesh, shkollash, stadiumesh dhe rrugësh.
Parrulla më të shpeshta janë “Jashtë NATO nga Ballkani”. “KE, NATO e njëjta sindikatë”, “Vrasës të kombeve Amerikanë” etj. Shpesh parrullat kthehen në demostrata sa herë që ndonjë president amerikan denjon të vizitojë tokën Helene. Deri para pak vitesh nuk mungonin as konfliktet dhe aktet terroriste deri bomba afër ambasadës së SHBA në Athinë. Organizata më e njohur e majtë terroristo-anarkiste ishte 17 Nëntori e cila u gjet dhe u neutralizua në vitin 2004 para fillimit të lojrave Olimpike.

A ka shpjegim llogjik kjo sjellje? Ka. Lidhet kryesisht me ngjarje historike dhe incidente ndërkombëtare. Që fillojnë aty rreth vitit 1967 ku me ndihmën e Amerikanëve u vendos JUNTA ushtarake në Greqi me asistencën dhe bekimin e CIA-s. Arsyet e veprimit të CIA lidhen me moslejimin e Jorgo Papandreut në fitimin e zgjedhjeve të përgjithshme të atij viti. J. Papandreu konsiderohej si i majtë i rrezikshem afërsisht komunist. Sjellja anti interesave greke e SHBA vijon në vitin 1974 me lejimin e Turqisë në ndërhyrjen dhe pushtimin e 1/3 së ishullit të Qipros. Sekretari i jashtëm amerikan, Henri Kissinger në atë kohë thuhet se lejoi këtë ndërhyrje duke u stigmatizuar si një nga antigrekët më të famshëm të të gjitha kohërave. Kjo ndërhyrje historike nuk mund të mos kolorizohej dhe nga folklorizmi popullor mitik. Kështu qarkullon për disa vjet (që prej 1997) se H. Kissinger të ketë thënë një shprehje historike stigmatizuese në lidhjet midis dy shteteve.
Pak a shumë shprehja që i atribohet Kissingerit thotë kështu:

“Populli grek është kryeneç dhe kokëfortë. Për këto arsye i vështirë për tu kontrolluar. Për tia arritur kësaj do të na duhet të mbytim gjuhën, zakonet dhe fenë e tij”

Shprehja në fjalë është përgënjeshtruar prej Kissinger vetë, mirëpo i ka kaluar kufijtë e përhapjes në popull duke u bërë si pikë referimi për gjithë grekët dhe mënyrën si amerikanët i shohin ata.

Pas vitit 1974 në shenjë proteste për ndërhyrjen në Qipro, kryeministri i parë i zgjedhur pas JUNTËS ushtarake, Kostandin Karamanlis, del prej NATOs. Kjo solli të tjera peripeci politike në lidhjet midis Turqisë dhe Greqisë.
Bazat e NATOs zhvendosen në Turqi dhe fqinji lindor i Greqisë merr në dorë një rol strategjik në rajon. Greqia rifutet në organizatën ushtarake përsëri pas disa vjetësh por marrëdhëniet midis dy vendeve të rajonit lidhur me incidentet ajrore, detare, vijën bregdetare të tyre, kufijtë e këtyre vijave vijon me shumë incidente të përfshira në këtë situatë. Pika më e nxehtë në marrëdhëniet Turqi- Greqi arrihet në vitin 1995 me incidentin e Imias. Pas atij viti deri në ditët e sotme situata vjen duke u normalizuar, mirëpo konfliktet për kufijtë detarë dhe ajrorë ngelen gjithnjë të hapura. Kthesa e marrëdhënieve midis Turqisë dhe Greqisë shënohet të jetë dorëzimi i liderit të PKK kurd Abdullah Oçalan në ambasadën greke të Kenyas ku ky kishte vajtur të strehohej. Pas dorëzimit të tij, iu ofrua Turqisë një paketë ekonomike dhe turistike qe pasoi me nënshkrimin e saj prej të dy vendeve.

Antiamerikanizmi, përfshin dhe politikën e jashtme greke në shumë aspekte të saj. Konkretisht lidhet me qëndrimet jo miqësore kundrejt Izraelit.Greqia ka votuar kundër në OKB për formimin e këtij shteti në vitin 1947. Ndërsa në masat popullore gëlon një antisemitizëm me rrënjë të thella historike. Opinioni i përgjithshëm nuk ka mundur të qëndrojë indiferent edhe ndaj mbështetjes së kauzës Palestineze. Politika e jashtme greke lidhet dhe me përkrahjen e Serbisë përgjatë luftës së Kosovës (me protesta kundër bombardimit të NATOs në Serbi, por asnjë kundërshtim në lidhje me politikën vrastare të Miloseviçit) Prej Serbisë, shteti grek shikohej gjithnjë si aleati model që i mbështeste në kauzën e tyre të drejtë.

Kohët e fundit, antiamerikanzimi lidhet me konfliktin për emrin e Maqedonisë-FYROM. Shigjeta janë hedhur dhe kundrejt shtetit shqiptar dhe Kosovës duke komentuar flamujt amerikanë që kosovarët mbanin në duar në 17 Shkurt. Përfundimet merren lehtë me mend se ky antiamerikanizëm i përhapur kufizon jashtë mase politikën e jashtme të Greqisë. Arsyet më të shpeshta për këtë sjellje përmblidhen në thënien se “amerikanët nuk kanë miq, por vetëm interesa”. Këto pohime janë të vlefshme deri diku, dhe kërkojnë reflektim. Nëse konsiderojmë që shtetet e rajonit prej Greqisë ndahen në pro-amerikanë dhe anti-amerikanë, mentaliteti i ndryshëm midis nesh (Shqipëri-Greqi), ndodhet i futur në një hendek interesash.

Sa i thellë është ky hendek dhe a do mundet të tejkalohet, kjo ngelet për tu parë në të ardhmen detyrimisht të përbashkët.

George Carlin.

2008-06-04T03:06:00.000-07:00

George Carlin është komediani im i preferuar. E kam zbuluar rastësisht nëpërmjet youtube para disa muajsh dhe që nga ajo ditë nuk kam pushuar duke parë dhe riparë të gjitha pjesët që ndodhen në net.
Më duket thjesht fantastik. Mgjse përdor shumë herë një gjuhë pak të rëndë dhe vulgare, kjo gjithnjë vihet në funksion të bindjeve dhe argumentit që ka dashur të shprehë. Ka një mimikë shumë të këndshme dhe plastike, gjithnjë i aftë të ndjellë emocione nëpërmjet saj. Ka gjithashtu aftësi të veçantë për të renditur dhe mbajtur mend fjalë. Është i paarritshëm, nuk mund të gjej vërdallë një të dytë si ky.

...edhe më pas mendohem...si ka mundësi që ky lloj humori (stand up comedy) nuk ka hyrë akoma si zhanër në Shqipëri? Jo vetëm kaq, por gjithë humori politik kufizohet në shfaqje parafabrikate dhe jo live. Asnjëhere nuk duken me të vërtetë realë aktorët. Shabllone të përsëritura. Artisti shqiptar përgjithësisht shfaq, por nuk shfaqet nëpërmjet bindjeve të tij. Jo më kot aktorët më të njohur të humorit në atdhe janë imituesit.

Besoj se nuk mund të pretendohet për humor të vërtetë dhe cilësor në momentin që vetëm luan me batuta, imiton politikanë dhe programe të huaja duke i përshtatur ato në shqip. Koha e sotme duket e largët nga programi klasik i barcaletave të vitit të ri. Por për fat të keq cilësia e aktorëve tanë ka ngelur po aty, si para 20 vjetësh.

Më lart dy pjesë prej Carlin.
E para, "Stupid people", nuk mund të mos qesh sa herë e shoh.

E dyta "On our similiarities". Shumë e këndshme, gjithashtu. Fundin e ka interesant, shkencor. :D

***
Do ju rekomandoja disa pjesë të tjera prej tij, në pamundësi për t'i përfshirë të gjitha në hapësirën e blogut:
- George Carlin on religion. (është përfshirë në filmin dokumentar shumë të përfolur Zeitgeits)
- Guys named Todd
- We like war
- Feminist blowjob
- George Carlin on stuff.
- Pro life is antiwoman.

Shikim të këndshëm.

Përfundon me sukses çmitizimi i tolerancës fetare.

2008-06-02T04:26:00.000-07:00

Lubonja sapo ka përfunduar çmitizimin e tolerancës fetare dhe lidhjen komb-fe duke deklaruar fitoren e kësaj të fundit në tavolinë për shkak se ateistët nuk u paraqitën në fushën e çmitizimit.

Lubonjës i janë dashur tre artikuj në shtyp, një intervistë në gazetë dhe vetëm një koment në blogun e vet për të realizuar çmitizimin me sukses. Nuk dihet cili mit e ka rradhën në rreshtat e Lubonjës dhe fatin e keq për tu çmitizuar. Por ky i fundit, nuk është i pari. Lubonja ka bërë përpjekje për të çmitizuar prejardhjen e lashtë të shqiptarëve ca më parë, dhe burrin e Donikës më së fundi. Prej këtyre përpjekjeve janë konfuzuar sidomos tifozët e djathtë të cilët pas tentativës për ta shpallur Salën Skënderbe të dytë, janë rrekur ta shpallin direkt “Nderi i Kombit” dhe Hero kombëtar.

Boshllëkun që la Gjergj Kastrioti, shumë shqiptarë kanë shprehur vullnetin për ta përmbushur. Ndër ta i gatshëm për të hyrë përsëri në lojë është Fatos Nano. Pas deklarimit “prapa më vjen historia”, Tosi është kujtuar se në fakt historia e ka lënë prapa, në një kazino ku humbi bastin për tu bërë president. Është mësuar se Fatos Nano më së fundi po kërkon një Ferrari për ta parakaluar kështu historinë dhe të arrijë i pari në vijën e finishit. Gara fillon nga Gërdeci e mbaron te bulevardi “Dëshmorët e Kombit”. Lubonja prapë, është munduar ta çmitizojë dhe bulevardin në fjalë, si një përpjekje për tia ndaluar qafëthyerjen e mundshme Nanos por kjo përpjekje ka dështuar pasi Edi Rama ka vendosur restaurimin e tij bashkë me një kurorë me lule te monumenti “Nëna Shqipëri”. Nuk ka mundur të qëndrojë pa u përfshirë në çmitizime dhe mite as ish ministri i Mbrojtjes Fatmir Mediu. Prononcimi i tij në shtyp përmbledh se ka ndryshim nga çmilitarizimi ne çmitizim dhe starti i garës në Gërdec është përgjegjësi e shtabit të ushtrisë dhe jo e tij. Ai ka shtuar më tej se koha do ta tregojë të vërtetën mbi mitet dhe fituesin e garës. Duke i rënë me gisht orës se tij ka përfunduar duke thënë se “koha është flori”...

foto: www.vargmal.org

Natën e mirë.

2008-06-01T19:23:00.001-07:00

Sa herë më thua “natën” çdo mëngjes,
nje tingull i prerë i lënë në mes,
si një cigare e shuar me tymin përpjetë
më ngjan me çkam jetuar unë vetë.
Sa shumë kam dashur të dua,
ti them dikujt "të dua“
Një buzëqeshje të marr si shpërblim.
Sa shumë kam ëndërruar!
Sa shumë, më thuaj!
Gjithnje ka qene nje vegim,
mes meje dhe teje.
(ashtu si tani).
Tymi i cigares i ngjan një reje
që niset diku... me sy e ndjek, pa shpjegim.
Diku më tret humbas dhe unë vetë, në përgjërim
Aty ku te gjeta, dhe te lashe.
Në qetësi …

Diçka ama e di,
megjithëse jemi larg,
mendimet tona bejne dashuri.
Afrohem, largohem, tretem, humbas
dhe në fund ti me thua,
Ik fli.

...e përditshme.

2008-05-30T18:54:00.000-07:00

Kafja e hidhët brenda një mëngjesi gri,

avullon.

Shije te njëjtë ka dhe dama e nderit,

një cigare.

Retë në qiell bien mbi tokë,

si hi.

Ndersa vallja e gërmave konsumon,

zi.

News - Vargmal.

2008-05-30T05:25:00.000-07:00

Tiranë: Vijnë Jorgot për gjueti, hapet sezoni i aksidenteve

Ka nisur tashmë sezoni i kthimit të Jorgove nga Greqia, Italia, Gjermania, Franca, SHBA e gjetkë. Këshilloni fëmijët dhe të afërmit t'i qëndrojnë larg kontakteve me Jorgot si dhe të bëjnë tepër kujdes nëse iu duhet të dalin rrugëve ku qarkullojnë automjete me targa joshqiptare.

Jorgot dallohen nga emetimi i sasive të mëdha të pordhës, nga përdorimi masiv i albanishtes (shqipe bastarde që flitet me zë kumbues dhe të lehura), nga niveli i lartë i snobizmit tipik të njerëzve me ndjenja të theksuara inferioriteti dhe nga të tjera cilësi karakteristike për emigrantët e të gjitha vendeve.

Ministria e Shëndetit Kombëtar rikujton shqiptarët se Jorgot e kanë humbur çdo të drejtë të japin mendime e vendime mbi vendin të cilin e braktisën, ndaj dhe udhëzon dhe sivjet denigrimin dhe përbuzjen e tyre me të parë, duke mos ua kursyer dhe trajtimin e duhur fizik sipas rastit.

p.s Lajmi nuk është imi, është marrë nga ky log: http://vargmal.org/dan2329#post7690

Një prezantim për çunat e Vargmalit se kanë shumë herë këndvështrime interesante.

Gazetat.

2008-05-29T10:39:00.000-07:00

Përpara se të filloj më duhet te pranoj se funksioni kryesor i gazetave në përgjithësi është si mbeshtjellëse buke. Pra gazeta është një amballazh ushqimor në formë intelektuale. Është një veshje. Meqe për funksionin e gazetarit është veshja e parë, nëse do e krahasonim me tekstilet e Beratit do te thote se gazetat jane si veshjet e brendshme. Pra “kanatiere mbathje bluza”.-gazeta! (të mos harrojmë librin e gatimit)

Por ka dhe arsye te tjera pse gazetat janë si mbathjet: Të dyja e mbajne pisllëkun brenda, i nënshtrohen teknikës “laj thaj”, dhe kufizohen për perdorim ditor. Kush nuk i përdor vetëm për një ditë le ta dijë që është këllirë. Gazetat nuk e shkruajnë se nuk duan te humbasin klientët. Unë që nuk jam gazetar, (Zot na ruj) flas hapur. Po dhe gazetat i lexon më mirë te hapura, shoqëruar me një kafe dhe nje cigare për ata që kanë halle...

Aty sheh gërmat kapur per dore, rradhë rradhë, duke vallëzuar nëpër fletë, e zezë mbi te bardhë.

Ashtu si vallezojne mendimet në kokën e atij qe i ka shkruar…Vëren ku e hedhin hapin duke u penguar, ku ecin shkronjat krenare e shpenguar.
Dhe me tej ku e thyejnë qafën paduruar…

Ndonjëherë të bëjnë të krruash kokën këto shkrimet dhe gazetat. Mos u cuditni, ndonje mizë ka perfituar nga pozicioni i palëvizshem qe imponon leximi.

Po c’p!ckë mize e ka bërë gazetarin të shkruajë? Këtu as une dhe as lexuesi im nuk i shmangemi dot pohimit se gazetarët janë të shitur. Unë nuk e kuptoj. Gazeta dihet që është e shitur – përderisa e blejmë. Ok po dhe gazetari paguhet. Dmth blihet. Ose shitet. Vete gazetat mburren per shitje te suksesshme. Kështu degjohet të thonë: Filan gazete eshte me e shitura sot ne treg!! Po kur gazeta e shitur-produkt është mburrje, si ka mundesi producenti të mos mburret me suksesin dhe të perfshijë në të një pjesë nga karakteri i vet? Thellësisë filozofike të këtij lloji, tipiku shqiptar i pergjigjet me cekëtine praktike se të gjithë janë të shitur.

Lidhja e shqiptarit me ekonominë e tregut është e vecantë. Dikur i ndalohej te perdorte vlerën monetare ne shkëmbime miqësore, qoka e shtrëngim dore. Më vonë ai papritur zbuloi mungesën duke shfaqur nje debulesë të theksuar ndaj vlerës së munguar: Parasë. Kuptoi se gjithcka mund te blihej e te shitej.

Keshtu i provoi te gjitha. Qe nga florinjte ne senduket e rrenuar, unazat e marteses ne duar, qen rrugesh te terbuar, deri ne vlera abstrakte qe shkonin qe nga emri, feja, kombesia, vitet e lindjes, vdekjes (ne raste votimesh) etj. Filloi te shiste e te blinte pra, pa dallim feje krahine e ideje...

(vijon)

Three from my past. (updated)

2008-05-27T13:24:00.000-07:00

Per ty, zemra ime

Shume te kane shkelur o zemra ime
Te trupi tend kane gjetur vetem nje cast
Se nuk e dinin qe brenda fshihej nje jete

Shume te kane marre o zemra ime
Ate qe u ke dhene vete pa kushte
Dhe kurre nuk ke dashur te ta kthejne pas

Shume je lenduar o zemra ime
Sa here shikoj brenda teje
Ne cdo rrahje flet nje dhimbje

Asnje nuk te ka prekur o zemra ime
Cuditem si ke ngelur kaq e bukur!
Ti me vret o zemra ime.
me vret, me ngjall e prape me vret
Prape po vjen pranvera o zemra ime
Do vishesh perseri me buzeqeshje?
Nuk ka fustan tjeter qe te shkon....

Rri me mua lakuriq

Rri me mua lakuriq
Jemi bashke sna sheh njeri.
Sikur te na shohin, nuk i shohim
Vene e vijne po sjane aty
Aty ku jemi ne te dy.
Vishu ne sy te te tjereve
Nga syte e ftohte te mos kesh ftohte
Po une te dua lakuriq
Si nje hije
tregon cka eshte ne te vertete
dhe le te mos ta prek..
Rri me mua lakuriq
Te te pershkruaj rrugen mbi trupin tend
me sy.
Ate rruge qe kemi bere te dy
Lart - poshte, qiell - toke
Jemi zhytur, jemi ngritur,
Kemi pare, kemi prekur,
Kemi folur, kemi heshtur,
lakuriq!
Kur filloi? kur mbaroi?
Ma thuaj dhe mua ta di
Se po vazhdoj te te kerkoj
Kur ste prek me duar te prek me sy
Ste flas me buze te flas me goje
Dhe vazhdoj e vazhdoj ne te njejtin vend te gjej ty.
Mos ke frike?
Mos ke ftohte?
Ske besim?
Rri me mua lakuriq
Mos u vish.

Shkembi dhe deti.

Sot do zhytem une brenda teje.
Te shikoj se c’fsheh,
mes erresires aty poshte.
Ne senduke endrrash, frike dhe deshire
Te shoh gjera qe me fjale nuk i shpreh dot.
Ndoshta brenda teje kur te jem do ndjesh dhimbje
Po jam gur, i tretur ne dallget e tua.
Skam c’bej, ky fat me ra.
Gur brenda teje...
Copa te shkeputura nga trupi im.
Ti mi rrembeve, me gerryejte
vetem me dallget e tua mund te qaj fatin tim.
Se jam shkemb.
Sa do doja te kisha, te jepja dicka,
qofte dhe dy pika lot.
Po te thashe, sot jam shkemb,
nuk qaj dot.

Shkembi nuk ndjehet, nuk ankohet,
vete ngurtesia e tij eshte dhimbje
dhimbje se cdo vale bie mbi te
dhe e lan me lot.
Terbohet, shkermoqet
tkurret, leshohet,
bie ne det thelle.
Po eshte shkemb,
nuk qan dot.
Te ka zili o det.
Mbi trupin tend si nje pasqyre,
sa here ke furtune e tallaze,
sheh dhimbjen e vet.
Do deshte te tretej, rere te behej,
te bije mbi te si nje ledhatim.
Po nuk mundet, eshte shkemb.
Prandaj te vret dhe vritet vete,
sa here bie mbi te
o deti im.

Per menaxhimin e peshkut.

2008-05-22T12:52:00.000-07:00

Meqe cunat e peshkut vune kete lajmerim, bashke me Ilo Pincin vendosem tu vinim ne ndihme me shkrimin me poshte.

Shkruan Ilo Pinci

(specialist i peshkut dhe i midhjes)

Menaxheri i peshkut eshte vete peshk dhe do te quhet Peshkov. Me kushtin e vetem qe emrin te mos e kete Edi Rama, i cili eshte dhe ai menaxher. Detyra kryesore e tij eshte pastrimi i peshqve. Nese i pastron nga bishti deklarohet komunist. Nese ia heq te gjitha luspat behet imperialist. Nese gjysmat ia heq e gjysmat ia le, eshte peshk qe mezi pret te hyje ne konserven e madhe EU. E para gje qe duhet te dini per peshkun eshte se ai rreshket. Nuk mund ta kapesh me dore. Ai mund te zihet me grep apo me rrjete nese ben rezistence mund te zihet me gure.

Ne varesi te shijes peshqit ndahen ne te skuqur, te djegur dhe sushi. Keta te fundit hahen te gjalle dhe kryesisht jane peshq OJQ te pamesuar me shijen e tiganit. Peshqit e skuqur gatuhen me vaj te rafinuar PD dhe PS. Po u hodhe vaj LSI peshqit inatosen dhe kerkojne referendum. Sipas vajit marrin dhe ngjyren. Po nese i le shume ne tigan, ata digjen dhe kthehen ne peshk militant. Militantet nuk hahen as me vaj as me uthull, kane shije te thate dhe mbajne shume yndyre.

Po te flasim per ngjyrat e peshqve… Disa jane te kuq, te tjere jane blu dhe te tjere peshq te palyer plotesisht.. Peshqit ofrohen per ngjyrosje sipas shijes se peshkatarit. Peshqit i kane shume qejf ngjyrat. Flasin me perbuzje per peshqit e tjere qe nuk jane gatuar ne nje tigan dhe jane tifoz me tjeter skuader.

Peshqit ndahen ne turma dhe kane nga nje kryetar ne balle. Kryetari i peshqve te kuq eshte nje ngjale e gjate qe i pelqen te shetise ne bregdet pa luspa. Eshte kryepeshk ne kryepeshket dhe ne kohen e lire i pelqen te vizatoje breke e te brendshme neper banesat e peshqve te tjere. Kryetari i peshqve blu, eshte nje ballegjere lumi qe tranzicioni e hodhi ne det, atehere kur peshqve u kishte ardhur ne maje te hundes nga era e ujit te ndenjtur. Peshqit e detit u mahniten nga hunda e tij me maje dhe e bene kryetarin e partise se tyre. Edhe peshku i trete eshte peshk lumi, levrek. Mos e shkelni kushtetuen para ketij peshku se fryhet dhe inatoset lehte.

Peshqit kane shume parti-ngjyra te tjera po ato jane dytesore. Jane kryesisht parti personale. Po permendim vetem kryetaret: Nje fileto me origjine greke, nje barbun (peshk me vetulla te trasha) nje sardele (friendly me ambjentin) dhe disa midhje qe rrojne ne kurrizin e peshqve te medhenj duke zene vende ne qeveri.

vijon
(po te jem ne qejf)

foto 1 peshk i kuq ne koference shtypi.
foto 2 peshq blu duke shkuar ne miting.

Nje prezantim, poetik.

2008-05-21T10:02:00.000-07:00

Une jam.

Une jam.
Jam aty ku nuk duhet te isha...
Larg!...
...me mendje duke kaluar floket e tua neper gishta.
Jam, qenia qe zhbiron cdo nate.
Ndjesi te patreguara, mekate te parrefyera.
Kujtime te penduara.
Jam i rende prej pluhurit, qe ka mbeshtjelle ckam dashur te dua.
Jam mes teje dhe gishtit ndonjehere kur "shshsh" me thua.
Jam ne rendje deshirash
duke bere udhetime endrrash te harruara.
Jam duke pritur nje re te bardhe
me shpresen per tia vjedhur qiellit.
Jam i fshehur nen lekuren e nates,
se skam asgje per ti treguar diellit.
Nuk besoj se kam gje per te ndricuar.
Edhe i poshtri sfidues aty rri!
Djeg!
Me psheretima deshirat i fsheh,
neper drita rrugesh deshirat i kreh!
Edhe pres per nje mengjes,
nga krahet e nates zbres...
...fshihem neper mbulesa pale - pale,
sa mbyll syte me ngadale...
...e ndaloj
se qeni
me.

Loja.

2008-05-20T02:43:00.000-07:00

Shume kush i mban mend fillim vitet 90’, demostratat, protestat, ato qe rendom i quajme trazira, vandalet dhe turmat e njerezve qe plotesonin keto dukuri me rradhe.

Per mua, rradhet perqendroheshin kryesisht te dyqani i qumeshtit, te ndihmat evropiane, te furra e bukes etj. Ne keto rreshta do me gjeni te furra e bukes se qytetit, aty ku me duhet te shkoja perhere e me shpesh dhe te prisja me ore te tera. Ne furre ate dite ishin mbledhur shume njerez, si zakonisht ne kohe krize. Ndodhej pak jashte qytetit ne nje vend zallor, prane nje ure anes rruges te pashtruar. Po prisnim para deres se hekurt ne nje ambjent pak te ndotur dhe me nje ere karakteristike qe nuk dija se nga vinte.
Ne monotonine e pritjes here pas here futja duart ne xhep per te kontrolluar a i ishin akoma aty leket qe kisha marre nga shtepia. Ne nje kontroll rutine te xhepit tim me kapi dora dhe dicka metalike. Nga format kur e preka dhe pickimi i dores e kuptova se ishte nje yll i kuq si ata qe qepeshin ne kapelet ushtarake. Sapo ishin hequr prej kapeleve dhe kishin zene vend neper xhepat e 12 vjecareve si puna ime.
Fillova te luaj me yllin brenda xhepit dhe po krahasoja kokat e njerezve qe kisha perballe, me njera tjetren. A kishin lidhje format e kokave me mendimet e tyre? Ne rradhe, fjalet ishin te pakta dhe keshtu qe nuk mundesha te gjykoja se si i shikonin trazirat, rradhet, demostratat vandalet. Po per yllin brenda xhepit tim cfare mendonin njerezit valle? Si do reagonin nese do e shihnin? I shtyre prej kuriozitetit, rreshkas doren poshte xhepit dhe e bej grusht me yllin brenda. Me nje levizje te ngathet, qe justifikonte veprimin ne vazhdim, e le yllin te bjere ne cimenton e zeze para furres.

Nuk kaloi shume kohe dhe dikush e vuri re. Ne fillim e tregoi me gisht.
- Cfare eshte ajo atje?
Njerezit si te pickuar prej zerit ulen kokat poshte ne drejtim te gishtit. Askush nuk u pergjigj. Burri e ngriti yllin nga sheshi, po e mbante mes gishtash dhe pyeste rreth e rrotull. Ty te ra ylli? Mos eshte tendi ky?
Te gjithe e mohonin, sigurisht. Ndersa une po ndiqja me sy gjithe levizjet, fytyrat veprimet. Disa qeshnin, te tjere tregoheshin indiferente dhe vetem tundnin kokat. Ne fund pasi i pyeti te gjithe aty rrotull, ne nje moment pa nga mua dhe me tha
- Na, merre meqe je me i vogli, te luash.
Po loja e vogel kishte mbaruar per mua tashme.

Te gjithe po hynim ne nje loje tjeter te madhe te ciles nuk ia dinim rregullat.